Juliusz Słowacki, Lilla Weneda – opracowanie

Geneza i gatunek

Juliusz Słowacki napisał swoją tragedię w 1839 roku. Po raz pierwszy została wydana w Paryżu w 1840. Poeta wykorzystał częściowo wiersz rymowany, a częściowo biały. Po raz pierwszy wystawiono ja na scenie we Lwowie w 1863 roku. Dramat inspirował wielu twórców – nie tylko poetów i pisarzy, ale także malarzy i rzeźbiarzy m.in. Jacka Malczewskiego, Stanisława Wyspiańskiego czy Marię Konopnicką. Lilla Weneda została sklasyfikowana jako zupełnie nową odmianę tragedii – tragedię wenedyjską, ze względu na oryginalność myśli zawartych w utworze oraz charakterystyczną formułę patriotyzmu występująca u poety.

Kompozycja i styl

Juliusz Słowacki właściwie wystylizował swój utwór na tragedię romantyczną, jednocześnie realizując założenia formuły nowoczesnej. Wyraźnie zaznacza się tu zatem brak zasady trzech jedności i pomieszanie kategorii estetycznych (komizmu z tragizmem). W fabule mamy do czynienia również z kilkoma pomysłowymi rozwiązaniami akcji, co również nie było charakterystyczne dla tradycyjnej tragedii antycznej. Niejednorodność genologiczna utworu Słowackiego świadczy o licznych inspiracjach, które wpłynęły na ostateczny kształt Lilli Wenedy.

Synchroniczność światów przedstawionych

W tragedii występują co najmniej trzy płaszczyzny wydarzeń: świat mityczny, świat ludzki oraz świat karykaturalny. Każdy z tych światów reprezentują sylwetki określonych bohaterów, a więc Róża Weneda i wódz Wenedów Derwid należą do świata mitycznego. Pod nazwą plemienia Wenedów kryje się plemię naszych dawnych przodków, Prasłowian. Król Lech i jego żona Gwinona reprezentują świat ludzki – pośród magicznego, heroicznego i posągowego świata Wenedów staje prozaiczna ludzka realność dnia codziennego. Ślaz i św. Gwalbert to postacie należące do świata groteskowego, tradycja literacka pełna jest podobnych wzorów bohaterów, kompromitujących się na każdym kroku. Ślaz i Gwalbert nie wywołują jednak sympatii, są bohaterami antypatycznymi, a wręcz drażniącymi. Karykatura stworzona przez Juliusza Słowackiego miała służyć pokazaniu, jak marność i beznadzieja towarzyszą wielkiej historii, tragizmowi i heroizmowi. Każda z tych par postaci prezentuje indywidualny styl i język.

Historiozofia

W Lilli Wenedzie Juliusz Słowacki nawiązuje do historycznej teorii podboju, tłumaczącej sposób powstania i struktury państwa polskiego. Uważa się, że tragedia stanowi poetycką wizję dziewiętnastowiecznej teorii o genezie Polski, jednak kontrowersyjna wciąż pozostaje kwestia dwoistości istoty tego narodu. Badacze spierają się bowiem o wpływ plemion słowiańskich na jego ostateczny kształt. Słowacki umieścił swoją wizję historyczną w stylistyce mitologicznej nawiązującej do legend celtyckich i nordyckich.

W opinii niektórych nie bez znaczenia pozostaje fakt, że utworu powstał po upadku powstania listopadowego. W ten sposób poeta doszukiwałby się przyczyn klęski zrywu w braku bohaterskiej postawy wśród rodaków oraz dwoistości ideowej powodującej rozprężenie. Rysuje także Polaków jako naród poddany mechanizmom fatalizmu dziejowego, objawiającego się w przymusowej bierności.

Polecamy również:

  • Juliusz Słowacki, Lilla Weneda - streszczenie i plan

    Akcja dramatu rozpoczyna się od Prologu, w którym Lilla Weneda rozmawia ze swoją siostrą Różą (wróżką). Prosi ją by wyczarowała zwycięstwo Wenedów nad Lechitami. Siostra zapowiada zagładę ich rodu, która ma nastąpić w następstwie trzech dni. Harfiarze informują Lille Wenedę o... Więcej »

  • Juliusz Słowacki, Lilla Weneda – bohaterowie

    Córka króla Wenedów Derwida, która jako jedyna z całego rodu próbuje przebić mur bezsilności i braku zorganizowania wśród plemienia, na własną rękę próbuje działać, uwalniając swojego ojca z niewoli Lechitów. Więcej »

  • Juliusz Słowacki, Lilla Weneda – problematyka

    Tragedia Juliusza Słowackiego porusza dwa zasadnicze tematy, czyli historię i kontrowersję związaną z powstaniem państwa polskiego oraz kwestię klęski powstania narodu (prawdopodobnie powstania listopadowego), po którym utwór został napisany. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 5 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
zajefajne
• 2024-06-12 14:00:02
q
• 2024-06-10 20:15:55
ok
• 2024-06-05 13:52:17
nadal nie umiem tego napisać
• 2024-06-04 10:48:42
Mógłby być jeszcze do tego cały utwór napisany.
• 2024-06-03 19:41:43