Wykresy, diagramy, tabele geograficzne - rodzaje, interpretacja

Liczbowe dane geograficzne mogą być zestawione w tabeli, mogą również być podstawą dla stworzenia wykresów (diagramów), które czynią te dane bardziej poglądowymi. Tabele są mniej poglądowe od wykresów, ale pozwalają przedstawić wszystkie wartości liczbowe. Można jednak uwypuklić najważniejsze dane, wytłuszaczjąc je lub zaznaczając komórkę tabeli, w której się znajdują.

Wykresy mogą być wykorzystywane dla:
- porównywania zjawisk (w geografii zwłaszcza ich zróżnicowania przestrzennego, np. liczby ludności państw Europy),
- zależności między zjawiskami/procesami, w szczególności zależność od upływu czasu –  przebieg (np. zmiany liczby ludności Polski po II Wojnie Światowej, czy przebieg roczny temperatury powietrza),
- analizy struktury zjawiska (np. udziału form użytkowania gruntów w całkowitej powierzchni gruntów w gminie).

Poszczególne formy geometryczne wykresów stosowane są do prezentacji różnych treści. Wykresy kolumnowe i słupkowe wykorzystywane są często dla porównywania zjawisk, wykresy liniowe dla ukazania przebiegu zjawisk (chociaż np. przebieg roczny opadów przedstawiany jest z reguły przy pomocy wykresu słupkowego), wykresy kołowe, pierścieniowe i radarowe dla ukazania struktury wewnętrznej zjawisk. Przedstawiane na wykresach zależności są zazwyczaj dwuwymiarowe. Wykres izoplet (zazwyczaj wykres powierzchniowy) pozwala przedstawić współzależność trzech zmiennych, np. temperaturę gleby w zależności od głębokości i pory roku.

Przykładowy wykres liniowy
Przykładowy wykres liniowy/ źródło: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2012, s. 125
(www.stat.gov.pl/gus/5840_737_PLK_HTML.htm)

 

W naukach geograficznych wykorzystuje się szereg specyficznych wykresów, takich jak np. meteorogram – połączenie wykresów liniowego i kolumnowego, przedstawiające przebieg roczny temperatury powietrza i sumy opadów, róża wiatrów – wykres radarowy, czy piramida wieku i płci, będąca wykresem słupkowym.

Sporządzając wykres należy pamiętać o jego poprawnym opisie, powinien on zawierać: tytuł wykresu, właściwie opisane osie (dobrze dobrana i opisana skala wartości, tytuły osi łącznie z jednostkami, w których wyrażone są przedstawione wielkości), w razie potrzeby legenda wyjaśniająca znaczenie zastosowanych barw lub szraf.

Mapa z umieszczanymi na niej wykresami, przedstawiające określone zjawiska w danym miejscu lub jednostce podziału administracyjnego to kartodiagram.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Mapa jako źródło informacji geograficznej - geografia

    Mapa to obraz powierzchni Ziemi lub jej części wykonany na płaszczyźnie. Jej podstawowe cechy to: - wymierność, polegająca na zastosowaniu skali (określonego zmniejszenia obrazowanej powierzchni) oraz zasad odwzorowania wypukłej powierzchni na płaszczyźnie, - użycie znaków umownych do prezentacji określonych... Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 3 + 2 =
kamila
2018-12-09 09:40:14
Bardzo fajne opracowanie :)
Ostatnio komentowane
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54