Ballady i romanse Mickiewicza jako manifest polskiego romantyzmu

„Ballady i romanse” to zbiór utworów Adama Mickiewicza, który inicjuje polski romantyzm. Teksty zgromadzone w tym tomie stanowią projekt nowej literatury, w jakiej nie dba się o przestrzeganie reguł racjonalnej logiki i doskonałość formalną. Dzieje się tak dlatego, że romantyzm stanowi manifest prymatu ducha nad materią, uczucia nad rozumem i intuicji nad suchymi faktami.

Mickiewicz inaugurując polską estetykę romantyczną, sięga więc po gatunek ballady, w której rzeczywistość przedstawiona zostaje niejako uwolniona od zasad chłodnego racjonalizmu. Poezja staje się polem nieograniczonej kreacji, a twórca może powoływać do życia światy nie tylko zmyślone, ale również nieprawdopodobne. Prawda owej rzeczywistości nie tkwi jednak w możliwości jej logicznej oceny, ale w autentyczności przedstawionych namiętności.

Naczelną kategorią „Ballad i romansów”, a zarazem również całej literatury romantycznej, staje się zatem kategoria empatii, czyli współodczuwania. To dzięki tej dyspozycji poeta może zrozumieć obłąkaną Karusię czy dać wiarę historii martwicy z ballady „To lubię”. Głównym przesłaniem zbioru jest bowiem zdanie z „Romantyczności”:

Czucie i wiara silniej mówi do mnie
Niż mędrca szkiełko i oko.

Patrzenie na świat przez pryzmat serca, poszukiwanie ukrytej strony zjawisk, a zarazem zaufanie prostym ludowym prawdom to najważniejsze składniki prezentowanego w zbiorze romantycznego światopoglądu. Mickiewicz stwarza zatem projekt literatury, której szczególnym zadaniem jest zaglądanie pod powierzchnię rzeczywistości i uświadamianie, że pozory bywają często odwrotnością schowanej głęboko prawdy, jak lilie skrywające zbrodnię pani z ballady o tym samym tytule.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że „Ballady i romanse” nie negują realnej natury bytu, a jedynie zachęcają do poszerzenia perspektywy widzenia. Skłaniają do uruchomienia sił takich, jak wyobraźnia i intuicja. Jako manifest romantyczny utwory te stanowią również propozycję określonego systemu wartości, w którym liczy się przestrzeganie reguł moralnych, wierność i lojalność. Najwyżej ceniona w „Balladach i romansach” jest jednak miłość. Okazuje się ona silniejsza od śmierci, jak w „Romantyczności” i potrafi ocalić najbliższych, jak w „Powrocie taty”. Sprzeniewierzenie się miłości stanowi najgorsze wykroczenie przeciwko porządkowi natury. Człowiek, zdaje się brzmieć memento ballad, został bowiem powołany do miłości i zostanie z niej rozliczony.

Polecamy również:

  • Ballady i romanse - intepretacja i znaczenie cyklu

    Wydanie „Ballad i romansów” Adama Mickiewicza w 1822 uważa się za symboliczny początek romantyzmu w Polsce. To właśnie w tym zbiorze utworów poeta zawarł program poetycki nowej estetyki, wyznaczając wzór do naśladowania dla innych twórców epoki. Istotne znaczenie miało... Więcej »

  • Romantyczność - interpretacja i analiza ballady

    Główną bohaterką ballady „Romantyczność” jest obłąkana dziewczyna, Karusia, która twierdzi, że rozmawia ze swoim zmarłym narzeczonym Jaśkiem. Utwór został skonstruowany na zasadzie opozycji dwóch różnych interpretacji zachowania tej postaci. Balladę otwiera głos... Więcej »

  • Świteź - interpretacja i analiza ballady

    Ballada „Świteź” został skonstruowana przez Mickiewicza na zasadzie szkatułkowej. Polega ona na tym, że opowieść jednej postaci zawiera się w historii innego bohatera. W tym wypadku opowiadanie narratora o wyprawie pana Płużyn uruchamia opowiadanie wyłowionej z wody dziewczyny. W ten sposób... Więcej »

  • Świtezianka - interpretacja i analiza ballady

    Tematyka „Świtezianki” koncentruje się wokół problemu męskiej zdrady. Pospolita historia o młodzieńcu, który nie potrafi dokonać wierności ukochanej, została przez Mickiewicza przeniesiona w realia ludowe i wyposażona w aurę tajemniczości, a nawet tragizmu. Postaci występujące w balladzie... Więcej »

  • To lubię - interpretacja i analiza ballady Adama Mickiewicza

    Ballada „To lubię” jest utworem wykorzystującym elementy poetyki grozy i romantycznej frenezji. Ujawniają się one nie tylko na poziomie fabuły tekstu, ale również w samej konstrukcji świata przedstawionego. Warto zauważyć, że balladę poprzedza wiersz „Do przyjaciół”, w... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45
sztosik
• 2024-02-26 11:49:29