Fundamentalizm islamski - definicja, geneza. Fundamentalizm islamski a terroryzm

Fundamentalizmem religijnym nazywa się ruch o charakterze skrajnie konserwatywnym, którego zwolennicy przeciwstawiają się jakimkolwiek zmianom w obrębie religii, obyczajowości itd. Przyjmują jednocześnie, że posiadają monopol na prawdę i nie dopuszczają możliwości dialogu z innymi koncepcjami. Jednym z przykładów takiego ruchu jest fundamentalizm islamski.

Fundamentalizm islamski zrodził się w wyniku kontaktów cywilizacji islamskiej z Zachodem na przełomie XVIII i XIX wieku. Obserwujący Zachód przedstawiciele świata muzułmańskiego zauważyli wówczas, że ich cywilizacja, w przeszłości stojąca pod wieloma aspektami wyżej niż euroamerykańska, współcześnie jest znacznie słabsza i została w tyle pod względem rozwoju technologicznego. Na te obserwacje muzułmanie zareagowali dwojako. Jedni zwrócili się w kierunku modernistycznym, nieprzywiązanym do litery prawa, Koranu, i – chcąc dorównać cywilizacji euroamerykańskiej – naśladowali jej działania, popierając m.in. rozdział państwa od religii. Pozostali postrzegali Zachód jako zagrożenie dla tożsamości oraz wartości islamu i zdecydowali się powrócić do fundamentów (źródeł), aby przywrócić dawną świetność swojej cywilizacji, przy jednoczesnej ochronie przed amerykanizacją i westernizacją tego co lokalne, własne. Na gruncie ich poglądów wyłonił się fundamentalizm islamski.

Zwolennicy fundamentalizm dążą do utworzenia teokratycznego państwa muzułmańskiego, które byłoby w całości oparte wyłącznie na prawie szariatu (islamizm). Uważają że wszystkie dziedziny życia (polityka, gospodarka, życie społeczne) powinny być regulowane przepisami i nakazami zawartymi w Koranie (integryzm). Wiąże się z tym (ponowne) upolitycznienie religii – islam nie jest wyłącznie prywatną sprawą wierzących, ale jest narzędziem polityki.

Fundamentaliści islamscy opowiadają się przeciwko wpływom nieislamskim i przeciwko modernizacji islamu przez swoich współwyznawców. Całościowo odrzucają cywilizację euroamerykańską, gdyż Zachód utożsamiają z upadkiem wszelkich wartości moralnych, z demoralizacją. Zjawisko religii prywatnej uważają za świat zamaskowanego politeizmu, gdyż religia według fundamentalistów powinna wyznaczać normy dla całych społeczeństw. Krytykują ideę państwa świeckiego i demokratycznego oraz ostro zwracają się przeciwko innowiercom oraz krajom Zachodu. Zdarza się, że fundamentaliści występują przeciw swoim własnym rządom, jeśli te utrzymują przyjazne kontakty z państwami cywilizacji euroamerykańskiej.

Fundamentaliści islamscy w kwestii wiary nie różnią się od pozostałych muzułmanów, poza podejściem do dżihadu, który jest podstawową formą realizowania powrotu do fundamentu. Działają zatem w łonie islamu i nie stanowią osobnego odłamu religijnego. Fundamentalistami są zarówno szyici jak i sunnici.

Fundamentalizm islamski można podzielić na dwa nurty: nurt radykalny i umiarkowany. Radykalne grupy fundamentalistyczne dążą do utworzenia państwa islamu na drodze rewolucyjnych przemian, natomiast umiarkowane chcą osiągnąć cel, stosując środki konstytucyjne i parlamentarne. Wśród największych organizacji nurtu radykalnego wymienia się: stowarzyszenie Bracia Muzułmanie (powstałe w 1928 r. w Egipcie), Hamas i Hezbollah.

Największy rozwój tendencji fundamentalistycznych nastąpił w latach 70. XX w., kiedy to w wyniku embarga naftowego po wojnie arabsko-izraelskiej (1973 r.) doszło do znacznego wzbogacenia się konserwatywnych państw muzułmańskich wspierających ruchy antyzachodnie i fundamentalistyczne. To poparcie zwiększyło się jeszcze bardziej po rewolucji w Iranie (1978-1979), której owocem była pierwsza republika muzułmańska. Na jej czele stanął ajatollah Ruhollah Chomeini.

Współcześnie do głosu coraz częściej dochodzą międzynarodowe organizacje fanatycznych terrorystów, które w imię islamu dokonują aktów agresji na symbole kultury zachodniej (m.in. atak na World Trade Center w Nowym Jorku i Pentagon w Waszyngtonie - 11 IX 2001). Należy jednak zaznaczyć, że nie wszyscy fundamentaliści to terroryści.

Polecamy również:

  • Historia islamu

    Islam pojawił się w VII w. na Półwyspie Arabskim jako rozwinięcie judaistycznego i chrześcijańskiego monoteizmu. Założycielem nowej religii był Muhammad Ibn Abd Allah (ok. 570–632), znany w Europie jako Mahomet, uznawany przez muzułmanów za ostatniego proroka Bożego, znajdującego się w... Więcej »

  • Święta księga islamu - Koran - definicja, historia, treść (streszczenie)

    Koran (Al-Qur’an – czytanie, recytacja; inne nazwy: Księga Boga, Napomnienie, Słowo Boga) to święta księga islamu, którą Allah objawił Mahometowi za pośrednictwem archanioła Gabriela w latach 610-632. Dlatego według muzułmanów twórcą Koranu jest sam Bóg. Wyznawcy... Więcej »

  • Symbole religijne islamu

    Szahada jest wyznaniem wiary muzułmańskiej. Brzmi: La ilaha illa Llah wa Muhammad rasul Allah, co oznacza „Nie ma Boga prócz Allaha, a Mahomet jest jego wysłannikiem”. Trzykrotne publiczne wypowiedzenie tej formuły w obecności dwóch świadków jest warunkiem przyjęcia islamu. Więcej »

  • Główne zasady islamu - Pięć filarów islamu

    Każdego muzułmanina obowiązuje tzw. pięć filarów wiary (arkan ad-din; arkan-al-Islam): szahada, modlitwa, jałmużna, post i pielgrzymka do Mekki. Więcej »

  • Kultura islamu - cechy

    Podstawą kultury islamu jest szariat, czyli prawo religijne, którego źródło znajduje się w Koranie i Sunnie. Prawo to ma charakter totalitarny i obejmuje wszystkie dziedziny życia wyznawcy islamu. Każdy czyn ludzki, każde zachowanie jest w nim przewidziane, sklasyfikowane i ocenione.  Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 2 =
Ostatnio komentowane
slabiutko ogólniki
• 2024-05-19 14:36:56
W filmie nie ma ochronki, Ale strzały do robotników
• 2024-05-18 14:53:16
łatwe
• 2024-05-16 19:37:20
Abc
• 2024-05-16 08:13:44
Przydatny na po prawe oceny z historii
• 2024-05-15 14:52:53