Budowa skóry i naskórka

Budowa skóry

Skóra jest to powłoka okrywająca ciało wszystkich kręgowców, która oddziela środowisko zewnętrzne od wewnętrznego i pełni szereg ważnych funkcji (funkcje skóry). U człowieka jej powierzchnia wynosi około 2m2, a waga 18-20 kg, co stanowi 15% masy ciała. Grubość skóry jest niejednakowa na całym ciele i waha się od 0,5 do 4 mm (najcieńsza w okolicy oczu, a najgrubsza na stopach). Skóra ma budowę warstwową, w której wyróżniamy naskórek, skórę właściwą i warstwę podskórną. Skóra jest bogato unaczyniona i unerwiona – posiada liczne naczynia krwionośne i włosowate oraz zakończenia nerwowe. Ponadto zawiera gruczoły oraz przydatki, czyli wytwory naskórka.

Naskórek

Naskórek  jest to zewnętrzna warstwa skóry. Stanowi ją nabłonek płaski wielowarstwowy, który zbudowany jest z pięciu przylegających do siebie warstw. Idąc od wewnątrz wyróżniamy:  warstwę podstawną, kolczystą, ziarnistą, jasną i rogową. Najgłębsza warstwa naskórka jest warstwą rozrodczą – jej komórki ciągle się dzielą, dzięki czemu stale złuszczający się naskórek ulega regeneracji. W warstwie podstawnej znajdują się komórki Langerhansa, które stanowią system obronny skóry oraz komórki Merkla, będące receptorami dotyku. Warstwa podstawna zawiera także melanocyty, czyli komórki produkujące melaninę. Barwnik ten ma znaczenie głównie obronne: chroni przed przegrzaniem oraz szkodliwym promieniowanie UV (u zwierząt pełni też funkcję wabiąco-odstraszającą). Warstwa rogowa składa się z kilku rzędów bezjądrzastych, spłaszczonych komórek, które zwierają keratynę. Komórki położone w zewnętrznej części tej warstwy rogowacieją i stale złuszczają się. W głębszej strefie  warstwy rogowej komórki tworzą zwartą strukturę, dzięki czemu stanowią barierę mechaniczną i chemiczną.

Wytwory naskórka:

• włosy u człowieka;
• paznokcie u człowieka;
• pazury u ptaków, gadów, ssaków;
• dzioby u ptaków, ssaków (dziobak), gadów (żółw)
• kopyta u ssaków kopytnych np. konia;
• pióra u ptaków;
• kolce u ssaków (jeż);
• łuski rogowe u ptaków, gadów, ssaków;

Skóra właściwa

Skóra właściwa jest najgrubszą częścią skóry, w której wyróżnić możemy dwie warstwy: brodawkowatą (leżącą tuż pod naskórkiem) i siateczkowatą (graniczącą z tkanką podskórną). Zbudowana z trzech rodzajów włókien tkanki łącznej: kolagenowych, elastynowych i retikulinowych, która nadają jej wytrzymałość, sprężystości i rozciągliwość. W skórze właściwej znajdują się liczne naczynia krwionośne oraz zakończenia nerwowe będące receptorami czucia: dotyku, ucisku, ciepła, zimna oraz bólu. Ponadto skóra właściwa  człowieka zawiera włosy wraz z otaczającymi je mieszkami włosowymi oraz gruczoły: potowe, łojowe, mlekowe, a u innych kręgowców  także śluzowe (ryby), zapachowe (ssaki np. ryjówka), jadowe (gady, płazy) i kuprowy (ptaki).

Warstwa podskórna

Warstwa podskórna zbudowana jest z  tkanki łącznej luźnej. Zawiera włókna kolagenowe i sprężyste oraz naczynia krwionośne i gruczoły. W tkance tej znajdują się liczne komory wypełnione tłuszczem. Warstwa podskórna stanowi rezerwę energetyczną i ochrania narządy wewnętrzne (amortyzacja wstrząsów).

Schemat budowy skóry
Budowa skóry - porównanie skóry cienkiej (owłosionej) z grubą (nieowłosioną)/Madhero88 (11.03.2011)/commons.wikimedia.org

 

 

Polecamy również:

  • Funkcje skóry człowieka

    1. ochronna – skóra stanowi ochronę:• mechaniczną – przed urazami mechanicznymi (otarcia, skaleczenia, uderzenia);• fizyczną – przed niekorzystnymi warunkami klimatycznymi i pogodowymi (temperatura, opady, wiatr) oraz promieniowaniem... Więcej »

  • Higiena skóry – zasady

    1. Mycie ciała - codzienne zabiegi pielęgnacyjne zapewniają higieniczny wygląd oraz zapobiegają rozwojowi drobnoustrojów, które wywołują różne stany chorobowe. • Codzienne po całym dniu należy myć całe ciało, aby usunąć brud i pot oraz pozbyć się nieprzyjemnego zapachu.•... Więcej »

  • Choroby skóry pasaożytnicze– przyczyny, objawy, leczenie

    Grzybica to obecnie najbardziej rozpowszechniona choroba pasożytnicza skóry wywołana przez  mikroskopijne chorobotwórcze grzyby: dermatofity, drożdżaki, grzyby drożdżopochodzne i pleśniowe. Obraz kliniczny choroby różni się w zależność od rodzaju grzyba atakującego skórę,... Więcej »

  • Budowa i funkcje włosa – schemat

    Włosy to giętkie, nitkowate, zbudowane z keratyny włókna, będące wytworem naskórka pokrywającym skórę ssaków. Odgrywają istotną rolę u zwierząt, u których tworzą gęstą osłoną biorącą udział w regulacji temperatury i zatrzymywaniu ciepła. Człowiek posiada zredukowane... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
Ostatnio komentowane
9+10=21
A • 2021-09-26 14:54:26
hh
ja • 2021-09-26 14:53:03
aha
sram • 2021-09-26 14:47:23
xd
dada • 2021-09-25 10:23:54
Łatwe
iwg • 2021-09-25 09:34:05