Insurekcja kościuszkowska - data, przyczyny, okoliczności wybuchu

Przegrana w wojnie polsko - rosyjskiej w roku 1792, II Rozbiór Polski i związana z tymi wydarzeniami okupacja rosyjska  podkopały i tak już chwiejną ekonomię Rzeczpospolitej, jak również bardzo radykalizowały nastroje w społeczeństwie. Wojska rosyjskie zachowywały się tak, jak większość okupantów, będąc elementem represji  i dokonując różnorakich rabunków. Jednocześnie zaś zaogniała się też sytuacja na arenie międzynarowodej - Austria, wobec niepowodzeń w walce z Francją, postanowiła powetować sobie to terytorium Rzeczpospolitej, czekając tylko na dobrą okazję. Zwolennikom reform nie udało się z kolei uzyskać poparcia na arenie międzynarodowej - do rewolucyjnej Francji udał się m.in. Tadeusz Kościuszko, nie uzyskał jednak niczego oprócz wieloznacznych deklaracji. Jednocześnie kontakty z rewolucjonistami były źle widziane przez europejską opinię międzynarodową. Wobec tego Kościuszko powrócił do kraju, czekając na okazję do kolejnego podniesienia narodu do walki.

Przygotowania do powstania rozpoczęły się już w roku 1792, zwlekano jednak z decyzją o jego rozpoczęciu, zdając sobie sprawę ze słabości własnych sił i czekając na lepszą koniunkturę. Z drugiej strony, decyzje rosyjskie o zmniejszeniu armii Rzeczpospolitej wymuszały na spiskowcach przyśpieszenie własnych planów. Powstańcy chcieli oprzeć się na najbardziej ludnych terenach Rzeczpospolitej, potem zaś rozprzestrzenić jego zasięg na całość terytorium.

Rosjanie starali się doprowadzić do redukcji i praktycznego rozwiązania wojska polskiego, aby zapobiec stawianiu oporu. W czasie jednej z takich akcji dowódca polski Antoni Madaliński zbuntował się i odmówił rozwiązania swojej brygady, zamiast tego maszerując do Krakowa, miejsca pobytu Kościuszki. Rosyjskie siły unikając konfrontacji wycofały się z miasta, pozwalając Madalińskiemu na spotkanie się z innym słynnym Polakiem. W rezultacie tego spotkania Kościuszko uznał, że należy ruszyć do walki i 24.03.1794 ogłosił na rynku w Krakowie rozpoczęcie  powstania (insurekcji), zostając jego dyktatorem. Do powstania szybko przyłączyła się grupa patriotów i różnego rodzaju grup spiskowych, które pracowały nad jego przygotowaniem już od kilku miesięcy.

W Warszawie powstańcy przejęli władzę znacznie później, bo dopiero 17.04.1794. Kluczową rolę odegrał tam szewc, Jan Kiliński, który porwał mieszczan do walki i umożliwił zdobycie miasta. Podobnie sukcesem zakończyła się insurekcja w Wilnie, gdzie kluczową rolę odegrał Jakub Jasiński.

Polecamy również:

  • Tadeusz Kościuszko - biografia, dokonania, najważniejsze informacje

    Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko urodził się 4.02.1746 roku w Mereczowszczyznie na terytorium współczesnej Białorusi. Był potomkiem starej, choć niezbyt zamożnej rodziny szlacheckiej. Początkowo uczył się w szkole pijarskiej w Lubieszowie, później zaś, po utworzeniu w roku 1765 Szkoły... Więcej »

  • Insurekcja kościuszkowska - streszczenie przebiegu, dowódcy

    24 marca 1794 roku Tadeusz Kościuszko ogłosił na rynku w Krakowie ostatniego w historii I Rzeczpospolitej powstania, znanego jako insurekcja kościuszkowska. Jako przywódca powstania Kościuszko zaczął ogłaszać różnorakie odezwy i akty prawne, mające przyciągnąć do walki nie tylko szlachtę, ale i... Więcej »

  • Jan Kiliński - biografia, zasługi - historia

    Jan Kiliński urodził się w 1760 roku w Trzemesznie.  Pochodził z rodziny mieszczańskiej, nie wyróżniającej się jednak specjalnie na tle innych. W 1780 przybył do Warszawy, w 1788 został tam mistrzem szewskim. W 1791 roku, w wyniku swojej popularności, został radnym Starego Miasta Warszawy. Od roku 1793... Więcej »

  • Bitwa pod Racławicami (1794) - przyczyny, przebieg, skutki

    Po ogłoszeniu przez Tadeusza Kościuszkę rozpoczęcia powstania na ziemiach polskich (Kraków, 24.03.1794) było tylko kwestią czasu, kiedy siły rosyjskie interweniują w celu stłumienia powstania, zanim rozpali się ono na dobre i zagrozi interesom rosyjskim. W tym celu w stronę terenów zajętych przez... Więcej »

  • Uniwersał połaniecki - czym był? Postanowienia, znaczenie, skutki

    Pierwsze miesiące insurekcji kościuszkowskiej przyniosły znaczące sukcesy strony polskiej. Oprócz udanego wywołania powstania i opanowania najważniejszych miast Rzeczpospolitej, udało się również rozbić część wojsk rosyjskich w bitwie pod Racławicami (4.04.1794). W bitwie tej wykazali się... Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 5 + 2 =
melonik
2020-03-02 19:01:34
tekst bardzo łagodny
Ostatnio komentowane
x - wpis został poprawiony, pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-06-15 06:34:20
Mudnok - poprawione, pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-06-15 06:37:39
Nie widzę sensu w nauce całej historii rolnictwa, jej początków.
Jakub • 2021-06-13 20:40:42
uważam tekst za odpowiedni i wartościowy przyjemnie i prawidłowo powiedziany
grażyna • 2021-06-10 15:25:04
Super
Żukson • 2021-06-10 09:08:41