Stanisław August Poniatowski - biografia, koronacja, najważniejsze wydarzenia

Stanisław August Poniatowski urodził się 17.01.1732 roku w Wołczynie, w bogatej i wpływowej rodzinie magnackiej. W młodości otrzymał wychowanie domowe, odbył też serię podróży po Europie. Po powrocie do kraju związał się politycznie z obozem rodów magnackich pod przewodnictwem Czartoryskich, zwanym Familią. Dzięki ich wsparciu został stolnikiem litewskim, wkrótce potem zaś, w roku 1755 udał się do Petersburga, jako sekretarz brytyjskiego ambasadora. Tam nawiązał romans z młodą żoną Piotra I i przyszłą carycą Rosji, Katarzyną II. Rezultatem ich związku było dziecko, córka Anna Piotrowna, która jednak zmarła w młodym wieku. Przejściowo opuścił Rosję, by powrócić w 1757 jako poseł saski. Piotr I wiedział o ich romansie, ale prawdopodobnie dawał na niego ciche przyzwolenie.

Poparcie kochanki pozwoliło młodemu Poniatowskiemu osiągnąć wielką karierę polityczną. W roku 1764, po śmierci Augusta III Sasa, doszło do wolnej elekcji, w której połączone siły Familii i rosyjskiego wsparcia doprowadziły do osadzenia na tronie Stanisława Augusta Poniatowskiego. Rozpoczął on swoje panowanie od serii reform, które miały ograniczyć stopień anarchii państwa, wzmocnić je wewnętrznie, ukrócić samowolę hetmanów i liberum veto. Jego działania zostały zniweczone przez akcje Mikołaja Repnina (zawiązany przez niego pod osłoną konfederacji radomskiej sejm repninowski 1767-1768)), który doprowadził do uchwalenia praw kardynalnych i „zakonserwowania” niewydolnego ustroju politycznego. W latach 1768 – 1772 przeciwko królowi i Rosji walki toczyła konfederacja barska, a jej klęska stała się pretekstem do przeprowadzenia pierwszego rozbioru.

Kolejne lata panowania Stanisława Augusta to próba wyrwania się spod wpływów Katarzyny II i przeprowadzenia reform w państwie. W międzyczasie król ujawnił swoje zdolności na polu kulturalnym, rozbudowując Warszawę i królewskie rezydencje, stając się mecenasem kultury i sztuki. W kwestii reform nadal działała powołana tuż po elekcji Szkoła Rycerska, a na sejmie w latach 1773 – 1775 powołano do życia Radę Nieustającą, mającą obradować między sejmami, starano się doprowadzić do zwiększenia liczby wojska i wprowadzenie cła generalnego. Oprócz tego utworzono w 1773 roku Komisję Edukacji Narodowej.

W latach 1788 – 1792 król aktywnie uczestniczył w obradach Sejmu Wielkiego, będąc jednym z inicjatorów podpisania Konstytucji 3 Maja w roku 1791. Jednakże już rok później, w rezultacie konfederacji targowickiej i wynikłej z niej wojny polsko – rosyjskiej król przystąpił do Targowicy, wierząc że tylko to pozwoli na uratowanie chociaż części reform. Od tego czasu był już tylko biernym, kontrolowanym przez Rosję świadkiem II i III Rozbioru, jak również klęski insurekcji kościuszkowskiej. Zmuszony do emigracji do Petersburga, zmarł tam 12.02.1798 roku.

Stanisław August Poniatowski urodził się 17.01.1732 roku w Wołczynie, w bogatej i wpływowej rodzinie magnackiej. W młodości otrzymał wychowanie domowe, odbył też serię podróży po Europie. Po powrocie do kraju związał się politycznie z obozem rodów magnackich pod przewodnictwem Czartoryskich, zwanym Familią. Dzięki ich wsparciu został stolnikiem litewskim, wkrótce potem zaś, w roku 1755 udał się do Petersburga, jako sekretarz brytyjskiego ambasadora. Tam nawiązał romans z młodą żoną Piotra I i przyszłą carycą Rosji, Katarzyną II. Rezultatem ich związku było dziecko, córka Anna Piotrowna, która jednak zmarła w młodym wieku. Przejściowo opuścił Rosję, by powrócić w 1757 jako poseł saski. Piotr I wiedział o ich romansie, ale prawdopodobnie dawał na niego ciche przyzwolenie.

 

Poparcie kochanki pozwoliło młodemu Poniatowskiemu osiągnąć wielką karierę polityczną. W roku 1764, po śmierci Augusta III Sasa, doszło do wolnej elekcji, w której połączone siły Familii i rosyjskiego wsparcia doprowadziły do osadzenia na tronie Stanisława Augusta Poniatowskiego. Rozpoczął on swoje panowanie od serii reform, które miały ograniczyć stopień anarchii państwa, wzmocnić je wewnętrznie, ukrócić samowolę hetmanów i liberum veto. Jego działania zostały zniweczone przez akcje Mikołaja Repnina (zawiązany przez niego pod osłoną konfederacji radomskiej sejm repninowski 1767-1768)), który doprowadził do uchwalenia praw kardynalnych i „zakonserwowania” niewydolnego ustroju politycznego. W latach 1768 – 1772 przeciwko królowi i Rosji walki toczyła konfederacja barska, a jej klęska stała się pretekstem do przeprowadzenia pierwszego rozbioru.

 

Kolejne lata panowania Stanisława Augusta to próba wyrwania się spod wpływów Katarzyny II i przeprowadzenia reform w państwie. W międzyczasie król ujawnił swoje zdolności na polu kulturalnym, rozbudowując Warszawę i królewskie rezydencje, stając się mecenasem kultury i sztuki. W kwestii reform nadal działała powołana tuż po elekcji Szkoła Rycerska, a na sejmie w latach 1773 – 1775 powołano do życia Radę Nieustającą, mającą obradować między sejmami, starano się doprowadzić do zwiększenia liczby wojska i wprowadzenie cła generalnego. Oprócz tego utworzono w 1773 roku Komisję Edukacji Narodowej.

 

W latach 1788 – 1792 król aktywnie uczestniczył w obradach Sejmu Wielkiego, będąc jednym z inicjatorów podpisania Konstytucji 3 Maja w roku 1791. Jednakże już rok później, w rezultacie konfederacji targowickiej i wynikłej z niej wojny polsko – rosyjskiej król przystąpił do Targowicy, wierząc że tylko to pozwoli na uratowanie chociaż części reform. Od tego czasu był już tylko biernym, kontrolowanym przez Rosję świadkiem II i III Rozbioru, jak również klęski insurekcji kościuszkowskiej. Zmuszony do emigracji do Petersburga, zmarł tam 12.02.1798 roku.

Polecamy również:

Komentarze (1)
Wynik działania 2 + 2 =
janusz
2021-05-05 18:28:23
super
Ostatnio komentowane
w
ldwjnd • 2021-07-27 09:06:46
żoną Jaroslawa Iwaszkiewicza była pisarka i tłumaczka Anna Iwaszkiewiczowa z domu Lilp...
Iwona • 2021-07-19 18:40:47
"Oda do radości" to utwór Beethovena. Schiller napisał "Do Radości".
Germanista • 2021-07-10 02:59:47
Zgromadzenie Narodowe (Konwent) nie było "rządem rewolucyjnym", a parlamentem.
Andrzej • 2021-07-06 08:15:34
Czy naprawdę nie dało się tego bardziej spłycić? Gdzie jest drugi syn? Ten który p...
Andrzej Koraben • 2021-06-30 11:34:39