Michał Anioł - biografia i twórczość

Jacopino del Conte Portret Michała Anioła
Jacopino del Conte, Portret Michała Anioła (ok. 1535 r.)

Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simon, znany jako Michał Anioł, urodził się w 1475 r. w Toskanii. Jego rodzina wywodziła się ze starego florenckiego rodu i niedługo po jego narodzinach powróciła do Florencji. Wcześnie osierocony przez matkę, wychowywał się wśród krewnych, zajmujących się kamieniarstwem, co zapewne miało wpływ na jego późniejszą karierę.

W wieku 13 lat terminował u malarza, Domenica Ghirlandaia. Nauczył się wówczas techniki malowania fresków. Jednak od początku bardziej fascynowała go rzeźba. To rozdarcie pomiędzy dwiema dziedzinami sztuki było widoczne przez całe życie artysty. Naukę rzeźbiarstwa rozpoczął Michał Anioł rok później, w pracowni Bertolda di Giovanni, który wprowadził go na dwór Wawrzyńca Wspaniałego. W pałacu Medyceuszów twórca przebywał do 1492 r., pobierając nauki i ciesząc się opieką możnego mecenasa. Z tego okresu pochodzą płaskorzeźby: „Madonna przy schodach” i „Bitwa centaurów”.

Po śmierci swojego opiekuna Michał Anioł powrócił do rodzinnego domu i doskonalił warsztat. Wiadomo, że pracował nad posągiem Herkulesa, jednak dzieło nie dotrwało do naszych czasów. Jego sława szybko rosła, otrzymywał zamówienia od Medyceuszy, kardynałów i możnych. W Rzymie, gdzie przebywał w latach 1496-1501, wykonał jedną z najdoskonalszych swoich prac: „Pietę watykańską”. Następnie powrócił do Florencji i podjął pracę nad monumentalnym posągiem Dawida. Ukończył go dopiero w 1504 roku. Posąg umieszczono na honorowym miejscu przed pałacem Signorii.

W 1505 r. Michał Anioł ponownie przyjechał do Rzymu, na zaproszenie papieża Juliusza II, który powierzył mu wykonanie swojego grobowca. Artysta przerwał zakrojone na wielką skalę dzieło, ponieważ w tym czasie pracował jeszcze nad brązowym pomnikiem papieża w Bolonii. Niedługo potem papież znów sprowadził go do Rzymu, zlecając mu wykonanie fresków w Kaplicy Sykstyńskiej. Michał Anioł podjął się tego zadania z dużą niechęcią, jako że czuł się przede wszystkim rzeźbiarzem. Pomimo tego stworzył dzieło niezwykłe. Później wielokrotnie tworzył na zamówienia papieży – pracował łącznie dla siedmiu.

Wyjeżdżał na krótko do Wenecji i Florencji, po czym powracał do Rzymu. W 1547 r. rozpoczął prace przy Bazylice św. Piotra. Kontynuował dzieło rozpoczęte prze Bramantego i Antonia da Sangallo, jednak całkowicie zmienił ich koncepcję. Budowli tej poświecił resztę swojego życia, jednak nie zdołał doprowadzić jej do końca. W tym czasie pracował też nad innymi budynkami, nadal także rzeźbił.

Michał Anioł zmarł w Rzymie w 1564 r. Podczas uroczystości pogrzebowych doszło do przepychanek między rzeźbiarzami a malarzami, których ci pierwsi nie chcieli wpuścić do kościoła. Mimo wszystko jego nagrobek zdobią personifikacje trzech sztuk, którym poświęcił życie: malarstwa, rzeźby i architektury.

Po śmierci Michała Anioła wybrano na patrona florenckiej Accademia delle Arti del Disegno.

Twórczość Michała Anioła

Rzeźba

Michał Anioł przez całe życie doskonalił technikę ukazywania ludzkiego ciała. W tym celu przeprowadzał nawet – zabronione wówczas – sekcje zwłok. Starał się poznać anatomię, by tworzyć działa jak najbardziej wierne rzeczywistości. Doskonałym tego przykładem jest posąg Dawida. Artysta wykazał się niezwykłą dbałością o szczegóły, pod „skórą” widoczne są nawet naczynia krwionośne; wydaje się, że kamień jest żywy. Dawid opiera ciężar ciała na jednej nodze, jakby zaraz miał się poruszyć. Patrzy w lewo, niby szacując siłę Goliata. Obecnie dzieło znajduje się w Galleria dell'Accademia, gdzie przeniesiono je z pierwotnego miejsca pobytu po niemal 400 latach w obawie o jego bezpieczeństwo

Polecamy również:

  • Michał Anioł Stworzenie Adama - opis, interpretacja i analiza fresku

    „Stworzenie Adama” to renesansowy fresk Michała Anioła, stanowiący fragment większego dzieła zdobiącego Kaplicę Sykstyńską w Pałacu Watykańskim. Freski powstały na początku XVI w. na zlecenie papieża Juliusza II. „Stworzenie Adama” to malowidło przedstawiające początkową partię Księgi... Więcej »

  • Michał Anioł Sąd ostateczny - opis, interpretacja i analiza fresku

    Michał Anioł, który był przede wszystkim rzeźbiarzem, przyjął zlecenie na „Sąd Ostateczny” od papieża Klemensa VII bez entuzjazmu, wręcz niechętnie, kontrakt zaś podpisał przekornie: „rzeźbiarz Michał Anioł”. Papież powierzył mu pokrycie ściany ołtarzowej Kaplicy Sykstyńskiej ogromnym... Więcej »

  • Michał Anioł Pieta - opis, interpretacja piety

    „Pieta watykańska” to rzeźba w marmurze autorstwa Michała Anioła, przez wielu znawców uważana za jego najdoskonalsze dzieło. Przez samego autora prawdopodobnie także była wysoko ceniona, ponieważ jest to jedyna praca, którą sygnował własnym nazwiskiem (podpis widnieje na szarfie... Więcej »

  • Michał Anioł Dawid - opis, interpretacja rzeźby

    Michał Anioł pracował nad „Dawidem” przez kilka lat (1501-1504). Dzieło mierzy 4,34 m wysokości i jest jedną z najdoskonalszych prac tego artysty, a także tej epoki. Gotowy posąg został umieszczony na placu Signiorii, przy wejściu do Pałacu Starego. Więcej »

  • Michał Anioł Wygnanie z raju - opis, interpretacja i analiza fresku

    „Wygnanie z raju” to jeden z fresków namalowanych przez Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej na początku XVI w. Malowidło zostało skomponowane przez artystę na zasadzie symetrii i kontrastu. Układ fresku jest wyraźnie dwudzielny: widać tu dwie biblijne sceny rozdzielone sylwetką drzewa,... Więcej »

Komentarze (2)
Wynik działania 5 + 1 =
Lisek
2016-04-12 16:24:29
Bardzo przydatne
Sherloocky
2016-01-24 14:42:52
Bardzo dobry i ciekawie napisany tekst! Zawiera wszystkie potrzebne informacje i bardzo mi się przydał, kiedy pisałam biografię Michała Anioła na j. polski.
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48