Archaizm

Definicja

Wyraz, forma składniowa, związek frazeologiczny, który wyszedł już z powszechnego użycia zarówno w piśmie i w mowie. Archaizmami są także wyrazy przestarzałe, wciąż używane ale w odświeżonej formie.

Funkcja

Zjawisko archaizacji umożliwia nadanie dziełu sztuki czy językowi minionej formy, która dziś nie jest już używana. Archaizmy przekazują prawdę o przeszłych epokach, dodając konkretnemu utworowi wyjątkowego nastroju.

Występowanie i przykłady

 Archaizmy najczęściej występują w powieściach historycznych i poezji, gdzie dodają patosu i podniosłego tonu. Znajdziemy je u Henryka Sienkiewicza (Quo vadis?; Trylogia), czy w poezji Leopolda Staffa.

Archaizmy możemy podzielić na trzy grupy:

- słownikowe, wyszły z użycia ponieważ rzeczy, zjawiska lub funkcje które określają przestały istnieć np. kasztelan czy podkomorzy

- znaczeniowe, które pojawiają się w jednym ze swoich dawnych znaczeń, już nieaktualnych np. miesiąc (dawniej księżyc)

- zupełne, które są słowami całkowicie zapomnianymi, często stopnie pokrewieństwa w rodzinie np. szurza (brat żony, szwagier) albo jątrew (żona brata, bratowa).

Polecamy również:

  • Alegoria

    Termin alegoria wywodzi się z języka starogreckiego i oznacza ‘mówienie o czymś w przenośni, obrazowo’. Używany jest głównie w dziedzinie sztuk plastycznych i literatury i odnosi się do obrazu lub słowa przedstawiającego pojęcie, myśl lub ideę za pomocą obrazu o charakterze symbolicznym,... Więcej »

  • Aliteracja

    Aliteracją nazywamy powtórzenie jednakowych układów głoskowych na początkach kolejnych wersów lub wyrazów ze sobą sąsiadujących – jest to jeden ze sposobów instrumentacji głoskowej. Więcej »

  • Anafora

    To środek stylistyczny, polegający na celowym powtórzeniu tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych części wypowiedzi. Mogą to być wersy, zdania albo kolejne strofy. Najczęściej występuje w poezji i sztuce oratorskiej. Więcej »

  • Animizacja

    naczej nazywana ożywieniem, jest środkiem stylistycznym, polegającym na nadaniu cech istot żywych przedmiotom nieożywionym. Uznajemy ją za odmianę metafory. Więcej »

  • Antonimy - definicja, zastosowanie

    Termin antonim pochodzi z języka greckiego i oznacza ‘przeciw imieniu’ (anti – „przeciw”, onoma – „imię”). Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 4 =
Ostatnio komentowane
es
pros • 2021-10-19 13:55:39
po jakiego uda ktoś to wymyślał
czarnypjes • 2021-10-17 16:53:04
doobry artykuł
Jan Marcalik • 2021-10-15 16:22:46
@12345 - dziękujemy za zauważenie błędu, został już poprawiony. Pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-10-15 09:57:56
fajna apka
julcix • 2021-10-14 12:14:50