Zwyczaje afrykańskie przedstawione w powieści Sienkiewicza - opis

„W pustyni i w puszczy” szybko stało się jedną z najbardziej poczytnych powieści Henryka Sienkiewicza. Wpływ miała na to nie tylko bardzo dynamiczna i pełna przygód fabuła, ale także warstwa poznawcza dzieła, które przybliżało czytelnikom obraz kontynentu afrykańskiego – miejsca pięknego, tajemniczego i fascynującego zarazem.

Wraz ze Stasiem i Nel Czarny Ląd przemierza para czarnoskórych bohaterów – Kali i Mea. Kobieta pochodziła z plemienia Dinka i uosabiała najbardziej typowe cechy jego przedstawicieli: była szczupła, bardzo wysoka i miała niezwykle ciemną skórę. Z kolei mężczyzna wywodził się z ludu Wa-hima, którego obyczajowość ukazana została w najpełniejszy sposób, gdyż postaciom podróżującym przez Afrykę udało się dotrzeć do zamieszkiwanej przez nich wioski.

Wa-hima byli ludźmi wojowniczymi, będącymi w stanie konfliktu z plemieniem Samburu (kradzieże bydła). Nosili głównie skórzane przepaski, a ich ciała ozdabiały barwne tatuaże. Na twarzach widoczne były egzotyczne ozdoby – w przekutych uszach członkowie plemienia umieszczali wielkie kawałki drewna, rozciągając w ten sposób małżowinę aż do ramienia. Podobną „biżuterię” nosili także w wargach.

W ich wierzeniach najważniejsze miejsce zajmował duch Mzimu. Mógł on zarówno sprzyjać człowiekowi, jak i niweczyć jego plany (dobry i zły). Mzimu najczęściej przywoływano rozpalając ogień lub odprawiając tańce o ściśle określonym układzie. Tak naprawdę za wszystkim stali szamani, którzy w ten sposób mogli kontrolować ludzi i ich działania (np. wydając specjalne odgłosy sugerujące wiernym fakt, iż Mzimu zbliża się i może przemówić lub dać sygnał swojej obecności).

Plemię Wa-hima żywiło się głównie mięsem upolowanej zwierzyny i hodowanego bydła. Najważniejszą rośliną uprawną był dla nich maniok. Istotne miejsce w ich jadłospisie zajmowały także owoce, których dostarczała im okoliczna roślinność.

Bohaterom powieści Henryka Sienkiewicza udało się zaobserwować niezwykle ciekawy obyczaj podczas wizyty w jednej z osad zamieszkałych przez członków plemienia M’Rua. Było to zawieranie braterstwa krwi – obyczaj mający na celu uczynienie przybysza członkiem plemienia i okazanie mu w ten sposób przychylności. Najpierw zabijano młode koźlę, a jego wątrobę maczano w krwi jednej z osób uczestniczących w rytuale i podawano do zjedzenia drugiej (w tym wypadku byli to Kali – działał w imieniu Stasia – oraz wódz plemienia). Następnie czynność tę powtarzano zamieniając role. Wierzono, że po rytuale w obu osobach płynie wspólna krew, która czyni ich braćmi.

Obszar Afryki zamieszkiwały liczne plemiona. Często pozostawały one w konflikcie, co owocowało dużą ilością wojen i starć. Również z nimi wiązały się różnego rodzaju obyczaje. Często próbowano zapewnić sobie pomyślność w walce, wykonując przed nią taniec zwycięstwa (lub też po niej – okazując w ten sposób wdzięczność bóstwom). Niektórzy z wojowników malowali swoje ciała (zabieg często wykonywano również przed polowaniami), by wydawać się groźniejsi i zapewnić sobie opiekę duchów. Wojny toczone na Czarnym Lądzie często skutkowały olbrzymią ilością ofiar. W dużej mierze działo się tak dlatego, iż większość plemion mordowała ludzi wziętych do niewoli, czyniąc z tego istotny element rytuałów mających na celu oddanie czci wyznawanym bóstwom.

W powieści Henryka Sienkiewicza przedstawieni zostali także wyznawcy islamu zamieszkujący północną Afrykę. Polski autor ukazał ich przede wszystkim jako ludzi wojowniczych, ceniących sobie dobra materialne i starających się wywalczyć uprzywilejowaną pozycję dla wyznawanej przez siebie religii. To właśnie Chamis, Gebhr i Idrys porwali dzieci inżynierów, by otrzymać nagrodę. Nie zyskali jednaki za swój postępek żadnych dóbr – ani od Smaina, ani od Mahdiego, który próbował nawet nawrócić Stasia i Nel na islam.

Afrykańscy wyznawcy islamu ubierali się w szaty chroniące ich przed upałem, a kobiety musiały zasłaniać twarze. Bardzo ciekawą grupą byli wśród nich derwisze – swego rodzaju pustelnicy, często oddający się medytacji przy wtórze piszczałek. Kimś takim był także z początku Mahdi, jednak bardzo szybko podjął on decyzję o zamieszkaniu w pałacu i prowadzeniu wygodniejszego trybu życia.

Afryka jawi się w powieści Henryka Sienkiewicza jako kontynent niezwykle barwny, ale i pełen kontrastów. Jej północna część to obszar bardziej cywilizowany, w którym ujawniają się znaczne wpływy europejskie. Z kolei na południu żyją ludy niemające kontaktu z białym człowiekiem, często dziwiące się, że w ogóle można kogoś takiego spotkać.

Polecamy również:

Komentarze (33)
Wynik działania 4 + 3 =
EEWW
2021-04-22 12:27:11
jeny ale do POCO KOMU
fajny nick
2021-01-16 14:30:51
Przydatna rzecz niby przeczytałam uważnie lekturę ale jestem zbyt leniwa aby coś wymyślić
Ewacia
2020-12-09 11:22:11
Zbyt wiele opisanych jednych rzeczy, zbyt mało tych najważniejszych. Nie napisano np. o zawiraniu braterstwa poprzez wypijanie krwi wraz z wątrobą lub np. nie napisano o wierze w dobre i złe mzimu. Te rzeczy są ważne, a jednak nie zostały uwzględnione. Oczywiście notatka się bardzo przydała, ale nie napisano wpełni tego, jaki był temat pytania i na co odpowiedziano (:
Minecraft
2020-11-26 19:57:07
Bez sensu
HEH
2020-11-25 15:22:35
Dziękuję polecam tą stronkę
ok
2020-11-24 18:31:04
ok
ŻABQA
2020-11-23 08:23:00
teraz w tej chwili mamy polski i czytam to, bo nie zrobiłam pracy domowej =(
jd
2020-11-04 08:36:43
super scionga
manik
2020-06-09 08:34:17
super
Werka
2020-05-14 11:51:31
Spoko bardzo przydatne
Drosi (Nie widziałeś takiego nicku :)
2020-03-04 19:13:17
To jezd zbogo i brzydadne dzjenks :>
Azunia121
2020-03-04 10:23:16
nawet się przydało
maciek
2019-02-20 16:45:28
nie przydało się
tomek
2019-02-20 16:43:59
beznadzieja
deskorolka
2019-02-13 17:31:01
macie coś o obyczajach zwierząt i roślin z lektury,,w pustyni i w puszczy''
Kasiutka
2019-02-07 16:09:11
Nawet fajny
jamnik123
2018-10-22 17:21:59
kijowe bo niema nic o LUELI
jakub
2017-05-14 11:41:54
dzięki przydało się
Pliska plaska
2017-05-04 15:46:17
Super dzięki wielkie za pomoc
Inka
2017-05-04 15:37:08
Tak naprawdę to przeczytałam całą książkę bardzo uważnie i oglądnęłam aż dwa filmy i wszystko pamiętam ale nie chciało mi się myśleć a musiałam napisać wypracowanie z polaka na temat zwyczajów i obrzędów przedstawionych w tej książce więc większość przepisałam. Tak wiem jestem strasznie leniwa. Pozdrawiam wszystkich leni! :)
uji sie nie kreskuje
2017-04-06 17:10:52
spoko
izak
2017-03-15 20:57:42
przyda sie
bum
2017-03-11 09:12:54
superowe
Pedał
2016-12-06 14:42:49
Spoczko
ja
2016-11-22 15:47:34
bardzo pomocne
gang lektura
2016-11-08 15:10:50
Może być,ale szukałam jednak troche czego innego.Znalazłam tu 3 plemiona a szukałam 10 plemion.
Ania
2016-06-01 17:27:52
Świetny bardzooooooooo przydatny dziękuje :-)
Oliwkaplejer
2016-04-19 13:19:04
Ej a macie coś dłuższego o plemieniu Dinka?
Elo
2016-04-03 11:06:48
Może być/Its ok
Katarzyna123
2016-03-18 16:46:39
Ten opis jest za długi!!!
Katarzyna123
2016-03-18 16:20:29
Fajny opis ale żle sformułowany
rolik
2016-03-10 12:25:13
Super
Anionim2001931
2016-02-22 18:30:09
Spoko
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48