Medaliony - opracowanie (problematyka, czas i miejsce akcji, motywy)

„Medaliony” - czas i miejsce akcji

Akcja toczy się po II wojnie światowej. Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich próbuje określić ich rozmiary – rozmawia z byłymi więźniami, ogląda miejsca kaźni, przesłuchuje esesmanów. Z ich relacji czytelnik poznaje m.in. przerażający obraz obozów pracy z czasów II wojny światowej.

Bezpośrednio czytelnik obserwuje pracę komisji, która odwiedza Instytut Anatomii oraz Las Żuchowski. Z relacji świadków poznaje zaś warunki życia w: Ravensbrück, Majdanku, getcie żydowskim, warunki pracy w fabryce amunicji oraz przy wytwarzaniu mydła.

„Medaliony” - problematyka

„Medaliony” to zbiór ośmiu dość krótkich opowiadań, do napisania których skłonił Zofię Nałkowską udział w pracach Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce. W trakcie ich trwania autorka zebrała odpowiednie materiały oraz dobrze zapoznała się z opisanymi później faktami oraz historiami ludzi. Porażająca skala nazistowskich okrucieństw nie pozwalała przemilczeć tego, co się wydarzyło. Wybitna literatka postanowiła wystawić ofiarom swoiste literackie nagrobki (stąd tytuł „Medaliony”), upamiętnić zamordowanych i ukazać towarzyszące wojnie trudne do wyobrażenia bestialstwo.

Opowiadania Zofii Nałkowskiej dotykają przede wszystkim problematyki moralnej. Ukazują amoralność hitlerowskich zbrodniarzy, patologiczny sposób ich myślenia oraz działań. Niezwykle wymowne jest w tym kontekście motto tomu: „Ludzie ludziom zgotowali ten los”. Czytelnik otrzymuje skondensowany i niezwykle surowy zapis wybranych zdarzeń z okresu 1939-1945. Nie są to jednak obrazy stricte wojenne, lecz opis zaplanowanego i systematycznie realizowanego ludobójstwa.

Wstrząsający jest opis niemieckiego instytutu, w którym produkowano mydło z ludzkiego tłuszczu. Jeszcze bardziej szokować mogą fragmenty poświęcone wymyślnym i innowacyjnym metodom gazowania jeńców (wszystko jak w fabryce – byle tylko podnieść efektywność). Ofiarami są ludzie bezbronni, anonimowi, bo likwidowani masowo. Oprawcami – postaci okrutne, działające w swoim mniemaniu w imię „wyższych idei”, podejmujące decyzje o życiu lub śmierci. W świecie przedstawianym przez Nałkowską nie ma mowy o jakichkolwiek wartościach, uznawanych dotychczas za uniwersalne dla cywilizacji zachodniej. Nieludzkie idee niemieckiego systemu totalitarnego zajmują miejsce dawnego porządku, czyniąc z człowieka maszynę do mordowania, który postrzega swoje ofiary jako podludzi.

Efektem całkowitego wyzbycia się moralności i wprowadzenia porządku opartego na argumencie przemocy i wyimaginowanej przewagi, są głębokie zmiany w ludzkiej psychice, dotyczące sposobu postrzegania rzeczywistości jako miejsca życia, skutecznie blokujące możliwość powrotu do normalności. Współpracownicy profesora Spannera nie potrafią odróżnić dobra od zła, tłumaczą, że nikt nie powiedział im, że to, co robią, jest przestępstwem. Nie tylko umysły oprawców pozostają skażone wojną, podobny procesy psychiczne dotykają tych, którzy byli uczestnikami i świadkami okropnych wydarzeń. Świat staje się jednowymiarowy, surowy i brutalny, koniec wojny nie jest w stanie zakończyć pamięci o jej przebiegu, co więcej – dopiero teraz wychodzi na jaw większość jej niewyobrażalnych okrucieństw.

W kontekście zdarzeń opisywanych przez Zofię Nałkowską motto utworu nabiera niezwykle bolesnego znaczenia. Wojna narodziła się w umyśle ludzkim, podobnie jak wszelkie systemy totalitarne, który były w stanie pociągnąć za sobą miliony zwolenników. Ludzkość nie zdała egzaminu, własnoręcznie dokonując destrukcji zastanego świata i panujących w nim norm moralnych. Konieczne jest napiętnowanie wojny, Holocaustu,

Polecamy również:

  • Medaliony - plan wydarzeń

    Profesor Spanner - 1. Komisja ogląda Instytut Anatomiczny i palarnię, gdzie wytwarzano z ludzi mydło 2. Preparator zwłok podaje w zeznaniach szczegóły procederu 3. Gdańszczanin zdaje się być nieświadomy przestępstwa Więcej »

  • Medaliony - geneza

    „Medaliony” ukazują przeżycia Nałkowskiej, która przetrwała okupację, jej lata spędziła w Warszawie. Po wojnie pisarka brała udział w pracach Komisji do Badania Zbrodni Hitlerowskiej w Polsce. Więcej »

  • Medaliony - bohaterowie

    Profesor Spanner – tytułowy bohater pierwszego opowiadania, postać tajemnicza, znana czytelnikowi tylko z relacji jego współpracowników. Od 1943 r. zajmował się produkowaniem mydła z ludzkiego tłuszczu, o czym zabraniał mówić swoim podwładny. Był lekarzem patologiem, postacią cieszącą się... Więcej »

  • Medaliony - znaczenie tytułu

    „Medaliony” Zofii Nałkowskiej stanowią swoisty pomnik dla ofiar niemieckich obozów zagłady w Polsce. Są wyrazem pamięci oraz przestrogą. Swoim cyklem opowiadań autorka złożyła hołd wszystkim pomordowanym oraz byłym więźniom. Więcej »

  • Ludzie ludziom zgotowali ten los - interpretacja motta

    Mottem swojego zbioru, podejmującego tematykę wojenną, uczyniła Zofia Nałkowska następujące słowa: „Ludzie ludziom zgotowali ten los”. W kontekście opisanych przez nią okrutnych aktów przemocy i zachowań dewastujących obowiązujący do 1939 r. system etyczny, zdanie to nabiera szczególnie... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 4 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Błąd w roku urodzenia. Jesienin urodził się w 1895 roku.
• 2024-04-14 15:08:13
lub9ie życię m0i dr0dz3
• 2024-04-14 11:30:33
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24