Cechy kodu genetycznego

Kod genetyczny jest to reguła, która wyznacza sposób zapisu aminokwasów w łańcuchu polipeptydowym przy użyciu nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe: DNA, a potem mRNA.

trójkowy – pojedynczy aminokwas kodowany jest przez trójkę położonych obok siebie nukleotydów zwanych kodonem (tripletem).
jednoznaczny – każdy kodon koduje tylko jeden ściśle określony aminokwas.
zdegenerowany – jeden aminokwas może być kodowany przez kilka kodonów.
Ponieważ są 64 kombinacje ułożenia nukleotydów, a liczba aminokwasów występujących w białkach wynosi 20 to każdy aminokwas może być zakodowany na kilka różnych sposobów. W rzeczywistości aminokwasy są kodowane przez jeden kodon jak np. metionina (AUG) i tryptofan (UGG) lub przez kilka kodonów jak leucyna (UUA, UUG, CUU, CUC, CUA, CUG) czy seryna (UCU, UCC, UCA, UCG)
niezachodzący – pojedynczy nukleotyd wchodzi w skład tylko jednego kodonu, co oznacza, ze kodony nie zachodzą na siebie
Tak więc przykładowo w sekwencji AAAUAC, pierwsza trójka(AAA) koduje lizynę, a druga (UAC) tyrozynę, nie ma możliwości, aby w tym wypadku drugi kodon zaczął się trzeciej zasady.
bezprzecinkowy – pomiędzy kodonami nie ma żadnych przerw, tak więc w sekwencji nukleotydów nie ma odcinków, które nie ulegałyby translacji.
kolinearny – kolejność ułożenie kodonów w mRNA ściśle wyznacza kolejność ułożenia aminokwasów w łańcuchu polipeptydowym białka.
uniwersalny – dla wszystkich organizmów żyjących na Ziemi obowiązuje podobny kod genetyczny, opierający się na tych samych prawidłowościach (choć u niektórych organizmów istnieją niewielkie odstępstwa od powyższych reguł).

Schemat kodu genetycznego
Schemat kodu genetycznego
 
** Schemat kodu genetycznego: kodony należy odczytywać poczynając od środkowego pierścienia; jak widać, np. kodonowi UGG odpowiada tryptofan (skrót: Trp), zaś alaninę (skrót: Ala) kodują cztery kodony zaczynające się od GC i zawierające dowolny nukleotyd na trzeciej pozycji kodonu (A, C, G lub U); podane kodony występują w mRNA; aby uzyskać ich postać typową dla DNA, należy każdy U na tym schemacie zastąpić przez T; aminokwasy, przy których trójliterowym skrócie jest znak +, mogą być kodowane przez kilka kodonów różniących się pierwszymi nukleotydami (np. arginina – Arg – może być kodowana zarówno jako AGA albo AGG, jak i CGA, CGG, CGU albo CGC; różne kodony oznaczające taki sam aminokwas mogą występować nawet obok siebie w tej samej cząsteczce mRNA)

Polecamy również:

  • Budowa DNA i funkcje

    DNA, czyli kwas deoksyrybonukleinowy jest związkiem organicznym, będącym makrocząsteczką. DNA zbudowany jest z nukleotydów, czyli podstawowych jednostek, które łącząc się ze sobą wiązaniami fosfodiestrowymi tworzą łańcuch polinukleotydowy. Więcej »

  • Replikacja DNA – przebieg, etapy, znaczenie

    Replikacja jest to proces powielania DNA, w wyniku którego z jednej cząsteczki DNA powstają dwie identyczne kopie. W czasie replikacji dochodzi do rozplecenia podwójnej helisy i dobudowania do każdej starej nici (służącej jako matryca) nowej nici komplementarnej. Takisposób... Więcej »

  • RNA - budowa, funkcje, rodzaje

    RNA, czyli kwas rybonukleinowy jest polimerem utworzonym przez połączone ze sobą monomery zwane nukleotydami. Choć RNA budową przypomina kwas DNA, to jednak istnieją pomiędzy tymi dwiema cząsteczkami zasadnicze różnice. W przeciwieństwie do DNA, który jest dwuniciowy, RNA tworzy... Więcej »

  • Porównanie DNA i RNA

    Cecha DNA RNA cukier deoksyryboza ryboza zasady azotowe adenina (A) , tymina (T), cytozyna (C), guanina (G) adenina (A) , uracyl (U), cytozyna (C), guanina (G) struktura dwuniciowa helisa pojedyncza nić wielkość... Więcej »

  • Organizacja materiału genetycznego

    Genom jest to całość kwasu nukleinowego lub inaczej komplet wszystkich genów, który stanowi informację genetyczną organizmu. Wielkość genomu zazwyczaj określa się ją poprzez podanie liczby par zasad (nukleotydów) tworzących cały DNA. U większości organizmów genom przybiera postać... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 3 =
Ostatnio komentowane
Fajowe
• 2022-09-26 18:31:03
1111111111111111111111111111111111111111111111111111111111
• 2022-09-26 12:22:55
Ez
• 2022-09-26 11:17:03
Ta? To Abrahamistycznie
• 2022-09-20 17:15:41
ez
• 2022-09-19 20:46:22