Mecenat i mecenasi w renesansie - definicja, znaczenie, przykłady

W renesansie odrodziła się idea mecenatu, czyli opieki możnych nad artystami.

Chlubne początki mecenatu w tej epoce dała rodzina Medyceuszy – możny florencki ród wspierał artystów takich jak: Filip Brunolleschi, Donatello, Botticelli czy Michał Anioł. Hojnymi mecenasami byli także papieże: Mikołaj V, Juliusz II i Leon X. W czasach ich pontyfikatów powstawały wybitne dzieła, tworzyli dla nich m.in. Fra Angelico, Michał Anioł i Rafael. Dbano również o restaurację zabytków antycznych.

Idea mecenatu zrodziła się w starożytnym Rzymie, a sama nazwa wywodzi się od nazwiska Gajusza Cilniusza Mecenasa, który swym patronatem objął m.in Wergiliusza.

Mecenat jest to trwała opieka bogatego miłośnika sztuki nad artystą. Zapewniał on twórcom możliwości rozwoju i stabilizację finansową. Mecenasi sami zlecali wiele prac, a także pomagali swym podopiecznym uzyskać atrakcyjne zlecenia. Idea ta pozwalała – zarówno w starożytności, jak i w renesansie – wybić się twórcom niskiego pochodzenia.

Mecenasi sztuki renesansu we Włoszech

Lorenzo de' Medici – przedstawiciel rodu Medyceuszy, sam był wybitnym humanistą i znawcą sztuki. Swoim mecenatem objął największych artystów tamtej epoki, m.in. Leonarda da Vinci, Michała Anioła, Botticelliego, Albertiego czy Ghirlandaia.

Leon X – papież, syn Wawrzyńca Wspaniałego Medyceusza. Zatrudniał Michała Anioła, Rafaela Santi i Donato Bramantego.

Juliusz II – szczególnym uznaniem darzył Michała Anioła. To na jego zlecenie artysta stworzył słynne freski na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej.

Mikołaj V – za jego sprawą duch renesansu przeniknął do Watykanu. Swoim mecenatem objął on Fra Angelico, któremu powierzył m.in. namalowanie fresków w Pałacu Laterańskim.

Mecenasi sztuki renesansu w Polsce

Portret Jana Zamoyskiego
Portret Jana Zamoyskiego

Jan Dantyszek – sam korzystał ze wsparcia Piotra Tomickiego, później otaczał opieką Ioannisa Campensisa, poetę i hebraistę.

Grzegorz z Sanoka – mecenas Kallimacha, poety i prozaika. Kiedy ujawniono udział Kallimacha w spisku na życie papieża, ukrywał się on w biskupich dobrach w Dunajewie.

Jan Łaski – kupił całą bibliotekę Erazma z Rotterdamu, którą po śmierci Holendra sprowadził do kraju.

Stanisław z Bochni – zapewnił wykształcenie Łukaszowi Górnickiemu.

Zygmunt Stary i Zygmunt August – wspierali najwybitniejszych twórców swoich czasów: Jana Kochanowskiego i Mikołaja Reja.

Jan Zamoyski – otaczał opieką indywidualnych twórców, np. Jana Kochanowskiego czy Szymona Szymonowica, a także założył w Zamościu akademię, która zrzeszała wybitnych uczonych z całej Europy.

Polecamy również:

  • Wynalezienie druku i jego skutki dla rozwoju kultury

    Oficjalnie wynalezienie druku przypisuje się Janowi Gutenbergowi i datuje na rok 1450, jednak wiadomo, że wcześniej był on znany – choć w innej formie – w Chinach, a także w Holandii. Nie ulega jednak wątpliwości, że wynalazek ten miał ogromne znaczenie dla przemian kulturalnych, społecznych i... Więcej »

  • Renesans jako epoka odkryć - teoria heliocentryczna, odkrycia geograficzne

    Bez przesady można uznać, że największym odkryciem epoki renesansu był... dorobek starożytności. Wiedza i kultura antyku przez stulecia pozostawały zapomniane, niedocenione i dostępne tylko niewielkiej grupie ludzi wykształconych. Renesans to czas fascynacji dorobkiem antyku – jego sztuką, filozofią, nauką i... Więcej »

  • Kultura renesansu w Polsce - charakterystyka

    Renesans w Polsce rozpoczął się nieco później niż w Europie, bo dopiero w 2. połowie XV w., jego rozkwit przypadł zaś na wiek XVI. Był to jednak „złoty wiek kultury polskiej”. Dzięki małżeństwu króla Zygmunta Starego z Boną Sforza ożywiły się kontakty z Włochami. Prężnie działał... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24
Bardzo przydatne!
• 2024-03-24 16:49:06
Dziękujemy. Przydało się nam na historię podczas sprawdzianu. ;)
• 2024-03-21 18:20:09