Epikur - biografia, poglądy, filozofia, epikureizm

BIOGRAFIA

Epikur urodził się w 341 r. p.n.e. na greckiej wyspie Samos jako syn nauczyciela Neoklesa i wróżbitki Chaerestrate. Początkowo kształcił się pod opieką platonika Pamfilosa i demokrytejczyka Nauzyfanesa. Mając 18 lat, przybył do Aten, gdzie miał możliwość poznania wszystkich ówcześnie rozwijanych kierunków filozoficznych (m.in. hedonizmu, atomizmu, sceptycyzmu). Tam też odbył służbę wojskową. Ze względu na sytuację polityczną w roku 322 opuścił Ateny i udał się do Kolofonu. Przez kolejnych 10 lat prawdopodobnie podróżował po ateńskich koloniach, kontynuując studia filozoficzne. W Mitylenie, następnie w Lampsakos otworzył własne szkoły.

Do Aten powrócił w 306 r. p.n.e. W założonej tam szkole zwanej Ogrodem wykładał do śmierci (270 r. p.n.e.). Z uczniami spotykał się pod gołym niebem, prowadząc wykłady oraz dyskusje. Preferował prosty, skromny tryb życia. Nigdy się nie ożenił, nie pozostawił po sobie potomstwa.

Spośród 300 prac, które miał napisać Epikur, do czasów współczesnych przetrwało niewiele - „Zasady”, 3 listy zawierające zarys fizyki, meteorologii i etyki. W XVIII w. w Herkulanum odnaleziono także 37 ksiąg dzieła „O naturze”.

POGLĄDY

Etyka (hedonizm)

Dla Epikura wartością najwyższą było szczęście wynikające z braku cierpienia. Radość postrzegał jako wrodzony stan człowieka. Aby móc odczuwać życie jako przyjemność, wystarczy mieć zdrowe ciało i wolną od trosk duszę.

Źródłem przyjemności mogą być także czynniki zewnętrzne – cielesne lub duchowe. Postulował zabieganie o te, które są naturalne i konieczne (jak jedzenie), odrzucał zaś niekonieczne i nienaturalne (jak potrzeba sławy).

Wskazywał dwa środki do szczęścia – cnotę i rozum, które umożliwiają rozsądny dobór przyjemności, zachowanie trzeźwości umysłu oraz ustrzeżenie się lęku, czyli głównego czynnika uniemożliwiającego osiąganie szczęścia.

Logika

Epikur zakładał, iż warunkiem szczęścia jest oświecony umysł pozwalający odróżniać prawdę od fałszu. Świat poznawać można dzięki wrażeniom zmysłowym (sensualizm), które z kolei umożliwiają formułowanie sądów.

Fizyka

Materialistyczna teoria przyrody Epikura zakładała, że nie istnieje nic poza ciałami i pustą przestrzenią. Zmiany zachodzące świecie powodowane są ruchem atomów, nie zaś działaniem bóstw. Dusza nie jest nieśmiertelna, to jedynie układ cielesny rozprowadzony po organizmie, który umiera wraz ze śmiercią ciała.

EPIKUREIZM

Epikureizm to doktryna filozoficzna wiążąca się z kultem życia, pragnieniem szczęścia oraz wiarą w trzeźwy rozum. Głosi, iż celem życia jest indywidualne szczęście warunkowane brakiem cierpienia, dążenie do osiągnięcia stanu ataraksji, czyli spokoju niezmąconego lękiem. Postuluje wstrzemięźliwy, skromny tryb życia. Uznaje jedynie dobra doczesne. Odrzuca czynniki nadprzyrodzone, takie jak np. działanie bóstw.

Szkoła epikurejska była niezwykle trwała – w niemal niezmienionej formie funkcjonowała do IV w. n.e. W erze chrześcijaństwa traktowana była jako gorsząca ze względu na postulowany hedonizm, materializm oraz śmiertelność duszy. Epikurowi niesłusznie zarzucano także ateizm. Filozof zakładał bowiem, że bóstwa istnieją, jednak nie ingerują w sprawy świata i ludzi.

Polecamy również:

  • Filozofia przyrody (Heraklit z Efezu, Pitagoras, Tales)

    Filozofia przyrody była najwcześniejszym okresem greckiego myślicielstwa. Główny okres jej rozwoju przypadł na VI w. p. n. e. Myśliciele związani z tym nurtem skupiali się przede wszystkim na kosmologii, a więc rozważaniami nad powstaniem, przyczyną i naturą świata. Najbardziej charakterystycznym poglądem... Więcej »

  • Sofiści - poglądy, przedstawiciele

    Sofiści to greccy filozofowie, którzy działali w V w. p. n. e. w Atenach. Najwybitniejszymi przedstawicielami tego nurtu byli Protagoras („Rozprawa polemiczna o prawdzie i bycie”, „O bogach”) i Gorgiasz. Sofiści nie zajmowali się filozofią systematycznie, ponieważ przede wszystkim... Więcej »

  • Stoicyzm - definicja, cechy, przedstawiciele

    Stoicyzm to kierunek filozoficzny, który rozwinął się w III w. p. n. e., w tak zwanym hellenistycznym okresie greckiej filozofii. Inicjatorem tego prądu był Zenon z Kition, który w 300 r. p. n. e. założył szkołę w Atenach, w „Stoa Poikile” („Brama Malowana”), od czego wzięła... Więcej »

  • Epikureizm - definicja, założenia, przedstawiciele

    Epikureizm, podobnie jak stoicyzm, był kierunkiem charakterystycznym dla hellenistycznego okresu greckiej filozofii, powstał w III w. p. n. e. Nazwa prądu wywodzi się od jego założyciela, czyli Epikura, który w 306 r. p. n. e. założył własną szkołę w ogrodzie („ogród Epikura”). Więcej »

  • Sokrates - filozofia, poglądy

    Najistotniejszym elementem poglądów Sokratesa były twierdzenia o charakterze moralnym. Uważa się, że jest on twórcą etyki. W centrum filozoficznego systemu znajduje się tu pojęcie uniwersalnej cnoty. Sokrates jako pierwszy wyodrębnił wartości moralne, a cnota znalazła się na szczycie hierarchii.... Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 5 + 2 =
Jan Marcalik
2021-10-15 16:22:46
doobry artykuł
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48