Charakterystyka Urszulki na podstawie Trenów Jana Kochanowskiego

Jan Kochanowski poświęcił cykl XIX trenów zmarłej córeczce, Urszuli. Jako pierwszy poeta uhonorował w ten sposób małe dziecko, wcześniej bowiem treny opiewały i wspominały wybitne jednostki, zasłużone dla społeczeństwa.

Obraz Urszulki, jaki został stworzony w całym cyklu, jest niewątpliwie wyidealizowany. Jak dowiadujemy się z Trenu XII: „(...) więcej nad trzydzieści miesięcy nie miała”. Zaledwie dwuipółletnia dziewczynka została ukazana jako dziecko wyjątkowo radosne, posłuszne, pobożne i utalentowane. Poeta wspomina córkę jako źródło niegasnącej radości i swoją nadzieję na przyszłość.

Szczególne znaczenie dla charakterystyki dziewczynki ma Tren XII, w którym poeta wprost wymienia szereg jej zalet, opisując ją jako dziecko:

(...) roztropne, obyczajne, ludzkie, nierzewniwe,/ Dobrowolne, układne, skromne i wstydliwe (…).

Wspomina również, z jaką radością witała go po powrocie do domu i jak chętnie służyła pomocą:

(…) Każdej roboty pomóc, do każdej posługi/ Uprzedzić było wszytki rodziców swych sługi (…).

Niewątpliwie Urszulka kochała swoich rodziców i sama była przez nich bardzo kochana. W Trenie XII poeta wyznaje: „(...) Żaden ojciec podobno barziej nie miłował/ Dziecięcia”. Nie brakuje też przykładów na to, iż córeczka nieustannie okazywała miłość swoim rodzicom, modliła się za nich, pomagała we wszystkim, starała się ich rozweselić, a przy tym była grzeczna i posłuszna.

Dom po śmierci dziewczynki stał się wyjątkowo pusty i ponury, bowiem Urszulka:

(…) za wszytki mówiła, za wszytki spiewała,/ Wszytkiś w domu kąciki zawżdy pobiegała (…).

Tren VIII, z którego pochodzi ten cytat, w przejmujący sposób ukazuje zmiany, jakie zaszły po śmierci dziecka w rodzinnym domu: „Pełno nas a jakoby nikogo nie było”, pisze poeta, nie mogąc pogodzić się ze stratą. Wspomina Urszulkę jako bardzo wesołe dziecko, które swoją obecnością ożywiało dom, dzieliło się swoim szczęściem i kazało zapomnieć o smutkach:

(…) Nie dopuściłaś nigdy matce się frasować/ Ani ojcu myśleniem zbytnim głowy psować,/ To tego, to owego wdzięcznie obłapiając/ I onym swym uciesznym śmiechem zabawiając (...) (Tren VIII).

Poeta wspomina również o wyjątkowym talencie poetyckim córki, nazywając ją „słowiańską Safoną”. Bezsprzecznie jest to przejaw idealizacji dziecka, co nie oznacza, że dziewczynka nie przejawiała zdolności w tym kierunku. W Trenie VI ojciec wspomina jej szczególny zapał do tworzenia.

(…) Tęś nadzieję już po sobie okazowała,/ Nowe piosnki sobie tworząc, nie zamykając/ Ustek nigdy, ale cały dzień prześpiewając (…).

Sam będąc poetą, Kochanowski żywił nadzieję, że córka pójdzie w jego ślady. Pragnął widzieć ją swoją następczynią:

(…) Na którą nie tylko moja cząstka ziemieńska,/ Ale i lutnia dziedzicznym prawem spaść miała!

Jan Matejko jest autorem obrazu „Kochanowski nad zwłokami Urszulki”. Przedstawia na nim drobną postać zmarłej dziewczynki. Artysta, który kierował się charakterystyką dziecka zawartą w trenach, przedstawił Urszulkę jako uroczą blondynkę o łagodnych rysach. Właśnie taka wyłania się z poświęconego jej cyklu – skora do radości, pełna energii, a zarazem delikatna i niewinna.

Polecamy również:

  • Jan Kochanowski, Tren XVI – analiza i interpretacja

    Wszystkie treny autorstwa Jana Kochanowskiego stanowią m.in. zapis jego refleksji i rozmyślań na temat życia. Więcej »

  • Jan Kochanowski, Tren XVII – analiza i interpretacja

    Tren XVII jest jednym z utworów, które najmocniej poruszały temat ludzkie zwątpienia, wywołanego żałobą. Zasadniczym tematem utworu jest człowiek jako jednostka i jej sposoby zmagania się z bólem i cierpieniem. Więcej »

  • Treny - interpretacja cyklu

    „Treny” Jana Kochanowskiego to bodaj najpopularniejsze polskie dzieło dotyczące problematyki śmierci, utraty ukochanej osoby. Zgodnie z wymogami gatunku, w całym cyklu pojawiają się kolejno wątki: żalu, opłakiwania straty, pochwał zalet zmarłej, pocieszenia i ukojenia bólu (napomnienia). Więcej »

  • Treny - motywy literackie

    Cierpienie to oczywisty wątek, związany z założeniami samego gatunku, jakim jest tren. Żal, rozpacz, opłakiwanie straty – wszystkie je odnajdziemy w większości utworów cyklu. Więcej »

  • Tren I - interpretacja i analiza

    Pierwszy utwór z cyklu XIX Trenów Jana Kochanowskiego w pewnym stopniu wprowadza odbiorcę w sytuację liryczną i zapowiada dalszy ciąg. Już w tym utworze podmiot liryczny daje się poznać jako nieszczęśliwy ojciec, poeta i filozof. Te trzy role będą nieustannie obecne w całym cyklu. Więcej »

Komentarze (2)
Wynik działania 3 + 3 =
Zupa
2024-04-03 09:00:45
Ok
wwww
2016-05-15 10:50:34
to jest nudne i nieprzydające się roztropne, obyczajne, ludzkie, nierzewniwe,/ Dobrowolne, układne, skromne i wstydliwe to nie to samo
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
.
• 2024-04-20 13:13:09
bez marii bylby nikim, bez pozdra
• 2024-04-18 17:47:36
walter white heisenberg?
• 2024-04-18 17:47:07
walter white?
• 2024-04-18 17:46:34
bARDZO FAJY TEKST! POWIEM SZCZERZE, ŻE MIAŁEM WZWÓD W TEMACIE PANIEN pOCKICH, ZWŁasza ...
• 2024-04-18 14:07:19