Judaizm - religia, historia - strona 3

eliminując składanie ofiar poza świątynią i ugruntowując monoteizm narodu wybranego.

Niezmiernie ważna dla historii religii żydowskiej była działalność proroków, którzy nawoływali Izraelitów i ich władców do dochowywania wierności przymierzu zawartemu z Bogiem. To dzięki nim oraz strzegącym tradycji kapłanom po zniszczeniu (pierwszej) Świątyni jerozolimskiej przez Babilończyków i za czasów niewoli babilońskiej (587-539 p.n.e.) nie tylko nie doszło do upadku judaizmu, ale dokonało się jego przekształcenie w religię praktykowaną niezależnie od terytorium, na którym żyli jej wyznawcy.

Przestrzeganie przykazań danych przez Jahwe było wówczas ściśle związane z mesjańskimi nadziejami na odtworzenie królestwa Izraela. Toteż po powrocie z niewoli Żydzi zbudowali Drugą Świątynię na miejscu zburzonej, a judaizm, jako religia oparta na Prawie Mojżeszowym, stał się podstawą życia odrodzonego kraju. Należy przy tym zaznaczyć, że w odbudowanej świątyni nie było już Arki Przymierza. Żydzi od czasu najazdu Nabuchodonozora II na Jerozolimę w 587 r. p.n.e. uznają ją za zaginioną, podczas gdy według tradycji koptyjskiej ma być ona przechowywana w bazylice w Aksum.

Po powrocie z niewoli babilońskiej w V w. zredagowano także większą część Biblii Hebrajskiej, chociaż do ustalenia ostatecznego kanonu miało dojść dopiero ok. 90 r. po Chr. na synodzie w Jamni. Ponadto oprócz Tory pisanej przekazywano jednocześnie jej interpretacje i rozwinięcia zwane Torą ustną. Jej pierwsza kodyfikacja nastąpiła przez spisanie Miszny ok. 200 r. n.e.

Po niewoli babilońskiej Izraelczycy powrócili do swojej ojczyzny, ale odzyskali tylko częściową autonomię. Do IV w. p.n.e. znajdowali się bowiem pod panowaniem perskim, a następnie w 332 r. p.n.e., kiedy wojska macedońsko-greckie Aleksandra Macedońskiego podbiły Judeę, judaizm wszedł w tzw. okres hellenistyczny.

W II w. p.n.e. hellenistyczna dynastia Seleucydów (190-141 p.n.e.) próbowała zmusić Żydów do kultu bogów greckich. W efekcie doszło do powstania machabejskiego w 167 r. p.n.e., które zakończyło się zwycięstwem wyznawców Jahwe. Po pokonaniu Seleucydów świątynię jerozolimską oczyszczono i na nowo poświęcono. Z wydarzeniem tym tradycja judaistyczna związała święto Chanuka obchodzone w grudniu.

Judaizm w okresie od II w. p.n.e do II n.e. nie był wyznaniem jednolitym. Żydzi tworzyli ugrupowania, reprezentujące różne poglądy, czasami rozwijające się nawet w ruchy religijno-społeczne. Wśród nich wyróżnia się cztery podstawowe: saduceuszy, faryzeuszy, esseńczyków i zelotów. Różnice między nimi polegały przede wszystkim na podejściu do kultury greckiej, a następnie dominacji politycznej Rzymu oraz stosunku do autorytetu tradycji ustnej.

W latach 64-63 r. p.n.e. Palestyna została opanowana przez Rzymian, którzy początkowo zezwalali na istnienie odrębnego państwa żydowskiego na podbitych terenach. Sytuacja zmieniła się po wybuchu powstania Żydów przeciw Rzymianom (66-70 r.). Wówczas naród wybrany poniósł porażkę i w efekcie zlikwidowano ostatecznie niezależność Izraelitów oraz dokonano kolejnego zburzenia Świątyni Jerozolimskiej. Do dziś zachowała się z niej jedynie tzw. „Ściana Płaczu”, a Świątynia nigdy nie została już odbudowana.

Następnie w latach 132-135 doszło do II wojny żydowsko-rzymskiej, zwanej powstaniem Bar Kochby. Jej przyczyną było postanowienie cesarza Hadriana, aby w miejscu Jerozolimy wybudować kolonię rzymską. Prawie wszyscy uczestnicy powstania zostali zamordowani, a cesarz Hadrian zakazał Żydom wjazdu do Palestyny, skutkiem czego nastąpiło ich rozproszenie (diaspora – galut) po całym Imperium Rzymskim, a następnie

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 2 =
Ostatnio komentowane
Śkad wziął się taki wynik?
• 2022-12-05 21:24:47
Ok
• 2022-12-05 13:53:43
ok
• 2022-12-02 16:29:38
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39