Bogactwa naturalne Polski - występowanie, przykłady

Pod pojęciem bogactwa (lub zasoby) naturalne rozumiemy przede wszystkim surowce mineralne będące zasobami nieodnawialnymi.
Poza nimi termin ten odnosi się też do:
- zasobów niewyczerpywalnych (powietrze oraz energia słoneczna, geotermalna, wiatru i wód płynących)
oraz zasobów odnawialnych i częściowo odnawialnych – drewna, wody, gleby, płodów rolnych.

Do najważniejszych surowców mineralnych Polski należą:

- węgle kopalne – węgiel kamienny (eksploatowany na Górnym Śląsku i w zagłębiu lubelskim), którego udokumentowane zasoby wystarczą (przy obecnej wielkości wydobycia) jeszcze na ponad 550 lat oraz węgiel brunatny (wydobywany głównie w okolicach Bełchatowa, Konina i Bogatyni), którego udokumentowane zasoby wystarczą (przy obecnej wielkości wydobycia) jeszcze na ponad 310 lat, problemem dla perspektyw wykorzystania tych zasobów może być rozwijana w Unii Europejskiej polityka rezygnacji z węgla jako źródła energii;

- gaz ziemny (eksploatowany gł. na Niżu Polskim i w mniejszym stopniu w Zapadlisku Przedkarpackim), przy obecnej wielkości zużycia gazu ziemnego w Polsce udokumentowane zasoby wystarczyłyby tylko na ok. 8 lat, biorąc jednak pod uwagę to, że wydobycie gazu ziemnego w Polce pokrywa jego zużycie tylko w 1/3 jego zużycie krajowe zasoby gazu ziemnego wystarczą na ok. 25 lat,
niepewna jest wielkość zasobów gazu możliwego do wydobycia z łupków;

- rudy miedzi (wydobywane w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym), których udokumentowane zasoby wystarczą (przy obecnej wielkości wydobycia) na ponad 50 lat;

- rudy cynku i ołowiu (wydobywane w okolicach Bytomia, Chrzanowa, Olkusza i Zawiercia, na obrzeżu Wyżyny Śląskiej);

- sól kamienna (wydobywana gł. na Kujawach), udokumentowane zasoby wystarcza na kilka tysiecy lat;

- surowce skalne – wapienie i margle, gipsy, granity, bazalty, piaskowce, piaski oraz żwiry.

Zasoby ropy naftowej w naszym kraju są bardzo małe – całe udokumentowane i zagospodarowane zasoby ropy naftowej w kraju starczyłyby na niewiele ponad rok (przy obecnym jej zużyciu).
Polska ma duże zasoby siarki rodzimej, ale zapotrzebowanie na nią na rynkach światowych jest stosunkowo niewielkie, gdyż zastąpiła ja tańsza siarka odzyskiwana w przemyśle rafineryjnym i hutniczym.
Eksploatowane złoża miedzi są z reguły złożami polimetalicznymi. Stąd Polska jest też ważnym producentem srebra, renu (bardzo rzadki, ale cenny metal), a w przyszłości być może również złota, niklu, kobaltu i molibdenu (duże złoża rud tego pierwiastka znajdują się prawdopodobnie na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, m.in. w okolicach Myszkowa).

Oczywiście jeśli rozpatrujemy czas wykorzystania zasobów zagospodarowanych wówczas wystarczą one na dużo krócej niż zasoby udokumentowane (np. węgiel kamienny według niektórych źródeł tylko na ok 50 lat).

Udział niewyczerpywalnych zasobów energetycznych (energia spadku wód, energia słoneczna, energia wiatru, energia geotermalna) w produkcji energii w Polsce jest niewielki, co wynika z jednej strony z jej ograniczonych zasobów (klimat decydujący o małym usłonecznieniu i bardzo zmiennych warunkach wiatrowych oraz mały spadek wód płynących), ale również z nastawienia decydentów (ograniczenie wykorzystania paliw kopalnych jako źródeł energii jest z jednej strony kosztowne, z drugiej zaś napotyka opór lobby węglowo-energetycznego). W warunkach polskich ważnym alternatywnym źródłem energii może okazać się biomasa.

Problemem dla rozwoju gospodarki Polski w przyszłości mogą okazać się stosunkowo niewielkie zasoby wodne (która wykorzystywana jest do spożycia, w przemyśle, a w przyszłości może również w nawodnieniach rolniczych);

Mimo nie największej (w porównaniu z wieloma innymi krajami europejskimi) lesistości jest Polska jednym z większych producentów drewna na świecie (pozyskanie drewna w Polce stanowiło w 2010 roku ok. 2%  pozyskania na świecie).

Mimo stosunkowo słabych gleb jest tez Polska jednym z większych w Europie producentów płodów rolnych.

Stosunkowo czyste środowisko (powietrze, wody) i mało przekształcone ekosystemy przyrodnicze czynią też z Polski atrakcyjne miejsce wypoczynku i rozwoju turystyki przyrodniczej w skali Europy.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 4 =
Ostatnio komentowane
Śkad wziął się taki wynik?
• 2022-12-05 21:24:47
Ok
• 2022-12-05 13:53:43
ok
• 2022-12-02 16:29:38
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39