Aliteracja

Definicja

Aliteracją nazywamy powtórzenie jednakowych układów głoskowych na początkach kolejnych wersów lub wyrazów ze sobą sąsiadujących – jest to jeden ze sposobów instrumentacji głoskowej. Służy uwydatnieniu budowy wiersza lub gry słów. Uznajemy ją za figurę retoryczną lub środek stylistyczny.

Aliteracja pełni trzy funkcje:

- wierszotwórczą, która występuje jedynie w utworach poetyckich. Warunkiem jej pojawienia się jest stabilizacja powtórzeń aliteracyjnych oraz jej powiązanie z budową wersu

- instrumentacyjną, która polega na podkreśleniu walorów języka, mających samodzielny charakter brzmieniowy. Takim walorem może być np. celowość kompozycji głoskowej lub zintensyfikowanie określonych dźwięków występujących w języku

- semantyczna, która polega na uwydatnieniu relacji znaczeniowych między połączonymi tą funkcją słowami. Poprzez upodobnienie brzmieniowe łączy słowa w pary i odróżnia je od innych słów w tekście – przez ten zabieg pary słów zyskują swoje wyjątkowe znaczenie.

Historia i występowanie

Aliteracja wykorzystywana była w dawnej poezji, zwłaszcza greckiej, rzymskiej i staroangielskiej. Spotykana jest również w literaturze islandzkiej. Poeci nowożytni także chętnie korzystali z tego zabiegu – spotkamy ją u Edgara Allana Poe i Gerarda Manleya Hopkinsa, ale również u Wiliama Szekspira.

W polskiej poezji aliteracka występuje stosunkowo rzadko, a jeśli już się pojawia, ma charakter raczej dorywczy, dodatkowy, nieustabilizowany. Dużą rolę odegrała w XX-wiecznej twórczości futurystów, w ich literackich eksperymentach. Interesowali się nią m.in. Stanisław Młodożeniec czy Józef Czechowicz.

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 3 =
Ostatnio komentowane
kjb
lo • 2020-11-26 16:52:00
a jacy bohaterowie tego nie było napisane
Werika • 2020-11-26 14:21:09
i
kuba • 2020-11-26 14:18:32
elorer
eluwina • 2020-11-26 13:50:23
Dziekuje, Bardzo pomocny tekst.
Karma Bitch • 2020-11-26 13:12:10