Odłamy islamu - religia

Obecny podział islamu jest wynikiem walk politycznych w początkowym okresie religii muzułmańskiej – po śmierci Mahometa pojawił się problem dziedziczenia władzy, gdyż Prorok nie pozostawił po sobie męskiego potomka. Część muzułmanów uważała, że następcą Mahometa powinien zostać Ali, jego zięć i mąż córki Fatimy. Większość wybrała jednak na przywódcę Abu Bakra. Ci, którzy uznali go za uzurpatora, stworzyli stronnictwo zwane szyitami, czyli „zwolennikami” (shiah) Alego. Z kolei sprzymierzeńcy Abu Bakra dali początek odłamowi sunnitów. Do ostatecznego rozłamu doszło w 680 r., kiedy to Husajn ibn Ali, wnuk Mahometa, został zamordowany w bitwie pod Karbalą przez wojska kalifa umajjadzkiego, Jazida I.

Jeszcze wcześniej oddzielił się – w 657 r.  – charadżyzm. Dzisiaj z tego odłamu pozostał tylko umiarkowany ruch ibadytów w Omanie (75% populacji kraju). Biorąc pod uwagę, że liczba wszystkich muzułmanów na świecie wynosi  1,6 mld, to charadżyci stanowią bardzo mały odsetek wyznawców islamu – jest ich zaledwie 4-5 milionów. Zwykło się ich pomijać w statystykach.

W ramach samego szyizmu wydziela się kolejne ugrupowania w zależności od liczby imamów (duchowych i politycznych przywódców szyickich) uznawanych po Proroku. Zasadnicza część uznaje dwunastu imamów (są to tzw. imamici). Ten odłam szyizmu jest oficjalną religią Iranu. Ma on także wielu zwolenników w Iraku, Indiach, Pakistanie, Afganistanie, Libanie i niektórych krajach Afryki Wschodniej. Ponadto istnieje szyizm uznający siedmiu imamów zwany isma’ilizmem (m.in. Indie, Paikstan, Afryka Wschodnia), a także szyizm uznający pięciu imamów, czyli zajdyzm (Jemen Północny).

Często do odłamów islamu zalicza się sufizm, czyli nurt mistyczny powstały w łonie religii muzułmańskiej. Jest to jednak błędna kategoryzacja, gdyż sufim może zostać każdy wyznawca islamu – sunnita, szyita, charadżyta.

Chociaż rozdział na szyizm i sunnizm dokonał się ze względów politycznych, to z czasem pojawiły się także między tymi dwoma odłamami różnice w doktrynie oraz w kwestiach organizacyjnych m.in.:

- w sunnizmie funkcjonują cztery szkoły prawa (hanaficka, malikicka, szaficka i hanbalicka), szyici mają jedną, swoją własną – dżafarycką;

- sunnici uznają, że tzw. brama idżtihadu została zamknięta, czyli przyjmują zakaz stosowania twórczej interpretacji prawa w stosunku do kwestii, w których uczeni muzułmańscy osiągnęli już zgodę. Z kolei szyici wierzą, że możliwe jest rozszerzenie prawa i dostosowywanie go do nowych okoliczności oraz warunków. Zajmuje się tym mudżtahid;

- szyici uznają Koran i Sunnę, ale dodatkowo odwołują się do tzw. literatury chabarowej – opowieści z życia Alego;

- szyizm pozostawił małżeństwa czasowe znane z czasów przedmuzułmańskich. W sunnizmie są one zabronione;

- po rozłamie w 680 r. szyici za swoich politycznych i duchowych przywódców zaczęli uznawać imamów (potomków Alego w linii męskiej), natomiast sunnici podlegali władzy kalifów (ze względu na niechęć podporządkowania się władzy kalifów szyici byli prześladowani);

- imamici, będący największym odłamem szyizmu, wierzą, że dwunasty imam –  Muhammad al-Mahdi – przed końcem czasu znowu się pojawi na ziemi jako Mesjasz, przynosząc równość, pokój i sprawiedliwość. Koncepcja ta jest z odrzucana przez sunnitów, którzy w ogóle nie uznają imamów szyickich;

Codzienna praktyka szari’atu szyitów i sunnitów jest mocno zbliżona. W rzeczywistości modlitwy, ablucje, post, pielgrzymka itd. są identyczne, z wyjątkiem kilku drobnych różnic np. szyici do szahady „Nie ma boga prócz Boga, a Mahomet jest jego Prorokiem” dodają: „a Ali jest wali Boga”.

Polecamy również:

  • Sunnici - kim są, historia

    Sunnici (arab. ahl as-sunna wa al-dżama’a – „ludzie tradycji i wspólnoty”) to obok szyitów jedno z dwóch głównych ortodoksyjnych ugrupowań w islamie. Uformowało się ono w toku walk politycznych o władzę w początkowym okresie religii muzułmańskiej... Więcej »

  • Szyici - kim są, historia

    Szyici stanowią jeden z głównych odłamów islamu i zaliczani się do nurtu ortodoksyjnego. Ugrupowanie to uformowało się w toku walk politycznych o władzę w początkowym okresie religii muzułmańskiej – po śmierci Mahometa część muzułmanów uważała, że następcą Proroka powinien zostać... Więcej »

  • Sufizm w islamie - co to jest, charakterystyka

    Sufizmem (arab. tasawwuf) nazywa się mistyczny nurt w islamie. Często bywa on błędnie identyfikowany jako jeden z odłamów religii muzułmańskiej, podczas gdy sufim może zostać zarówno sunnita, jak i szyita. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 2 =
Ostatnio komentowane
ok
• 2024-05-20 16:01:25
W filmie nie ma ochronki, Ale strzały do robotników
• 2024-05-18 14:53:16
łatwe
• 2024-05-16 19:37:20
Przydatny na po prawe oceny z historii
• 2024-05-15 14:52:53