Konflikty etniczne w Afryce

Państwa afrykańskie stworzone w epoce kolonialnej przez XIX-wieczne mocarstwa europejskie połączyły bardzo różne, często wrogie sobie ludy. Dlatego w okresie, który miał miejsce po dekolonizacji Afryki (2 połowa XX wieku i początek wieku XXI) kontynent afrykański był miejscem wielu zamachów stanu, secesji i krwawych konfliktów zazwyczaj mających podłoże etniczne i religijne.

Praktycznie od odzyskania niepodległości przez Kongo Belgijskie (dzisiejsza Demokratyczna Republika Konga, dawniej Zair) w 1960 roku jest to niespokojny obszar.
W pierwszych kilku latach niepodległości secesje ogłosiły dwie południowe prowincje kraju – Katanga (bogata w kopalnie rud miedzi i zamieszkana przez plemię Lunda) i Kasai Południowe (zamieszkana przez lud Luba i bogata w diamenty). W trakcie walk zamordowany został pierwszy premier państwa i przywódca ruchu niepodległościowego Patrice Lumumba. Ten tzw. kryzys kongijski z lat 1960-65 pochłonął życie około 1 mln osób.
Secesje zostały krwawo stłumione po kilku latach a przez następne 30 lat Kongiem rządził wojskowy dyktator – Mobutu Sese Seko.
Rządy Mobutu zostały obalone w 1997 roku w rezultacie pierwszej wojny domowej w Kongu (1996-97), która wyniosła do władzy Laurenta-Désiré Kabilę. W wojnie domowej w Kongu aktywnie uczestniczyły siły zbrojne sąsiadów – Angoli, Rwandy i Ugandy. Zginęło w niej około 200 tys. cywilów.
Pierwsza wojna nie rozwiązała napięć politycznych i etnicznych w kraju iw regionie, czego skutkiem był wybuch II wojny domowej w Kongu (1998-2003), zwanej też jako afrykańska wojna światowa (w konflikt zaangażowało się 8 państw afrykańskich i szereg ugrupowań politycznych, jego następstwem była śmierć ponad 5 mln osób – również po zakończeniu konfliktu). W trakcie tych walk zamordowany został prezydent Kabila.
Podpisany w 2003 roku nie zakończył niepokojów W latach 2004-2009 i 2012-13 trwały walki w nadgranicznej prowincji Kiwu.

Ważnymi aktorami w wojnie domowej w Kongo są Tutsi i Hutu, zamieszkujący przede wszystkim w sąsiednich Rwandzie i Burundi. Od momentu odzyskania niepodległości przez te dawne królestwa trwa tam rywalizacja (a czasami krwawe walki) tych dwóch grup ludności. Niektórzy uważają je za dwa narody; w odległej przeszłości pasterze Tutsi mieli podbić rolników Hutu. Inni badacze Afryki Wschodniej uważają Tutsich i Hutu za swego rodzaju kasty w obrębie tej samej grupy etnicznej.
W ciągu 100 dni w 1993 roku w Rwandzie miały miejsce czystki etniczne – ludobójstwo popełnione przez rządzących wówczas krajem Hutu na Tutsich. Zginęło od 0,8-1,1 mln osób. Ludobójstwo to miało miejsce w trakcie wojny domowej, którą ostatecznie wygrali w 1994 roku Tutsi (wspierani przez Ugandę). Obawiający się rewanżu za masakrę Hutu uciekli do Zairu/Konga, skąd atakowali terytorium Rwandy. To stało się przyczyną zaangażowania się wojsk Rwandy w wojnę domową w Kongu. Do dnia dzisiejszego walki we wschodnim Kongu związane są głównie z mniejszościami Hutu i Tutsi.
Wojna domowa trwała też od 1993 roku do 2005 roku w sąsiadującym z Rwandą Burundi (również zamieszkane przez Tutsich i Hutu).

W latach 1981-1986 wojna domowa trwała też w Ugandzie. Doprowadziła ona do odsunięcia od władzy prezydenta Miltona Obote, który z kolei przy pomocy wojsk tanzańskich obalił krwawego dyktatora Idi Amina. Niespokojna sytuacja utrzymuje się jednak w północnej Ugandzie, gdzie od 1987 riku aktywna jest Armia Bożego Oporu uważająca się za reprezentantów narodu Achole. W ostatnich kilku latach wsławiła się ona masakrami dokonywanymi w okresie Bożego Narodzenia na lokalnych chrześcijanach. Armię Bożego Oporu wspierał w przeszłości rząd

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Środowisko przyrodnicze Afryki - cechy, charakterystyka

    Średnia wysokość Afryki wynosi 657 m n.p.m. Najniższy punkt Afryki znajduje się w depresji nad Jez. Asal (153 m p.p.m.), w północno-wschodniej Afryce. Najwyższym punktem jest wierzchołek Kibo góry Kilimandżaro (5 895 m n.p.m.). Więcej »

  • Gospodarka Afryki - cechy

    Największe gospodarki Afryki to gospodarki: Republiki Południowej Afryki (363,7 mld dolarów amerykańskich w 2010 roku), Egiptu (215,3 mld USD w 2010 roku) i Nigerii (196,4 mld USD w 2010 roku, wg danych Banku Światowego gospodarka Nigerii w ostatnich latach wyprzedziła Egipt pod względem wielkości... Więcej »

  • Linia brzegowa Afryki - długość, elementy

    Linia brzegowa Afryki jest słabo rozczłonkowana. Jej długość wynosi około 30,5 tys. km. Więcej »

  • Państwa Afryki i ich stolice

    W 2013 roku w Afryce istniało 54 niepodległych państw (bez nie uznawanej przez całą społeczność międzynarodową Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej w Saharze Zachodniej). Więcej »

  • Położenie geograficzne Afryki - cechy

    Przez Afrykę przebiega równik, jak również zwrotniki. Położona jest więc zarówno na półkuli północnej, jak i południowej. Pomiędzy zwrotnikami Słońce raz lub 2 razy w roku góruje w zenicie, co powoduje większą insolację niż na lądach leżących dalej na północ i południe. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 2 =
Ostatnio komentowane
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41
Yyy
• 2022-10-01 13:23:41
Super przydało mi się to do zadania z Religii
• 2022-09-29 12:48:27
Dziękuję, pomogło mi w nauce :)
• 2022-09-29 12:05:27
Bardzo pomocny
• 2022-09-29 09:23:04