Pokolenie - interpretacja i analiza wiersza

Krzysztof Kamil Baczyński „Pokolenie” - analiza

Wiersz „Pokolenie” („Do palców przymarzły struny”) został napisany przez Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w listopadzie 1941 r. Składa się on z pięciu czterowersowych strof. Liczba sylab w poszczególnych wersach różni się i wynosi od 7 do 9 zgłosek. W utworze pojawiają się rymy przeplatane – żeńskie, niekiedy niedokładne (np. ognia : pochodnia).

W „Pokoleniu” odnaleźć można wiele środków stylistycznych. Epitety – np. „cienki krzyk”, „stężały orzech” – pomagają w kreowaniu nastroju w utworze, w którym swoją obecność zaznaczają elementy nadrealistyczne, nadające wizji znamiona grozy. Podobną rolę pełnią porównania, np.: „świat jest jak z trocin sypki”, „sen jak pochodnia”. Pojawiają się także liczne metafory, np.: „cienki krzyk roślin”, „rzeki ognia”, „oczu stężały orzech”. Pełnione one podobną funkcję jak epitety, tworzą atmosferę wszechobecnego zagrożenia; „rzeki ognia” stanowią nawiązanie do apokaliptycznych wizji.

Krzysztof Kamil Baczyński „Pokolenie” - interpretacja

„Tak się dorasta do trumny,/ jakeśmy w czasie dorośli” – tymi słowami kończy się pierwsza strofa. Podmiot liryczny wypowiada się tutaj w pierwszej osobie liczby mnogiej, stając się tym samym głosem całego pokolenia. Pokolenia, które żyło tylko po to, by przygotować się na przedwczesną śmierć. Od pierwszych wersów nastrój utworu jest ponury – „Do palców przymarzły struny/ z cienkiego krzyku roślin”. Świat ogarnia zima. Przyroda załamuje się pod jej siłą, donośnie rozbrzmiewa cienki krzyk roślin.

Druga strofa raz jeszcze mówi o wielkiej mocy zimy, która „krą purpurową” ścięła rzeki ognia. Chociaż krajobraz staje się bardziej statyczny, wcale nie skutkuje to spokojem. Gdzieś w oddali sennych krain majaczy ścięta głowa. Poza tym: „(...) W mrozie/ świat jest jak z trocin sypki” – elementy rzeczywistości ulegają rozpadowi, wręcz kruszą się w palcach.

Na początku trzeciej strofy pojawia się pytanie retoryczne: „czegoż ty jeszcze?” (dlaczego ty jeszcze?). W tej okrutnej, skutej zimą-wojną rzeczywistości wciąż trwa tytułowe pokolenie, którego misją stało się stawienie czoła okrutnemu czasowi. Także ono uległo zmianie pod wpływem nowego „porządku” świata. „To śnieg, to nie serce tak skrzypi” – pisze poeta, w późniejszym utworze – „Pokolenie (II)” – słowa te powtórzy w nieco innej formie: „Nas nauczono. Nie ma miłości”.

W czwartej strofie wiersza wspomniany zostaje grób – wciąż obecny w życiu każdego z członków Pokolenia Kolumbów: „Każdy - kolumną jesteś,/ na grobie pieśni własnych/ zamarzły”. Bohaterzy utworu już za życia stali się umarli, przytwierdzeni na stałe do własnego grobu. Niewiele po nich pozostanie – jedynie pieśni. Podmiot liryczny ponownie pyta w próżnię: „czegoż ty jeszcze?”.

Ostatnia strofa wiersza Baczyńskiego, w której zawarte zostały aż trzy pytania retoryczne, przynosi obraz rozbitego świata, w którym wartości zostały zmienione nie do poznania, a idee zniszczone. „To soli kulki z nieba?/ Czy łzy w krzemień twarzy tak wrosły?” – czy jest jeszcze miejsce na uczucia w życiu ludzi muszących na rozkaz zmieniać swoje oblicza w twarde i bojowe? Wciąż jednak – gdzieś w głębi – tkwi wielka wrażliwość. To właśnie ona nie pozwala pogodzić się z okrutną rzeczywistością. Utwór kończy się następującymi słowami: „Czy ziemia tak bólem dojrzewa,/ jakeśmy w czasie dorośli?”.

Utwór „Pokolenie” jawi się jako niezwykle pesymistyczna i przejmująca wizja życia młodych ludzi czasów II wojny światowej.

Polecamy również:

  • Analiza wiersza - Pokolenie Baczyński

    Wiersz o charakterze refleksyjno-opisowym ma budowę dychotomiczną. Pięć pierwszych strof jest przykładem liryki pośredniej. To opis zmian zachodzących w przyrodzie. Piękno natury i obfitość jej darów przedstawiono przy pomocy epitetów: brzuch ciężki, wielka misa, krople miodu, ogromne nieba.... Więcej »

  • Pokolenie - treść wiersza

    Do palców przymarzły struny z cienkiego krzyku roślin. Tak się dorasta do trumny, jakeśmy w czasie dorośli. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 2 =
Ostatnio komentowane
slabe fch0j
• 2022-11-30 16:07:03
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39
super
• 2022-11-24 18:51:50