Krajobraz - definicja. Krajobrazy Ziemi

Krajobraz to inaczej wycinek przestrzeni geograficznej, który wyróżniają cechy związane z ukształtowaniem terenu, budową geologiczną, nawodnieniem, klimatem, pokrywą glebową, szatą roślinną, światem zwierzęcym i przejawami działalności człowieka.

Potocznie pojęcie to często jest ograniczone do zewnętrznych, widocznych cech, uwzględniając przede wszystkim ukształtowanie terenu, szatę roślinną i obiekty antropogeniczne. Stąd też mówimy np. o: krajobrazie nizinnym, krajobrazie górskim, krajobrazie sawanny, czy krajobrazie  rolniczym. Równocześnie krajobraz (jego cechy fizjonomiczne) mogą zmieniać się sezonowo. Można więc powiedzieć, że krajobraz rolniczy inaczej wyglądać będzie w okresie zimy, inaczej w okresie wzrostu roślin i jeszcze inaczej po żniwach.

Dość często kryterium podziału krajobrazów jest stopień ich przekształcenia przez człowieka.
W obszarach nie zamieszkanych przez ludzi (anekumena), gdzie funkcjonowanie środowiska jest nie zaburzone możemy zetknąć się z krajobrazami pierwotnymi.

Bagno Całowanie, Mazowiecki Park Krajobrazowy
Przykład krajobrazu nizinnego - Bagno Całowanie, Mazowiecki PK (z: commons.wikimedia.org, autor: W. Pietrusiewicz)

 

Tam gdzie obecność człowieka zaznacza się silniej, ale środowisko przyrodnicze funkcjonuje poprawnie mimo tego (ma zdolność samoregulacji) i brak jest znaczących elementów sztucznych mamy do czynienia z krajobrazami naturalnymi.

Jeśli środowisko przyrodnicze jest pod silnym wpływem człowieka i przez niego znacznie przekształcone, ale w krajobrazie występuje wiele elementów naturalnych mówimy wtedy o krajobrazie kulturowym.

W sytuacji, gdy w otoczeniu człowieka na skutek uprzemysłowienia, urbanizacji, czy rozwoju sieci transportowej brak jest elementów naturalnych mamy do czynienia z krajobrazem zdegradowanym lub sztucznym. Często wymaga on rekultywacji, czyli przywrócenia wartości użytkowych i przyrodniczych krajobrazu.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

Komentarze (2)
Wynik działania 1 + 3 =
Odpowiem na pytanie
2020-04-24 09:48:22
pomaga
Young Igi
2019-12-03 11:51:31
Skan Myśli w sprzedarzy
Ostatnio komentowane
krokti
• 2024-04-21 14:15:02
bez marii bylby nikim, bez pozdra
• 2024-04-18 17:47:36
bARDZO FAJY TEKST! POWIEM SZCZERZE, ŻE MIAŁEM WZWÓD W TEMACIE PANIEN pOCKICH, ZWŁasza ...
• 2024-04-18 14:07:19
Fajne
• 2024-04-17 15:24:05
@Mariola - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy :)
• 2024-04-16 07:36:55