Ż, rz - zasady pisowni

Głoskę ż oznacza się w pisowni dwojako - literą ż lub połączeniem rz.

ZASADY PISOWNI RZ

Rz piszemy jeśli w wyrazach pokrewnych wymienia się na r (dworzec - dworca, pierze - pióro, szerzyć - szeroki).

Rz piszemy w zakończeniach:

-arz, -erz w nazwach zawodów i wykonawców czynności (drukarz, marynarz, wioślarz, rycerz, fałszerz, szlifirerz),

-mistrz (zegarmistrz, burmistrz, wachmistrz),

-mierz (dalekomierz, obrotomierz, gazomierz).

Rz piszemy po spółgłoskach:

- b (brzeg, brzdęk, cebrzyk),

- ch (chrzest, schrzanić, spichrz),

- d (podrzeć, drzewo, drzwi),

- g (podgrzybek, grzesznik, rozgrzewka),

- j (spojrzeć, dojrzewać, rozejrzeć się),

- k (pokrzywa, Krzysztof, skrzek),

- p (pieprz, przyroda, wyprzedzić),

- t (potrzask, trzepać, strzyga),

- w (wrzos, zawrzeć, Wawrzyniec).

Pisowni rz w wielu wyrazach nie reguluje żadna z powyższych zasad. Wyrazy te trzeba zapamiętać. To np. orzech, jarzębina, rzeka, porzeczka, korzystać, burza, rzadko, wierzch.

UWAGA!

1. Po wymienionych wyżej spółgłoskach ż piszemy wtedy, gdy:

a. jest częścią partykuły -że (dajże, róbże, kopże, wstawże),

b. rdzeń wyrazu zaczyna się od ż-, a przedrostek kończy - spółgłoską ( od-żywić, w-żenić się, ob-żerać się).

2. Pisownię wyrazów Pszczyna, pszczoła, pszenica, kształt, bukszpan, kszyk (gatunek ptaka), Pszoniak (nazwisko) należy zapamiętać.

3. W języku polskim wiele wyrazów kończy się na -aż (mas, witr, kolport) lub -eż (papi, Chodzi, młodzi).

ZASADY PISOWNI Ż

Ż piszemy, jeśli w wyrazach pokrewnych wymienia się na:

- g (rożek - róg, dróżka - droga, możesz - mogę),

- dz (pieniążek - pieniądz, mosiężny - mosiądz, księża - ksiądz),

- h (drużyna - druh, watażka - wataha, Sapieżyna - Sapieha),

- z lub ź (mrożonka - mróz / mrozić, zagrożenie - groza / groźba, wożę - wóz / wozić),

- s (książę - księstwo, mąż - męski, węższy - wąski).

Ż piszemy po spółgłoskach:

- l (uyć, odwi, Ebieta),

- ł (małżowina, małżeństwo, łżesz),

- r (enie, deć, szaa).

Ż piszemy po spółgłosce n w wyrazach zapożyczonych (np. ora, braa, douan).

Pisowni ż w wielu wyrazach rodzimych i obcych nie reguluje żadna z powyższych zasad. Wyrazy te trzeba zapamiętać. To np. żmija, spiżarnia, wieża, jałmużna, czyżyk, ażur, różnica, żelazo, żuraw, życzenie, chyży.

UWAGA

1. Po spółgłosce m możemy pisać i ż (koa, awka, Łoa), i rz (umrzeć, mrzonka, Mrzeżyno).

2. Pisownię wyrazów eółka, zady, piea oraz zawierających dwuznak (np. em, Taykistan, dżdżysty, in, okej, udo, dżdżownica) należy zapamiętać.

3. W zakończeniach wyrazów mogą występować i końcówki -aż, -eż (metr, wir, grabi, łupi), i -arz, -erz (twarz, paprykarz, pacierz, kołnierz).

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 1 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48