Michał Anioł Wygnanie z raju - opis, interpretacja i analiza fresku

 

„Wygnanie z raju” - opis i analiza

„Wygnanie z raju” to jeden z fresków namalowanych przez Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej na początku XVI w.

Malowidło zostało skomponowane przez artystę na zasadzie symetrii i kontrastu. Układ fresku jest wyraźnie dwudzielny: widać tu dwie biblijne sceny rozdzielone sylwetką drzewa, które stanowi centralny motyw fresku. Po lewej stronie Michał Anioł przedstawił moment, w którym Adam i Ewa popełniają grzech pierworodny, spożywając owoc z zakazanego drzewa.

Postaci mężczyzny i kobiety są nagie i wspaniale zbudowane. Adam przypomina olimpijskiego atletę, został namalowany z profilu w postawie sportowej. Ciężar jego ciała opiera się na jednej – wysuniętej do przodu – nodze, widać dobrze zarysowane biodro i mięśnie ręki, którą mężczyzna trzyma się gałęzi zakazanego drzewa. Ewa z kolei została przedstawiona w pozycji leżącej. Łokciem jednej ręki opiera się o podłoże, drugą dłonią leniwie sięga w stronę węża, który podaje jej owoc.

Krajobraz Edenu jest raczej ubogi: Michał Anioł umieścił tu jedynie skałę, drzewo i fragment zielonej trawy.

W prawej części fresku została przedstawiona scena późniejsza: wygnanie pierwszych ludzi z raju. Widać tu groźnego anioła odzianego w czerwoną szatę, który kieruje w stronę Adama i Ewy miecz. Ostrze styka się z karkiem mężczyzny próbującego je od siebie odsunąć. Ludzie wygnani z raju są skuleni, co zniekształca ich ciała. Na twarzach prarodziców maluje się smutek i przerażenie. Ewa lękliwie spogląda za siebie.

„Wygnanie z raju” - interpretacja

Michał Anioł interesująco przekłada biblijną historię na język malarski. Wyobrażenie o rajskim szczęściu koncentruje się tu wokół ciała. Fizyczność Adama i Ewy jest idealna i realizuje wzorce przypisywane przez sztukę mężczyźnie i kobiecie. Adam to typ sportowca o wspaniale wyrzeźbionym ciele. Ewa natomiast przyjmuje pozę charakterystyczną dla aktu eksponującego piękno kobiecej sylwetki.

Ta pierwsza wizja całkowicie kontrastuje z cielesnością ludzi wygnanych z raju. Ich fizyczność jest zwyczajna, można rzec – ludzka i niedoskonała, nie pełni już funkcji estetyczno-zmysłowej. Artysta ukazuje w ten sposób karę, jaką Bóg nakłada na Adama i Ewę, a która polega na – przede wszystkim – nagłym zawstydzeniu się własną cielesnością, która wcześniej była dla nich naturalna. Postawa pierwszych ludzi, tak jak przedstawił to artysta, może symbolizować zapowiedzianą przez Boga konieczność ciężkiej pracy oraz, w przypadku kobiety, trudy macierzyństwa. W tym sensie – mięśnie mężczyzny nie służą już jedynie prezencji, zaś kobiece piękno może zostać zniweczone przez macierzyństwo.

Warto również zwrócić uwagę na postać węża, który wraz z drzewem zajmuje centralną część fresku. Wydaje się, że ma on wyraźnie cechy kobiece: długie włosy i piersi. Kobiecość jest więc pojmowana tutaj jako niebezpieczna i szatańska. Drzewo natomiast stanowi symbol życia. Po lewej stronie jego gałęzie pokryte są zielonymi liśćmi i owocami symbolizującymi dobrobyt i urodzaj. W części przedstawiającej wygnanie z raju elementy te zostały odjęte, co może oznaczać śmierć jako konsekwencję grzechu pierworodnego.

Michał Anioł, Wygnanie z raju opis fresku
Michał Anioł „Wygnanie z raju”/ michelangelogallery.org

Polecamy również:

  • Michał Anioł Stworzenie Adama - opis, interpretacja i analiza fresku

    „Stworzenie Adama” to renesansowy fresk Michała Anioła, stanowiący fragment większego dzieła zdobiącego Kaplicę Sykstyńską w Pałacu Watykańskim. Freski powstały na początku XVI w. na zlecenie papieża Juliusza II. „Stworzenie Adama” to malowidło przedstawiające początkową partię Księgi... Więcej »

  • Michał Anioł Sąd ostateczny - opis, interpretacja i analiza fresku

    Michał Anioł, który był przede wszystkim rzeźbiarzem, przyjął zlecenie na „Sąd Ostateczny” od papieża Klemensa VII bez entuzjazmu, wręcz niechętnie, kontrakt zaś podpisał przekornie: „rzeźbiarz Michał Anioł”. Papież powierzył mu pokrycie ściany ołtarzowej Kaplicy Sykstyńskiej ogromnym... Więcej »

  • Michał Anioł Pieta - opis, interpretacja piety

    „Pieta watykańska” to rzeźba w marmurze autorstwa Michała Anioła, przez wielu znawców uważana za jego najdoskonalsze dzieło. Przez samego autora prawdopodobnie także była wysoko ceniona, ponieważ jest to jedyna praca, którą sygnował własnym nazwiskiem (podpis widnieje na szarfie... Więcej »

  • Michał Anioł Dawid - opis, interpretacja rzeźby

    Michał Anioł pracował nad „Dawidem” przez kilka lat (1501-1504). Dzieło mierzy 4,34 m wysokości i jest jedną z najdoskonalszych prac tego artysty, a także tej epoki. Gotowy posąg został umieszczony na placu Signiorii, przy wejściu do Pałacu Starego. Więcej »

  • Michał Anioł, Stworzenie Ewy – opis obrazu, interpretacja

    Michał Anioł przedstawił moment stworzenia Ewy za pomocą fresku, który umieszczony został w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie. Jego powstanie datuje się na pierwszą połowę XVI wieku – artysta stworzył malowidło na zlecenie panującego wówczas papieża - Juliusza II. Więcej »

Komentarze (2)
Wynik działania 3 + 2 =
ja
2021-01-23 15:06:18
jest git
Leon
2020-12-17 15:52:44
nie wiem czm mam tak beznadziejną panią od polaka że dała mi to na wypr
Ostatnio komentowane
777
777 • 2021-03-01 09:59:08
Skomentuj tekst
Imię/nick • 2021-03-01 09:54:48
10
ez • 2021-03-01 09:21:00
.
. • 2021-03-01 08:33:30
Fajne.
Moper • 2021-02-27 14:21:53