Kolonizacja Ameryki Północnej i Południowej

Jeśli rozważamy zagadnienie odkrycia i kolonizacji Ameryki, z reguły przed oczyma staje nam postać Krzysztofa Kolumba. Pamiętajmy jednak, że Ameryka odkryta została przez jej rdzennych mieszkańców (omyłkowo nazwanych później Indianami) dużo wcześniej. Według najpowszechniej przyjmowanej teorii przodkowie dzisiejszych Indian (koczowniczy myśliwi), pojawili się początkowo w Ameryce Północnej podczas ostatniego glacjału (ok. 35000-20000 lat temu), przechodząc przez pomost lądowy istniejący wówczas w regionie dzisiejszej Cieśniny Beringa i stosunkowo szybko zasiedlili całe 2 kontynenty.

Nie był też Kolumb pierwszym Europejczykiem, który dotarł do Ameryk.  Przed nim na przełomie X i XI wieku na krótki czas do dzisiejszej wschodniej Kanady (na wybrzeża Labradoru) zawitali Normanowie, którzy ze Skandynawii dotarli tam po skolonizowaniu Islandii i południowych wybrzeży Grenlandii.

Dla rodzimych mieszkańców Ameryk, dla Europy oraz całego świata kluczowe okazały się jednak podróże Krzysztofa Kolumba oraz kolejnych odkrywców i zdobywców europejskich (początkowo działających pod sztandarem hiszpańskim i portugalskim).
Po 1492 roku zapoczątkowana została postkolumbijska wymiana populacji ludzkich, roślin, zwierząt, chorób zakaźnych, obyczajów i idei pomiędzy lądami Starego i Nowego Świata. O ile wpływ tych kontaktów na społeczeństwa Europy można określić jako dość silny, o tyle wpływ na społeczeństwa Ameryk był rewolucyjny. Rdzenni mieszkańcy nas skutek krwawego podboju i nieznanych wcześniej chorób stali się mniejszością w swoich krajach, a Ameryka Indiańska przekształciła się w Amerykę Łacińską, a później również w Amerykę Anglosaską (szacuje się, że liczba rdzennych mieszkańców Ameryk spadła z ok. 50 mln w 1492 roku do ok. 8 mln w 1650 roku).

Do najbardziej znanych odkrywców i konkwistadorów pierwszej fazy podboju i kolonizacji Ameryk należeli:
- Krzysztof Kolumb, odkrywca Ameryk (wyruszył jednak w podróż do Indii i do końca swego życia był przekonany, ze dotarł do ich wschodniego krańca), stał na czele 4 wypraw do Ameryk w latach 1492-1504,
 - Amerigo Vespucci, uczestniczył w hiszpańskich i portugalskich wyprawach odkrywczych u wybrzeży Ameryk w latach 1499-1502, jako pierwszy wyraził pogląd (wystarczająco głośno, żeby jego głos usłyszeli humaniści europejscy), że nowo odkryte lądy są nie znanym wcześniej kontynentem,
- Pedro Alvares de Cabral, przywódca portugalskiej floty płynącej do Indii, odkrył w 1500 roku wybrzeża Brazylii,
- Vasco Nuñez de Balboa przeszedł w 1513 roku Przesmyk Panamski i jako pierwszy Europejczyk ujrzał wody Oceanu Spokojnego,
- Juan Diaz de Solis odkrył ujście rzeki La Plata w dzisiejszej Argentynie i Paragwaju
- w latach 1519-1521 Hernan Cortez podbił państwo Azteków i położył podwaliny pod dzisiejszy Meksyk,
- Ferdynand Magellan w trakcie wyprawy do Indii (która po śmierci Magellana pod wodzą Elcano raz pierwszy dokonała opłynięcia świata) odkrył i przepłynął w 1520 roku cieśninę oddzielającą ląd Ameryki Południowej od Ziemi Ognistej, nazwaną później Cieśniną Magellana,
- Francisco Pizarro podbił w latach 1531-1534 państwo Inków w dzisiejszym Peru,
- Francisco de Orellana jako pierwszy spłynął Amazonką od górnego jej biegu do ujścia.
Odkryciom towarzyszyła kolonizacja, początkowo hiszpańska i mniejszym stopniu portugalska. W pierwszej kolejności skolonizowano duże wyspy w basenie orza Karaibskiego – Haiti i Kubę. W 1496 roku Santo Domingo (jest ro najstarsze istniejące osiedle europejskie w Ameryce) – dziś stolicę Dominikany – założył brat Krzysztofa Kolumba, Bartolomeo, w 1514 r. powstało Santiago de Cuba (pierwsza stolica hiszpańskiej

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 3 =
Ostatnio komentowane
Ani słowa o czworościanie którego krawędzie, powierzchnie i objętość - są wyrażon...
• 2024-03-04 21:58:56
takie łątwe
• 2024-03-04 15:46:48
"Mianem libertarianizmu zwykło się nazywać najbardziej radykalny nurt liberalizmu." No...
• 2024-03-01 10:11:23
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44