Płazińce

Płazińce inaczej zwane robakami płaskimi są zwierzętami o grzbietobrzusznie spłaszczonym ciele, w którym wyróżnić może przód (bez wyraźnie wyodrębnionego odcinka głowowego) i tył ciała oraz stronę grzbietową i brzuszną. Robaki płaskie są więc zwierzętami o dwubocznej symetrii ciała. U niektórych z nich (tasiemce) silnie wydłużone ciało może być podzielone na segmenty zwane proglotydami. Płazińce należą do trójwarstwowców (narządy powstają ze wszystkich listków zarodkowych – ekto-, endo- i mezodermy) i acelomata (w rozwoju zarodkowym brak celomy – wtórnej jamy ciała).

Wśród płazińców spotykamy zarówno formy wolno żyjące – wirki jak i organizmy pasożytnicze – przywry i tasiemce, które wywołują liczne choroby u swoich gospodarzy.

 

Gromady płazińców

Wirki

Przywry

Tasiemce

miejsce występowania

wody słone i słodkie, wilgotne środowiska lądowe

powierzchnia lub wnętrze ciała żywicieli

wnętrze ciała żywicieli 

przedstawiciele

wypławek biały

motylica wątrobowa        

tasiemiec nieuzbrojony     

wypławek czarny

motyliczka

tasiemiec uzbrojony

 

przywra krwi

tasiemiec bąblowcowy

 

bruzdogłowiec szeroki

Budowa i czynności życiowe płazińców:

Ciała płazińców pokrywa jednowarstwowy nabłonek: komórkowy u wirków lub syncytialny (komórki zlane w jednolitą warstwę) u tasiemców i przywr. Nabłonek form wolno żyjących pokryty jest rzęskami, u pasożytów występuje z kolei bezpostaciowy oskórek pełniący funkcje ochronną (zabezpiecza przed strawieniem wewnątrz ciała żywiciela). Pod nabłonkiem znajdują się mięśnie gładkie, które u wirków tworzą kilka pasm (okrężne, skośne i podłużne) a u tasiemców i przywr występują w postaci pojedynczych włókien. Nabłonek wraz z mięśniami tworzy wór powłokowo-mięśniowy, który nadaje kształt robakom płaskim. Wnętrze jamy ciała wypełnione jest parenchymą – tkanką zbudowaną z komórek zróżnicowanych pod względem kształtu i pochodzenia, Jej funkcją jest gromadzenie substancji odżywczych.

Narządy płazińców zgrupowane są w układy.

Układ pokarmowy składa się z otworu gębowego (spełniającego też rolę otworu odbytowego, który nie występuje), gardzieli i jelita prostego lub rozgałęzionego (tasiemce w ogóle pozbawione są układu pokarmowego).

Układ oddechowy i krwionośny nie występują. Wymiana gazowa odbywa się przez powierzchnię ciała, a substancje odżywcze przenoszone za pomocą płynu występującego w przestrzeniach międzykomórkowych.

Układ nerwowy tworzą dwa zwoje nerwowe (położone w przedniej części ciała), od których odchodzą parzyste pnie nerwowe (biegnące w brzusznej części ciała) połączone spoidłami poprzecznymi. Robaki wolno żyjące mają silnie rozwinięte narządy zmysłów.

Układ wydalniczy typu protonefrydialnego zbudowany jest kanalików wydalniczych zakończonych komórkami płomykowymi. Jego główna funkcją jest osmoregulacja.

Układ rozrodczy jest obojnaczy. W rozwoju (prostym lub złożonym) może występować jedna wolno żyjąca lub pasożytnicza larwa lub też wiele stadiów larwalnych. W cyklu życiowym pasożytów występują jeden lub kilka żywicieli pośrednich oraz żywiciel ostateczny, którym m.in. może być człowiek.

Płazińce według Ernsta Haeckela

Polecamy również:

  • Tasiemce

    Tasiemce są największymi płazińcami, które mogą osiągać długość nawet kilkunastu metrów. Ich wydłużone ciało ma postać członowanej wstęgi. Tasiemce prowadzą pasożytniczy tryb życia, a choroby przez nie wywoływane nazywamy tasiemczycami. Więcej »

  • Wirki

    Wirki (Turbelarria) są najliczniejszą grupą płazińców – dotychczas opisana około trzech tysięcy gatunków,  z czego około sto występuje w Polce. Osiągają niewielki rozmiary – od kilku milimetrów do kilku centymetrów (wyjątkowo niektóre formy np.... Więcej »

  • Przywry

    Przywry są małymi (2-50 mm) pasożytniczymi płazińcami a płaskim, nieczłonowanym ciele liściastego kształtu. Żyją we wnętrzu (przywry wnętrzniaki) lub na powierzchni (przywry zewnętrzniaki)  ciała kręgowców wodnych i lądowych. Więcej »

Komentarze (4)
Wynik działania 1 + 5 =
Mm
2019-12-09 15:18:03
przydatne
[...]
2019-11-27 19:13:04
pomocne
xd
2019-11-24 20:41:19
okej
me
2019-11-03 19:55:23
bardzo mi się przydało
Ostatnio komentowane
spkk
• 2023-02-08 15:11:50
Dzk
• 2023-02-08 14:34:22
Co za down to zadaje
• 2023-02-07 17:34:39
gggfki
• 2023-02-07 15:48:13
Ok
• 2023-02-05 19:16:03