Syzyfowe prace - opracowanie (geneza i czas i miejsce akcji)

Geneza „Syzyfowych prac”

Na powstanie powieści „Syzyfowe prace” wpłynęło kilka czynników. Na samym początku należy wspomnieć o tym, że Stefan Żeromski przez wiele lat przymierzał się do napisania tego utworu, o czym dowiadujemy się z jego „Dzienników”. Poza tym dorastał w ciężkich czasach, kiedy – po upadku powstania styczniowego – miał do czynienia z działaniami rusyfikacyjnymi i represjami ze strony caratu. W kręgu rodzinnym Żeromskiego dbano jednak o patriotyczne wychowanie i z wielkim szacunkiem przekazywano historię sięgającą kilka pokoleń wstecz. Ojciec Żeromskiego był zaangażowanym działaczem w czasie powstania styczniowego, pradziadek był uczestnikiem insurekcji kościuszkowskiej, a jego wujek – żołnierzem Wojska Polskiego. To wszystko spowodowało, że młody Żeromski od wczesnych lat swojego życia wychowywał się wśród ludzi, którzy kultywowali miłość do ojczyzny, a opowiadane przez nich historie wpłynęły na światopogląd i wczesne próby literackie pisarza.

Będąc uczniem gimnazjum kieleckiego, Żeromski po raz pierwszy zetknął się z problemem rusyfikacji. Jednak dzięki wpojonym w młodości wartościom, organizował tajne spotkania młodzieży, podczas których analizowali zakazane lektury, a także samodzielnie zgłębiali historię Polski. Te przeżycia autora znalazły swoje odbicie w „Syzyfowych pracach”. Marcin Borowicz i jego losy mają wiele wspólnego z wydarzeniami z życia Żeromskiego. W ten sposób pisarz utrwalił własne doświadczenie związane z represjami i wynarodowianiem młodzieży polskiej. Następny okres życia – studia w Warszawie –  ostatecznie ukształtowały światopogląd Żeromskiego. Stał się nie tylko orędownikiem kwestii o charakterze narodowo-społecznym, ale dostrzegał także potrzebę zaprowadzenia, zmian, zwłaszcza na wsiach. Chcąc dać przykład – bezinteresownie nauczał wiejskie dzieci, w międzyczasie wygłaszając wykłady o literaturze polskiej.

Niewątpliwy wpływ na kształt „Syzyfowych prac” miało zainteresowanie pisarza utworami realizmu krytycznego. Dzieła Orzeszkowej, Prusa, Sienkiewicza czy Dygasińskiego, mówiące często o losach młodzieży walczącej o swoją niezależność, podsunęły Żeromskiemu kilka wątków wykorzystanych później w powieści.

Data rozpoczęcia pracy nad powieścią nie jest dokładnie znana, jednak nazwisko Borowicza pierwszy raz pojawia się na kartach „Dzienników” w 1887 roku. Badacze twórczości i życiorysu pisarza są zgodni, że lata 1890-1891 to okres wstępnych prac nad dziełem, natomiast rok 1896 to data ich ukończenia. „Syzyfowe prace” były po raz pierwszy publikowane w „Nowej Reformie” w 1897 roku (Żeromski wydał je pod pseudonimem Maurycy Zych). Tam to powieść ukazywała się w odcinkach od 7 lipca do 24 września 1897 roku. Wydanie książkowe ukazało się we Lwowie w 1898 roku. W Warszawie powieść o zmienionym tytule – „Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace” – została wydana w 1909 r.

Czas i miejsce akcji „Syzyfowych prac”

Czas akcji jest możliwy ustalenia dzięki analogii faktów historycznych i wydarzeń ukazanych w powieści. Do faktów zaliczyć należy wprowadzenie reformy, nakazującej przeprowadzanie lekcji tylko w języku rosyjskim, zakaz mówienia w języku polskim na terenie szkoły czy chociażby tytuły podręczników, obowiązujących w tym okresie w gimnazjach. Na podstawie tych elementów możemy przyjąć, że data rozpoczęcia akcji książki to rok 1872, kiedy rodzice odwożą Marcina do szkoły elementarnej w Owczarach. Powieść kończy się natomiast jedenaście lat później, chwilę przed wyjazdem bohatera na studia do Warszawy.

Należy wspomnieć poza tym o wydarzeniach przywoływanych w retrospekcji, w szczególności: rok 1829

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 2 =
Ostatnio komentowane
slabe fch0j
• 2022-11-30 16:07:03
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19
ok
• 2022-11-25 15:27:39
super
• 2022-11-24 18:51:50