Stosunki ZSRR z III Rzeszą

Nowy, powojenny ład na świecie, ustanowiony w dużej mierze przez ustalenia konferencji paryskiej i traktat wersalski, spychał dwie dawne potęgi do roli „parweniuszy” politycznych. Mowa tu o powstałym na gruzach Imperium Rosyjskiego Związku Radzieckim, jak również Republice Weimarskiej. Obydwa te państwa były w latach dwudziestych izolowane w polityce międzynarodowej, zajmowały w niej słabą, gorszą pozycję, jak również nikt im nie ufał. Siłą rzeczy więc zbliżenie owych dawnych potęg było dla obu stron interesującą alternatywą.

W roku 1922 doszło do podpisania porozumienia w Rapallo, pomiędzy przedstawicielami Niemiec i ZSRR. Zdarzenie to było niemiłym wstrząsem dla międzynarodowej opinii publicznej, bowiem oba te państwa mogły wzajemnie uzupełniać różnorakie niedogodności i własne słabości. Niemcom, zdemilitaryzowanym po I wojnie światowej zależało na możliwości rozwoju własnej armii, zaś zniszczony Związek Radziecki potrzebował technologii i techników. Rapallo otworzyło drogę na obopólną wymianę usług i towarów. Radzieckie poligony wojskowe zostały otworzone dla oficerów i żołnierzy niemieckich, którzy mogli na nich swobodnie ćwiczyć z użyciem zakazanych środków bojowych, jak również testować zabronione przez traktat wersalski rodzaje broni. Z kolei do Związku Radzieckiego zaczęli napływać wynajmowani niemieccy technicy, pomagający przy stawianiu zakładów przemysłowych i sprzedający różnoraką technologię, z kolei radzieccy oficerowie i inżynierowie mogli uczyć się w niemieckich szkołach technicznych.

Stosunki pomiędzy ZSRR i Niemcami były utrzymywane w dobrym stanie aż do lat 30. i objęcia władzy przez nowe pokolenie dyktatorów – Józefa Stalina i Adolfa Hitlera. Stalin rozpoczął w ZSRR ostrzejszy niż dotąd atak propagandowy na kraje zachodnie, dodając do „tradycyjnych” wrogów komunizmu także narodowy socjalizm. Z kolei Adolf Hitler widział komunizm jako głównego ideologicznego przeciwnika, twór żydowski i zagrażający III Rzeszy. Oprócz tego to właśnie tereny wschodnie miały zapewnić w przyszłości Niemcom „przestrzeń do życia”. Stosunki pomiędzy potęgami zaczęły się coraz bardziej psuć. Symbolicznym momentem jest utworzenie z inicjatywy Niemiec Paktu Antykominternowskiego, wymierzonego w komunizm i Związek Radziecki.

Tym większym zaskoczeniem było więc dla opinii publicznej zawarcie paktu o nieagresji i sojuszu pomiędzy ZSRR a III Rzeszą w sierpniu 1939 roku (pakt Ribentropp – Mołotow, 23.08.1939). Nitk nie spodziewał się, że śmiertelni wrogowie są zdolni do takiego czynu. Okazało się jednak, że wspólnota interesów i wspólnego wroga wystarczyły, by przejściowo ocieplić stosunki pomiędzy państwami. Oba państwa uznawały, że przejściowy sojusz pozwoli na rozszerzenie stref wpływów, zwłaszcza zaś likwidację Polski – uważanej za głównego przeciwnika zarówno przez hitlerowskie Niemcy, jak i ZSRR pod wodzą Stalina. Pakt z ZSRR pozwalał Hitlerowi na spokojne planowanie wojny z mocarstwami zachodnimi po pokonaniu Polski, bez troszczenia się o umocnienie granicy ze Związkiem Radzieckim. Z kolei niemieckie przyzwolenie pozwoliło Stalinowi na wchłonięcie znacznej części terytorium polskiego, jak również małych republik bałtyckich. Istnieją jednak poważne przesłanki mówiące o tym, że obaj dyktatorzy uważali ten pakt jedynie za przejściowy wybieg, pozwalający przygotować się na prawdziwe starcie, do którego doszło w roku 1941.

Stosunki ZSRR z III Rzeszą, Józef Stalin z Joachimem von Ribbentropem

Polecamy również:

  • Nowe państwa po I wojnie światowej w Europie

    I wojna światowa była jednym z nielicznych konfliktów, które spowodowały całkowitą zmianę kształtu Europy. Rozpad trzech największych państw Europy Środkowo - Wschodniej doprowadził do powstania szeregu nowych państw, które jeszcze przez kilka lat prowadziły między sobą wojny o ustalenie granic... Więcej »

  • Sytuacja Niemiec po I wojnie światowej (gospodarcza, polityczna i in.)

    Pokonane w I wojnie światowej Niemcy boleśnie odczuły swoją porażkę. Państwo to, jeszcze w roku 1914 stanowiące jedno z największych mocarstw światowych, w wyniku czteroletniej wojny i ciężkich warunków pokojowych zostało zredukowane do roli kraju drugiej kategorii. Podpisany 28.06.1919 roku traktat... Więcej »

  • Wojna domowa w Rosji (1918-1922) - przyczyny, przebieg, skutki - Powstanie Związku Radzieckiego (1922)

    Przejęcie władzy w Rosji przez bolszewików, do którego doszło w październiku 1917 roku zadecydowało o wycofaniu się owego państwa z wojny. Jednocześnie zaś jednak był to początek nowego, wewnętrznego konfliktu, który toczył się w latach 1918 – 1921 i objął większą część terytorium... Więcej »

  • Konferencja waszyngtońska i jej postanowienia

    Zwycięski udział w I wojnie światowej pozwolił USA na powrót do wielkiej polityki międzynarodowej, z której państwo to wycofało się dobrowolnie w połowie XIX wieku. Po raz pierwszy od wielu lat społeczeństwo amerykańskie było entuzjastycznie nastawione do aktywnej polityki zagranicznej i zerwania z... Więcej »

  • Konferencja w Spa (1920) i jej postanowienia

    Wypracowany w wyniku konferencji paryskiej (1919) nowy ład europejski miał w założeniu ukształtować nowoczesną, wolną od wojen Europę. Założenia te przyświecały zwłaszcza przedstawicielom zwycięskich krajów Ententy, którzy chcieli teraz pełnić rolę arbitrów w różnorakich konfliktach... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 5 =
Ostatnio komentowane
hahaha
haha • 2021-04-10 18:34:49
pozdrawiam 7 b
radek skora • 2021-04-10 11:33:47
nwm
xd • 2021-04-10 11:29:34
dzięki za podpowiedź
KAMIL • 2021-04-10 10:33:38
d
dx • 2021-04-09 16:38:27