Budowa geologiczna Polski i surowce mineralne - geografia

Współczesna rzeźba obszaru Polski oraz charakter skał podłoża (jak również występujące w Polsce surowce mineralne) wynikają z długiej i skomplikowanej historii geologicznej.

Na powierzchni dominują (zwłaszcza w Polsce północnej i środkowej) skały najmłodsze, związane ze zlodowaceniami plejstoceńskimi (w Polsce północno-wschodniej ich grubość osiąga 200 m) i współcześnie zachodzącymi procesami geomorfologicznymi. Zalegające pod nimi skały są dużo bardziej zróżnicowane, zarówno pod względem wieku, jak i pochodzenia.

Polska wyróżnia się w na tle innych krajów europejskich pod względem budowy geologicznej, gdyż na jej terytorium stykają się trzy główne (różnowiekowe) struktury geologiczne Europy:
- prekambryjska platforma wschodnioeuropejska na wschodzie,
- hercyńska/waryscyjska (paleozoiczna) platforma zachodnioeuropejska na zachodzie
i alpejski kenozoiczny łańcuch Karpat na południowym wschodzie.
Granica między platformą wschodnioeuropejską i platformą zachodnioeuropejską nazwana została strefą Teisseyre’a-Tornquista.

Skały starsze niż plejstoceńskie odsłaniają się na powierzchni właściwie tylko w południowej Polsce. Najstarsze odsłaniające się skały w Polsce, gnejsy i migmatyty wieku proterozoicznego występują w Górach Sowich w Sudetach Środkowych. Jako przykłady skał najmłodszych można wskazać: iły tworzące aluwia rzeczne, czy pokłady torfu tworzące się na obszarach podmokłych. Względnie młode są też utwory plejstoceńskie: piaski równin sandrowych, glina zwałowa wysoczyzn morenowych, czy peryglacjalne lessy pochodzenia eolicznego.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Główne jednostki tektoniczne i geologiczne Polski

    Polska wyróżnia się w na tle innych krajów europejskich pod względem budowy geologicznej, gdyż na jej terytorium stykają się trzy główne (różnowiekowe) struktury geologiczne Europy:- prekambryjska platforma wschodnioeuropejska na wschodzie,- hercyńska/waryscyjska (paleozoiczna) platforma... Więcej »

  • Surowce mineralne w Polsce - czas powstania, pochodzenie, rozmieszczenie

    Skomplikowana budowa geologiczna Polski powoduje, że – mimo stosunkowo niedużej powierzchni naszego kraju – występuje tu wiele zróżnicowanych surowców mineralnych. Nie wszystkie jednak opłaca się wydobywać (złoża są zbyt małe, rudy zbyt ubogie, ewentualnie występują w skomplikowanych... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 4 =
Ostatnio komentowane
- nie występuje w nim brak emocjonalnego nacechowania wypowiedzi Artykuł sugeruje użyc...
Gość • 2021-01-21 11:29:21
00000000000000000000
000000000000 • 2021-01-21 08:39:13
kto pytał
Krzych • 2021-01-21 08:27:29
Jest ciekawy
Agnieszka • 2021-01-20 09:35:41
jest bardzo ciekawy
Agnieszka • 2021-01-20 09:34:12