Udział i rola Polaków w II wojnie światowej

Rola Polaków i ich wkład w zwycięstwo Aliantów podczas II wojny światowej było i jest do dzisiaj tematem niezliczonych opracowań naukowych. Nie może być w tym zresztą nic dziwnego, zważywszy na to, że Polacy walczyli na wszystkich frontach wojny, od samego jej początku i aż do ostatniego dnia. Stąd też konieczność nakreślenia szerokiej perspektywy roli Polski w koalicji antyhitlerowskiej.

II wojna światowa rozpoczęła się agresją hitlerowską na Polskę 1 września 1939 roku. Polska armia stawiała opór przeciwnikowi w trakcie trwającej 34 dni kampanii, mimo że od 17 września 1939 roku i agresji ZSRR była zmuszona walczyć na dwa fronty. W pamięci zbiorowej zapisały się zwłaszcza bohaterskie epizody obrony Wizny, Westerplatte, Warszawy, bitwy nad Bzurą i Kockiem. Klęska w walce nie oznaczała jednak zniszczenia polskich sił zbrojnych. Już w roku 1939 rozpoczęło się odtwarzanie polskich sił zbrojnych na terytorium Francji. Przed jej upadkiem pierwsze polskie oddziały (Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich) zdążyły wziąć udział w walkach w Norwegii i boju o Narwik (1940). Po klęsce Francji ocalałe siły polskie rozpoczęły kolejny raz formowanie na terytorium Wielkiej Brytanii. W czasie Bitwy o Anglię wyróżniły się polskie dywizjony lotnicze 303 i 302, później zaś w trwających do 1945 roku nalotach bombowych na Niemcy dywizjony bombowców. Polskie siły zostały użyte również w kampanii afrykańskiej, gdzie w roku 1942 Samodzielna Brygada Strzelców Podkarpackich walczyła w obronie Tobruku.

W roku 1941 doszło do zawarcia porozumienia pomiędzy rządem polskim i ZSRR (układ Sikorski-Majski). W myśl jego postanowień rozpoczęło się formowanie armii polskiej w ZSRR, na czele której stanął Władysław Anders. Ponieważ armia ta składała się głównie z jeńców wojennych niechętnych ZSRR, w wyniku potajemnych ustaleń mocarstw siły Andersa zostały przerzucone przez Iran do Palestyny. Później zostały użyte w kampanii włoskiej, w roku 1944 walcząc pod Monte Cassino, potem zaś wyzwalając m.in. Bolonię.

Liczba Polaków przebywających w ZSRR pozwoliła tymczasem na formowanie kolejnych polskich sił, tym razem dowodzonych przez osoby przychylne komunistom. W ten sposób uformowano 1. i 2. Armię Wojska Polskiego (w ZSRR). Debiutem bojowym była krwawa bitwa pod Lenino (1943), później zaś polskie oddziały pod dowództwem Zygmunta Berlinga uczestniczyły w wyzwalaniu Polski, tocząc krwawe boje na Pomorzu, Wielkopolsce i wreszcie w Berlinie. W tym czasie PSZ na Zachodzie brały udział w walkach we Francji, uczestnicząc w zamykaniu kotła pod Falaise, później zaś 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa brała udział w nieudanej operacji Market-Garden (lądowanie skoczków w Holandii). Polskie siły toczyły też aż do 1945 roku walki na Atlantyku, gdzie polskie okręty chroniły konwoje. Polski okręt wojenny "Błyskawica" uczestniczył w wielkim polowaniu i zatopieniu pancernika "Bismarck".

Należy również pamiętać  o roli polskiego podziemia zbrojnego w kraju. Od roku 1939 w Polsce działały różne organizacje zbrojne, podejmujące zbrojną walkę z okupantem. Reprezentowały różne opcje polityczne i cały wachlarz działań mających na celu walkę z wrogiem. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć Armię Krajową (AK), Bataliony Chłopskie, Gwardię Ludową, Narodowe Siły Zbrojne. Prowadziły one walkę z niemieckim i sowieckim okupantem aż do ostatnich dni II wojny światowej. Najbardziej spektakularnym wydarzeniem w historii polskiego ruchu oporu jest niewątpliwie powstanie warszawskie, wywołane 1 sierpnia 1944 roku. Warto jednak pamiętać m.in. o roli, jaką miał polski wywiad w odkryciu tajemnic niemieckich „tajnych broni”, rakiet V-1 i V-2. Podobnie wielkie znaczenie miało przełamanie przez polskich kryptologów kodu niemieckiej maszyny szyfrującej „Enigma”.

Polecamy również:

  • Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie w czasie II wojny światowej

    Poniesiona we wrześniu 1939 roku klęska doprowadziła do utraty przez polski rząd kontroli nad całym swoim terytorium, nie oznaczała jednak całkowitego zniszczenia polskich sił zbrojnych. Już w pierwszych dniach października udało się utworzyć emigracyjny rząd, z Władysławem Sikorskim jako nowym dowódcą... Więcej »

  • Rząd polski na emigracji w czasie II wojny światowej

    W nocy z 17 na 18 września 1939 roku władze II Rzeczpospolitej przekroczyły granicę państwową z Rumunią. Fakt ten, mimo że został w kraju odebrany jak najgorzej, nie oznaczał jednak końca ciągłości polskiego rządu. Wręcz przeciwnie, niemal od razu po klęsce wrześniowej rozpoczęło się formowanie polskiego rządu... Więcej »

  • Układ Sikorski-Majski - przyczyny, postanowienia, skutki

    Pomiędzy rokiem 1939 a 1941 stosunki pomiędzy polskim rządem na uchodźstwie a ZSRR były chłodne i wrogie. Mimo formalnego braku wypowiedzenia wojny, ZSRR zagarnął bezprawnie tereny wschodnie II Rzeczpospolitej i był uważany za sojusznika Adolfa Hitlera. Stąd też wzajemna wrogość Polaków do ZSRR. Sytuacja... Więcej »

  • Armia Polska w ZSRR - Armia Andersa - szlak bojowy, bitwy, historia

    Po roku 1939 na terytorium ZSRR znalazły się miliony obywateli II Rzeczpospolitej, siłą zmuszonych do zostania obywatelami Związku Radzieckiego. Władze radzieckie już na samym początku swojej okupacji przeprowadziły szeroko zakrojoną akcję „oczyszczania” tych terenów z wrogo nastawionych do... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
777
777 • 2021-03-01 09:59:08
Skomentuj tekst
Imię/nick • 2021-03-01 09:54:48
10
ez • 2021-03-01 09:21:00
.
. • 2021-03-01 08:33:30
Fajne.
Moper • 2021-02-27 14:21:53