Budowa geologiczna Polski i surowce mineralne - geografia

Współczesna rzeźba obszaru Polski oraz charakter skał podłoża (jak również występujące w Polsce surowce mineralne) wynikają z długiej i skomplikowanej historii geologicznej.

Na powierzchni dominują (zwłaszcza w Polsce północnej i środkowej) skały najmłodsze, związane ze zlodowaceniami plejstoceńskimi (w Polsce północno-wschodniej ich grubość osiąga 200 m) i współcześnie zachodzącymi procesami geomorfologicznymi. Zalegające pod nimi skały są dużo bardziej zróżnicowane, zarówno pod względem wieku, jak i pochodzenia.

Polska wyróżnia się w na tle innych krajów europejskich pod względem budowy geologicznej, gdyż na jej terytorium stykają się trzy główne (różnowiekowe) struktury geologiczne Europy:
- prekambryjska platforma wschodnioeuropejska na wschodzie,
- hercyńska/waryscyjska (paleozoiczna) platforma zachodnioeuropejska na zachodzie
i alpejski kenozoiczny łańcuch Karpat na południowym wschodzie.
Granica między platformą wschodnioeuropejską i platformą zachodnioeuropejską nazwana została strefą Teisseyre’a-Tornquista.

Skały starsze niż plejstoceńskie odsłaniają się na powierzchni właściwie tylko w południowej Polsce. Najstarsze odsłaniające się skały w Polsce, gnejsy i migmatyty wieku proterozoicznego występują w Górach Sowich w Sudetach Środkowych. Jako przykłady skał najmłodszych można wskazać: iły tworzące aluwia rzeczne, czy pokłady torfu tworzące się na obszarach podmokłych. Względnie młode są też utwory plejstoceńskie: piaski równin sandrowych, glina zwałowa wysoczyzn morenowych, czy peryglacjalne lessy pochodzenia eolicznego.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Główne jednostki tektoniczne i geologiczne Polski

    Polska wyróżnia się w na tle innych krajów europejskich pod względem budowy geologicznej, gdyż na jej terytorium stykają się trzy główne (różnowiekowe) struktury geologiczne Europy:- prekambryjska platforma wschodnioeuropejska na wschodzie,- hercyńska/waryscyjska (paleozoiczna) platforma... Więcej »

  • Surowce mineralne w Polsce - czas powstania, pochodzenie, rozmieszczenie

    Skomplikowana budowa geologiczna Polski powoduje, że – mimo stosunkowo niedużej powierzchni naszego kraju – występuje tu wiele zróżnicowanych surowców mineralnych. Nie wszystkie jednak opłaca się wydobywać (złoża są zbyt małe, rudy zbyt ubogie, ewentualnie występują w skomplikowanych... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 2 =
Ostatnio komentowane
krokti
• 2024-04-21 14:15:02
bez marii bylby nikim, bez pozdra
• 2024-04-18 17:47:36
bARDZO FAJY TEKST! POWIEM SZCZERZE, ŻE MIAŁEM WZWÓD W TEMACIE PANIEN pOCKICH, ZWŁasza ...
• 2024-04-18 14:07:19
Fajne
• 2024-04-17 15:24:05
@Mariola - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy :)
• 2024-04-16 07:36:55