Holocaust - skutki, liczba ofiar, znaczenie

Holokaust i powiązane z nim masowe eksterminacje ludności słowiańskiej, cygańskiej i zachodnioeruropejskiej były łącznie jednym z największych ludobójstw w historii ludzkości. Szacuje się, że niemieckie obozy zagłady, obozy pracy i egzekucje pochłonęły łącznie około 6  milionów istnień ludzkich. Dokładne liczby są ciągle przedmiotem żywiołowej dyskusji. Niemcy prowadzili swoją ewidencję bardzo dokładnie, część dokumentów została jednak umyślnie zniszczona, część zaś przepadła w czasie wojny.

Holokaust spowodował praktyczne „oczyszczenie” kontynentu europejskiego z Żydów, eksterminacja bowiem dosięgła praktycznie wszystkich rejonów okupowanych przez Niemcy. Zniszczony został cały dorobek kulturowy i materialny, budowany przez wieki przez diasporę. Większość rzeczy związanych z kulturą żydowską, jak cmentarze czy synagogi została bezpowrotnie zniszczona. Nieliczni ocaleni z zagłady woleli zwykle emigrować, niż pozostać w Europie. Pośrednio Holokaust przyczynił się do urzeczywistnienia marzeń żydowskich o własnym państwie, Palestyna była bowiem miejscem emigracji wielu ocalałych, budując podwaliny pod powstały w 1948 roku Izrael.

Również dla ludności słowiańskiej i szeroko pojmowanej Europy Holokaust był szokiem, wywierającym ciągle obecne negatywne odczucia. Niemcy zostały naznaczone do dzisiaj piętnem zbrodni hitlerowskich, bez względu na aktualną winę danych osób. W umysłach wielu ludzi pojawił się paniczny strach przed powrotem ideologii nazistowskiej, często w nieuzasadniony sposób przekładającej się na ruchy niemające z nią nic wspólnego. Wreszcie był to szok dla filozofów, artystów i pisarzy, często ofiar zagłady. Motywy Holokaustu w sztuce i literaturze są żywe do dziś, inspirując setki utworów.