Ludzie ludziom zgotowali ten los - interpretacja motta

Mottem swojego zbioru, podejmującego tematykę wojenną, uczyniła Zofia Nałkowska następujące słowa: „Ludzie ludziom zgotowali ten los”. W kontekście opisanych przez nią okrutnych aktów przemocy i zachowań dewastujących obowiązujący do 1939 r. system etyczny, zdanie to nabiera szczególnie złowrogiego wydźwięku.

Każdy z tekstów wchodzący w skład „Medalionów” opowiada o ludzkiej tragedii, cierpieniu i krzywdzie. W żadnym wypadku nie są one efektem działania przypadku, losu ani jakiejkolwiek siły wyższej. Za całe opisane zło odpowiadają ludzie. To przez nich kobieta opowiadająca swoją historię w „Dnie” straciła rodzinę. To właśnie okrucieństwa ideologii nazistowskiej doprowadziły do tego, że Michał P. zmuszony był pomagać w mordowaniu bliźnich. To zwolennicy Hitlera i propagowanych przez niego poglądów przyczynili się do milionów indywidualnych dramatów, z których każdy miał charakter podobny do tych opisanych w „Medalionach”.

Słowa wybrane przez Zofię Nałkowską na motto „Medalionów” w sposób bezpośredni określają winnych i odpowiedzialnych za wojnę i towarzyszące jej bestialstwo. Sam człowiek zawinił, podniósł rękę na bliźniego, człowieka takiego jak on w imię nieludzkiej, ponieważ wymierzonej przeciwko człowiekowi, ideologii. Jak mogło do tego dojść?

Opowiadania Nałkowskiej pokazują splatające się losy ofiar i oprawców. Ci pierwsi zawinili wyłącznie tym, że urodzili się Żydami, Polakami, nie zaś Niemcami, okazywali współczucie albo strach – najbardziej godne pogardy oznaki słabości. Ci drudzy reprezentowali nierzadko elity III Rzeszy, byli ludźmi wykształconymi, znającymi i ceniącymi sztukę. Życie „podludzi” nie miało dla nich znaczenia – wyłącznie odbierając je i gardząc nim, mogli zyskać przychylność dowódców i współtowarzyszy.

„Medaliony” w dobitny sposób pokazują, iż człowiek w imię przyświecającej mu ideologii zdolny jest zrobić wszystko, przekroczyć granice, które wydawały się nieprzekraczalne. Amoralna postawa oprawców obnaża wynaturzenia nazizmu oraz jego wyznawców, zamieniających się w bestie bez większych skrupułów. Ludzi nieludzkich.

Za wojenno-obozową tragedię odpowiedzialny jest więc sam człowiek. Zofia Nałkowska nie szuka dla niego usprawiedliwień. Precyzyjnie stawia surową i najokrutniejszą z diagnoz – w człowieku drzemią mroczne i śmiertelnie niebezpieczne siły, które pobudzone pragnieniem władzy i potęgi, mogą obrócić się przeciwko niemu samemu oraz jego gatunkowi.

Polecamy również:

  • Medaliony - plan wydarzeń

    Profesor Spanner - 1. Komisja ogląda Instytut Anatomiczny i palarnię, gdzie wytwarzano z ludzi mydło 2. Preparator zwłok podaje w zeznaniach szczegóły procederu 3. Gdańszczanin zdaje się być nieświadomy przestępstwa Więcej »

  • Medaliony - geneza

    „Medaliony” ukazują przeżycia Nałkowskiej, która przetrwała okupację, jej lata spędziła w Warszawie. Po wojnie pisarka brała udział w pracach Komisji do Badania Zbrodni Hitlerowskiej w Polsce. Więcej »

  • Medaliony - opracowanie (problematyka, czas i miejsce akcji, motywy)

    Opowiadania Zofii Nałkowskiej dotykają przede wszystkim problematyki moralnej. Ukazują amoralność hitlerowskich zbrodniarzy, patologiczny sposób ich myślenia oraz działań. Niezwykle wymowne jest w tym kontekście motto tomu: „Ludzie ludziom zgotowali ten los”. Czytelnik otrzymuje skondensowany i... Więcej »

  • Medaliony - bohaterowie

    Profesor Spanner – tytułowy bohater pierwszego opowiadania, postać tajemnicza, znana czytelnikowi tylko z relacji jego współpracowników. Od 1943 r. zajmował się produkowaniem mydła z ludzkiego tłuszczu, o czym zabraniał mówić swoim podwładny. Był lekarzem patologiem, postacią cieszącą się... Więcej »

  • Medaliony - znaczenie tytułu

    „Medaliony” Zofii Nałkowskiej stanowią swoisty pomnik dla ofiar niemieckich obozów zagłady w Polsce. Są wyrazem pamięci oraz przestrogą. Swoim cyklem opowiadań autorka złożyła hołd wszystkim pomordowanym oraz byłym więźniom. Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 5 + 4 =
WalDus'
2016-10-07 21:48:42
"Ludzie ludziom zgotowali ten los" utrwalim mi sie w pamieci od dziecinstwa. W ciezkich chwilach przychodzilo to wyrazenie na mysl i latwiej bylo te chwile zniesc.
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24
Bardzo przydatne!
• 2024-03-24 16:49:06
Dziękujemy. Przydało się nam na historię podczas sprawdzianu. ;)
• 2024-03-21 18:20:09