Narządy zmysłów i receptory człowieka – charakterystyka

Receptory są to struktury, które są odpowiedzialne za odbiór różnych bodźców (pochodzących z środowiska zewnętrznego i wewnętrznego) oraz przetwarzanie na impulsy nerwowe zawartej w nich energii. Receptory przekazują więc do ośrodkowego układu nerwowego informacje płynące z wnętrza organizmu oraz z jego otoczenia. Receptorami są: zakończenia obwodowe nerwów czuciowych,  pojedyncze wyspecjalizowane komórki i całe wielokomórkowe organy.

Pod względem lokalizacji receptory dzielimy na:

1. eksteroreceptory – odbierają bodźce płynące ze środowiska zewnętrznego;
zaliczamy tutaj: narząd wzroku, słuchu, nabłonek węchowy, kubki smakowe, receptory dotyku, ucisku, bólu i zmian temperatury.

2. interoreceptory – odbierają bodźce płynące ze środowiska wewnętrznego:

proprioreceptory – są to receptory czucia głębokiego zlokalizowane w stawach, ścięgnach i mięśniach; dostarczają informacji o położeniu całego ciała oraz jego poszczególnych części względem siebie, umożliwiają wykonywanie różnych czynności bez kontroli wzroku (np. ubieranie się w nocy);

wiscerorecptory – są to receptory czucia trzewnego, które dostarczają informacji o kondycji narządów wewnętrznych;

angioreceptory – są to receptory znajdujące się w ścianach naczyń krwionośnych

Ze względu na rodzaj bodźca receptory dzielimy na:

mechanoreceptory – reagują na bodźce mechaniczne (zakończenia nerwowe w skórze: ciałko Meissnera – czucie powierzchowne, ciałko Paciniego – czucie głębokie);

Ciałko dotykowe Meissnera narządy zmysłów i receptory
Przykład mechanoreceptora: ciałko dotykowe Meissnera znajdujące się na granicy naskórka
i skóry właściwej/Wbensmith (30.09.2007)/commons.wikimedia.org 

termoreceptory – reagują na bodźce termiczne (zakończenia nerwowe w skórze: ciałka Ruffiniego – odbiór ciepła, kolby Krausego – odbiór zimna)
chemoreceptory – reagują na bodźce chemiczne (kubki smakowe na języku, nabłonek węchowy);
fotoreceptory – reagują na bodźce świetlne (czopki i pręciki siatkówki oka);

Ze względu na odległość źródeł wysyłających bodźce receptory dzielimy na:

kontaktoreceptory – umożliwiają odbiór bodźców działających bezpośrednich np. receptory smaku i dotyku.
telereceptory – opowiadają za percepcję bodźców odległych np. narząd wzroku, słuchu.

Narządy zmysłów są to receptory wraz z towarzyszącymi im komórkami tworzącymi aparat pomocniczy, który ułatwia odbiór bodźców. Wyróżniamy zmysł: wzroku, węchu, smaku, dotyku, słuchu i równowagi.

 

Polecamy również:

  • Budowa oka i funkcje – schemat

    Oko jest to narząd receptorowym umożliwiającym odbiór wrażeń wzrokowych. W skład narządu wzroku wchodzi: • gałka oczna• aparat ruchowy• narządy dodatkowe Więcej »

  • Budowa ucha i funkcje – schemat

    Ucho jest to narząd receptorowy odpowiadający za zmysł równowagi oraz odbiór wrażeń słuchowych. Składa się z: • uch zewnętrznego• ucha środkowego• ucha wewnętrznego Więcej »

  • Zmysł smaku u człowieka - kubki smakowe

    Narządem smaku człowieka są kubki smakowe rozmieszczone  przede wszystkim w błonie śluzowej języka. W mniejszych ilościach receptory smaku znajdują się na podniebieniu, migdałkach, nagłośni i w gardle.  Więcej »

  • Zmysł węchu u człowieka

    Zmysł węchu jest zmysłem chemicznym odpowiedzialnym za wykrywanie oraz odbiór zapachów. Jest to możliwe, dzięki obecności receptorów węchowych znajdujących się w polu węchowym, zajmującym górna powierzchnię jamy nosowej. Obszar ten w każdym przewodzie nosowym ma... Więcej »

  • Zasady higieny wzroku i słuchu

    Wzrok i słuch są zmysłami, dzięki którym odbieramy większość bodźców ze środowiska i jesteśmy w stanie prawidłowo funkcjonować. Z tego względu są one wystawione na wiele szkodliwych czynników i konieczne jest dbanie o ich odpowiednią higienę. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
Błąd w roku urodzenia. Jesienin urodził się w 1895 roku.
• 2024-04-14 15:08:13
lub9ie życię m0i dr0dz3
• 2024-04-14 11:30:33
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24