Pisownia nie z różnymi częściami mowy - łączna, rozdzielna

Partykułę nie jako wykładnik zaprzeczenia piszemy ŁĄCZNIE:

a. z rzeczownikami (nieprzyjaciel, nieuwaga, niechęć, niebezpieczeństwo, nieprzygotowanie),

b. z przymiotnikami (nieładny, niedrogi, nieelegancki, niezły, nienaturalny),

c. z przysłówkami odprzymiotnikowymi (nieładnie, niedrogo, nieelegancko, nieźle, nienaturalnie),

d. z imiesłowami przymiotnikowymi - czynnymi (niemający, nielubiący, nieżyjący) i biernymi (nieumyty, nieubrany, nieoceniony).

Partykułę nie jako wykładnik zaprzeczenia piszemy ROZDZIELNIE:

a. z czasownikami (nie lubić, nie chcę, nie widział, nie idź, nie zgodzilibyśmy się); UWAGA! Wyjątek stanowią czasowniki utworzone od rzeczowników z przedrostkiem nie - niedomagać (‘nie być zupełnie zdrowym’), niedołężnieć, niedowidzieć, niedosłyszeć (‘słabo słyszeć’), nienawidzić, niecierpliwić się, niepokoić,

b. z wyrazami brak, można, potrzeba, trzeba, wiadomo, warto, wolno w znaczeniu czasownikowym (Nie brak mu odwagi. Nie warto się martwić. Nie wolno rozmawiać z kierowcą),

c. z rzeczownikami typu grzech, wstyd, żal, szkoda w znaczeniu czasownikowym, np. Nie wstyd tak kłamać? (Nie wstydzisz się tak kłamać?), Nie żal mi was! (Nie żałuję was!),

d. z imiesłowami przysłówkowymi - współczesnymi (nie chcąc, nie mogąc, nie widząc) i uprzednimi (nie  spotkawszy, nie wziąwszy, nie sprawdziwszy),

e. z liczebnikami (nie siedmiu, nie trzy, nie pięcioro); UWAGA! niejeden (=wielu), niewiele (=mało), np. W meczu padły nie trzy, a cztery gole! W meczu padł niejeden gol,

f. z zaimkami (nie ja, nie nasz, nie to, nie tu); UWAGA nie swój (=cudzy), nieswój (=niezdrów), np. Zabrał nie swój telefon, a żony. Był dziś jakiś nieswój,

g. z wyrażeniami przyimkowymi (nie przez las, nie dla psa, nie ze mną),

h. z przysłówkami niepochodzącymi od przymiotników (nie teraz, nie tylko, nie bardzo), UWAGA! nie raz (=wiele razy), nieraz (=często), np. Mówiłem mu to nie raz, a sto razy! Nieraz widywałem go na przystanku,

i. z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym (nie lepszy, nie najlepszy, nie lepiej, nie najlepiej),

Partykułę nie będącą zaprzeczeniem i przeciwstawieniem piszemy ROZŁĄCZNIE:

a. z przysłówkami, np. Czułam się nie lepiej, a wspaniale!,

b. z rzeczownikami, np. Wynajęliśmy nie pokój, ale cały dom,

c. z przymiotnikami i imiesłowami przymiotnikowymi, np. Jej strój był nie elegancki, lecz wytworny. Podłoga jest nie umyta, a wyszorowana!

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 3 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48