Reforma gregoriańska - na czym polegała? - strona 2

on częste podróże apostolskie, zwoływał również liczne synody na których zajmowano się przede wszystkim usunięciem z Kościoła symonii. Przyczynił się także do rozwoju kolegium kardynalskiego oraz zaostrzył w Rzymie kary na kapłanów nie zachowujących celibatu. To za jego pontyfikatu doszło do tzw. wielkiej schizmy wschodniej (1054 r.), czyli do ostatecznego rozłamu na Kościół wschodni i Kościół zachodni. Wbrew pozorom to wydarzenie nie zahamowało reformy, a wręcz wywołało pozytywny wpływ – Zachód zaczął tworzyć zwartą jedność kościelną oraz wzmacniać swoją jedność kulturalną.

Reforma Kościoła w XI wieku osiągnęła swój szczytowy punkt za Grzegorza VII (1073-1085), stąd jej nazwa. Niezwykle ważny był jednak również pontyfikat papieża Mikołaja II, który włączył sprawę inwestytury do programu reformy. Z jego inicjatywy w 1059 r. na synodzie wielkopostnym w Rzymie ustalono, że wybór papieża należy do kolegium kardynalskiego (konklawe). Reszcie duchowieństwa i ludowi obwieszczano wyniki, zostawiając im wyłącznie prawo aklamacji. Chociaż nie kwestionowano prawa cesarza do zatwierdzania wyboru, to papież przyznawał je Henrykowi IV wyłącznie jako osobisty przywilej.

Na wzór tej ustalonej w 1059 r. zasady w ramach reformy gregoriańskiej ustalono, że prawo wyboru biskupów i opatów należy do kolegiów duchownych, zwanych kapitułami. Zanim to się jednak stało, trzeba było obalić praktykę inwestytury wyższych duchownych przez monarchów danego kraju. Otwartą walkę z inwestyturą podjął Grzegorz VII. Objął on urząd biskupa Rzymu po śmierci Aleksandra II w 1073 r. W trakcie swojego pontyfikatu dążył do centralizacji kościoła pod absolutną władzą papieży, czego wyraz dał w dokumencie Dictatus Papae z 1075 r. Jego treść stanowi 27 punktów. Odnoszą się one przede wszystkim do określenia stosunku władzy biskupiej i królewskiej do papieskiej. Według trzeciego punktu Dictatus Papae: Tylko on sam (biskup Rzymu) może biskupów składać z godności lub do nich przywracać. Papież zastrzegł sobie również wyłączne prawo wśród duchownych do noszenia insygniów monarszych, ustanawiania i dzielenia biskupstw oraz do wydawania nowych praw dla całego Kościoła powszechnego. Co więcej, Grzegorz VII w tym dokumencie, który stanowił swoisty program jego działań, nadał papieżom prawo do deponowania cesarzy oraz zwalniania poddanych od przysięgi wierności względem nich, jeżeli postępują niegodziwie. Zaproponowane w Dictatus Papae  zwierzchnictwo papieża nad cesarzem nazywa się papocezaryzmem bądź uniwersalizmem papieskim.

Taka postawa i poglądy Grzegorza VII musiały wzbudzić sprzeciw ówczesnego cesarza Henryka IV. Punktem spornym okazały się symonia i celibat – Henryk IV obsadzał urzędy kościelne według swego uznania, nie zważając na odnowione na synodach rzymskich w 1074 r. i 1075 r. dekrety przeciw symonii oraz nikolaityzmowi (brak przestrzegania celibatu) kleru. Pojawił się również konflikt papiestwa z biskupami niemieckimi, dla których obowiązek celibatu był niezrozumiały. Na czele opozycji stał wpływowy na dworze cesarskim arcybiskup Liemar z Bremy.

W takiej sytuacji Grzegorz VII zdecydował się na synodzie rzymskim w 1075 r. do poprzednich zarządzeń dodać dekret przeciw inwestyturze. Dokument zlekceważył Henryk IV i na synodzie w Wormacji w 1076 r. zaatakował bezpośrednio papieża – stawiając zarzuty co do nieformalnego wyboru Grzegorza VII, ogłosił jego depozycję. W odpowiedzi papież ogłosił ekskomunikę na Henryka IV i przywódców biskupiej opozycji oraz zwolnienie poddanych od przysięgi wierności wobec króla. Klątwa została zdjęta pod Kanossą, gdzie osobiście do Grzegorza

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41
Yyy
• 2022-10-01 13:23:41
Super przydało mi się to do zadania z Religii
• 2022-09-29 12:48:27
Dziękuję, pomogło mi w nauce :)
• 2022-09-29 12:05:27
Bardzo pomocny
• 2022-09-29 09:23:04