Powstanie Ateńskiego Związku Morskiego - historia, skład

Ateński Związek Morski – Powstanie

Po zwycięstwach pod Platejami i Mykale Hellenowie przeszli do ofensywy przeciw perskim posiadłościom w Europie. Pierwszym celem były bazy wroga w cieśninach. Ateńczycy i wyspiarze prosto spod Mykale popłynęli na wody Hellespontu, gdzie oblegli i zdobyli Sestos. W 478 r. połączona flota grecka, dowodzona przez Pausaniasa, zdobyła Byzantion. Tu jednak doszło do rozłamu, wywołanego butą i surowością Pausaniasa: oprócz Peloponezyjczyków pozostałe kontyngenty odmówiły słuchania jego rozkazów. Spartanie odwołali Pausaniasa i wysłali do Byzantion innego wodza, ale było już za późno. Ateńczycy zawarli tymczasem (478/477) z Grekami z wysp i wybrzeża trackiego, do wyprawy Kserksesa poddanymi wielkiego króla, zaczepno - obrone przymierze antyperskie z Atenami jako hegemonem, znane w nauce jako Związek Morski albo Delijski, ponieważ miejscem zgromadzeń członków Związku była wyspa Delos, na której umieszczono wspólny skarbiec.

Dowództwo w wyprawach wojennych sprawowali Ateńczycy, którzy też ustalali liczbę okrętów wystawianych przez poszczególne miasta i wysokość daniny pieniężnej oraz wyznaczali kontrolerów finansów związkowych (hellenotamiai – skarbnicy Hellenów). Spartanie, postawieni przed faktem doko nanym, pogodzili się z nim tym łatwiej, że Związek Helleński istniał nadal, a nowe przymierze zwalniało ich od konieczności dalszego uczestnictwa w wojnie.

Ateński Związek Morski – Cele i działania

Celem Związku Morskiego było, obok obrony przed Persami, wyzwolenie pozostałych miast i „zemsta za to, co wycierpieli, pustoszeniem posiadłości królewskich”. Wodzem floty związkowej był, zanim padł ofiarą ostracyzmu ok. 462 r p.n.e., Kimon, syn Miltiadesa.

Pierwszy atak skierował przeciw ostatnim bastionom perskim w Europie. Eion padła po długim oblężeniu (ok. 476 r p.n.e. ), natomiast Doriskos jeszcze długo pozostawała w rękach potomków satrapy ustanowionego przez Kserksesa.

Kolejnym teatrem działań wojennych, były południowe wybrzeża Azji Mniejszej. W Karii greckie miasta na wybrzeżu przeszły od razu na stronę Kimona, natomiast dwujęzyczne miasta w głębi lądu musiał zdobywać siłą. Miasta Lykii przeszły na jego stronę bez walki, z wyjątkiem Phaselis, zdobytej po zaciekłym oporze.

Ofensywa w tym regionie była reakcją na perskie przygotowania do wyprawy odwetowej, podjętej pod koniec panowania Kserksesa, ok. 466 r. Pogrom floty i armii perskiej nad Eurymedontem w Pamphylii dał Związkowi Morskiemu panowanie we wschodnim basenie Morza Śródziemnego, umożliwiając interwencje na Cyprze, w Egipcie i Fenicji.

Ateński Związek Morski – Po wojnach perskich

Gdy wygasała wojna z Persją, Związek Morski był już daleko posunięty na drodze przeistaczania się w imperium Aten. Ateński ekspansjonizm narodził się z demokracją. Marathon i wyprawa Kserksesa, podczas której Ateńczycy odegrali główną rolę w rozstrzygającym zwycięstwie pod Salaminą, a w 479 r. p.n.e. narzucili Spartanom strategię, zmuszając Peloponezyjczyków do ofensywy przeciw Mardoniosowi i flocie perskiej, skłoniły miasta niegdyś podległe Persom i stąd najbardziej obawiające się ich odwetu, do zawarcia z nimi przymierza, ich samych zaś utwierdziły w polityce śmiałych, agresywnych poczynań. Od powstania Związku Morskiego Ateńczycy, obok przewodzenia flocie związkowej, prowadzili ekspansję na własny rachunek, skierowaną głównie na północ, do Tracji i ku strefie cieśnin.

Po wyparciu Persów z Eion zasiedlili je sami. Tak samo postąpili ok. 474 r. po zdobyciu Skyros i sprzedaniu w niewolę jej oskarżanych o korsarstwo mieszkańców. Nieco później zdobyli Karystos na południowym krańcu Euboi, której mieszkańcy w 490 r. poddali się Persom, zmuszając ją do przystąpienia do Związku Morskiego i zabierając jej część ziemi, na której osiedlili własnych obywateli.

Podczas wojny peloponeskiej coraz więcej członków związku buntowało się przeciwko hegemonii Aten. Całkowity rozpad związku nastąpił po przegranej Aten w wojnie peloponeskiej.

II Związek Morski

Kiedy Sparta przystąpiła do konfliktu zbrojnego z Tebami, Ateńczycy rozpoczęli odbudowe swojego morskiego imperium, poczynając od zawarcia przymierza z polis egejskimi od roku 382 p.n.e. W ówczesnym czasie do najważniejszych sojuszników ateńskiego polis zaliczały się przede wszystkim Bizancjum, Chios, Rodos oraz Mitylenę.

Najwyższą instancją odnowionego związku morskiego stałą się tzw. Rada Sprzymierzonych (synedrion), w której reprezentowane były wszystkie zaprzysiężone Ateną polis, każde miasto - państwo bez względu na swoją pozycję w związku, dysponowało jednym głosem. Do kompetencji rady należały decyzje dotyczące wojny i pokoju, przyjmowania nowych członków oraz rozwiązywania sporów między sprzymierzeńcami.

Kiedy Ateny w 371 p.n.e. przystąpiły do koalicji anty - tebańskiej i zawarły sojusz ze Spartą, II Związek Morski stracił rację bytu. Jego dalsze utrzymywanie wynikało z dążenia Aten do odzyskania hegemonii w świecie greckim, a niektóre posunięcia nie pozostawiły żadnych wątpliwości co do ich celów. Po raz kolejny greckie polis należący do Ateńskiego Związku Morskiego miały bardziej charakter zakładników Aten niż ich sprzymierzeńców.

Polecamy również:

  • 1 wojna grecko-perska - przyczyny, przebieg, skutki

    Do połowy VI w. p.n.e. Greckie miasta – państwa rozwijały się bez większej ingerencji zewnętrznej. Wyjątek stanowiły polis w Azji Mniejszej, znajdujące się pod panowaniem Lidii. Jednak zwierzchnictwo tamtejszych władców nad obszarami greckimi układało się we względnym pokoju. Więcej »

  • 2 wojna grecko-perska - przyczyny, przebieg, skutki

    W latach 500 – 493 p.n.e. dochodzi do powstania Jońskiego, w którym uczestniczą praktycznie wszystkie polis greckie z Azji Mniejszej. Powstanie było skierowane przeciwko Imperium Perskiemu,pod rządami Dariusza I Wielkiego. Z terenów Grecji właściwej pomocy powstańcom udzielają Ateny. Więcej »

  • Wojny grecko-perskie - skutki

    Po bitwie pod Salaminą w roku 480 p.n.e., a następnie już rok później pod Platejami siły Perskie zgromadzone w Grecji właściwej zostały całkowicie pokonane. W skutek zwycięstwa Grecji w przeciągu następnych lat, Persja straciła na rzecz Związku Morskiego (sojusz Aten oraz polis wyzwolonych spod władzy... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
Ostatnio komentowane
"Mianem libertarianizmu zwykło się nazywać najbardziej radykalny nurt liberalizmu." No...
• 2024-03-01 10:11:23
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45