Upadek komunizmu w Polsce - przyczyny, przebieg, skutki

W roku 1989 komunistyczna władza w Polsce była na skraju załamania. Znaczne osłabienie pozycji międzynarodowej ZSRR, połączonej z kryzysem wewnętrznym powodowały, że PZPR nie mogło liczyć realnie na wsparcie Moskwy. Z drugiej strony gospodarka PRL-u znajdowała się w stanie kompletnej zapaści, a ruchy antykomistyczne, stłumione przed dekadą za pomocą Stanu Wojennego, znowu stawały się liczącym się oponentem.

Wobec tej sytuacji, PZPR zdecydował się na podjęcie dialogu z opozycją polityczną i zaproponował opozycjonistom współpracę. Wyrazem i gestem dobrej woli było ponowne zalegalizowanie "Solidarności", do którego doszło  w 1989  roku.  Środowisko "Solidarności" podzieliło się, część działaczy uważała, że nie można paktować z komunistami, podczas gdy inni uznawali to za jedyną szansę na szybki demontaż systemu. To właśnie przedstawiciele owej drugiej frakcji przystąpili do rozmów "Okrągłego Stołu" w Magdalence.

W wyniku kompromisu pomiędzy opozycją i władzą  4 i 18 czerwca 1989 roku  doszło do pierwszych po wojnie wolnych wyborów. Nie były one jednak jeszcze do końca niezależne- w wyniku ustaleń  komuniści mieli zagwarantowane 299 miejsc w Sejmie. Wybory skończyły się jednak całkowitą klęską obozu rządzącego, praktycznie wszystkie możliwe do zdobycia mandaty zostały "przejęte" przez opozycję. Powstał rząd koalicyjny z premierem Tadeuszem Mazowieckim na czele, rozpoczęto przygotowania do reform społeczno-gospodarczych, w tym prywatyzacji. Przywrócono też urząd prezydenta, którym został początkowo Wojciech Jaruzelski. Demontaż starej władzy przebiegał coraz szybciej, a komuniści nie byli w stanie utrzymać nawet gwarantowanych stanowisk. W 1990 roku doszło do samorozwiązania PZPR, część działaczy utworzyła wtedy zręby pod Sojusz Lewicy Demokratycznej, inni przeszli na stronę świeżo utworzonej opozycji. Władza ludowa w Polsce przestała definitywnie istnieć.

Polecamy również:

  • Obrady Okrągłego Stołu - przyczyny, czego dotyczyły, przebieg

    W latach 1981 - 1983 władze komunistyczne stłumiły przy pomocy brutalnych metod i wprowadzenia Stanu Wojennego wystąpienia opozycji i rozbiły NSZZ "Solidarność". Jednakże zniszczenie zorganizowanego oporu społeczeństwa nie znaczyło, że  napięcia targające krajem zniknęły. Wręcz przeciwnie, pogarszająca się... Więcej »

  • Pierwsze wolne wybory w Polsce - prezydenckie, parlamentarne

    Dekompozycja systemu socjalistycznego Polski Rzeczpospolitej Ludowej rozpoczęła się w drugiej połowie lat 80., a szczególnie od roku 1989, jednak o pierwszych prawdziwie wolnych wyborach w powojennej historii Polski możemy mówić dopiero w kontekście wyborów prezydenckich z 1990 r. oraz... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 4 =
Ostatnio komentowane
ok
ktostam • 2021-06-19 15:17:37
Tak
Tak • 2021-06-17 07:30:57
spoko
:) • 2021-06-16 20:42:56
x - wpis został poprawiony, pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-06-15 06:34:20
Mudnok - poprawione, pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-06-15 06:37:39