Potop biblijny - interpretacja

Historia o potopie została opisana w Księdze Genesis, ale wzmiankę o tym wydarzeniu znajdujemy również w eposie sumeryjsko-babilońskim o Gilgameszu. Wedle tej opowieści Bóg rozgniewany ogromem ludzkiego zepsucia postanowił zniszczyć świat i sprowadził na ziemię potop. Ocalony został jedynie jeden sprawiedliwy człowiek wraz z rodziną – Noe. Zbudował on wielką arkę, do której wziął po jednej parze zwierząt z każdego gatunku. Gdy zaś po czterdziestu dniach ulewy wody opadły, Noe opuścił łódź, a Bóg obiecał mu, że już nigdy nie ześle podobnego kataklizmu na ziemię i na znak przymierza zawartego z człowiekiem umieścił na niebie tęczę.

Taka wersja legendy o potopie jest dziełem tak zwanej tradycji kapłańskiej w Starym Testamencie. W Biblii odnajdujemy jednak również przekaz będący dziełem tradycji jahwistycznej. Według tej wcześniejszej wersji, potop trwał około roku, a Noe zabrał do arki po siedem par zwierząt czystych i po jednej parze zwierząt nieczystych. Jak wiadomo, taki podział jest związany z regułami diety Żydów ortodoksyjnych, którzy nie spożywają określonych potraw.

Historia ta w obu wersjach odzwierciedla światopogląd religijny: jest ilustracją kary zesłanej przez Stwórcę na ludzkość dopuszczającą się zła. Legenda o potopie stanowi prototyp Sądu Ostatecznego i końca świata. Jednocześnie wynika z niej, że Bóg okazuje człowiekowi swoje miłosierdzie i nie chce jego całkowitej zagłady. To właśnie z Noem Bóg po raz pierwszy zawiera przymierze, w którym postanawia zaakceptować ludzką niedoskonałość:

Nie przeklnę więcej lądu dla ludzi, bo człowiek w swym pomyśleniu od dziecka ku złemu się ma, i nie zgładzę więcej istot żywych, jakom to był uczynił.

Przymierze symbolizuje nowy początek świata i ustanawia nowy ład: następstwo pór roku, zakaz spożywania krwistego mięsa i zakaz przelewania ludzkiej krwi. Jak pisze Wilfrid J. Harrington, oznaka owego przymierza, czyli tęcza również ma konkretne znaczenie:

Hebrajskie słowo, które tłumaczymy jako „tęcza”, znaczy zwykle w Starym Testamencie „łuk wojny”. Uwidacznia się w ten sposób piękno starożytnej koncepcji: Bóg pokazuje światu, że odłożył swój łuk.

W kulturze europejskiej arka Noego oznacza symboliczne miejsce ocalenia przed zagładą. Sam potop zaś to synonim nie tylko kataklizmu naturalnego, ale wszelkiej katastrofy dziejowej, jak na przykład wojna.

Nawiązania w literaturze:

Motyw potopu i arki, jako symbolicznej przystani w czasach szalejącej zawieruchy wojennej, wykorzystał na przykład Julian Stryjkowski w słynnej powieści „Austeria”. W tytułowej austerii, na początku pierwszej wojny światowej znajdują schronienie Żydzi obawiający się pogromu ze strony wkraczających wojsk rosyjskich. Ów pogrom symbolizuje jednocześnie widmo holocaustu, który niedługo wkroczy na arenę historii.

Polecamy również:

  • Wieża Babel - streszczenie

    Opowieść o wieży Babel wywodzi się z Księgi Rodzaju. Według biblijnej legendy wszyscy ludzie u zarania dziejów posługiwali się jednym, wspólnym językiem. Ludzie zbuntowali się przeciwko Bogu. Więcej »

  • Wyjście Izraelitów z Egiptu - streszczenie

    Bóg przemówił do Mojżesza i nakazał mu uwolnienie Izraelitów z niewoli egipskiej. Mojżesz i jego brat udali się do faraona i prosił go o uwolnienie Izraelitów. Gdy ten odmówił, Bóg zesłał na Egipt pierwsza plagę – woda w Nilu zamieniła się w krew. Więcej »

  • Kain i Abel - streszczenie

    Biblijna historia o Kainie i Ablu pochodzi z Księgi Rodzaju. Obaj bracia byli synami Adama i Ewy. Kain, starszy z rodzeństwa, zajmował się uprawą roli. Abel z kolei był pasterzem owiec. Obaj bracia składali Bogu ofiary, każdy z tego, co udało mu się zgromadzić. Ofiara Abla, jako bardziej okazała, spodobała się... Więcej »

  • Ofiara Abrahama - streszczenie

    Po wielu latach oczekiwania na dziecko, Abraham i jego żona Sara doczekali się potomka, syna Izaaka. Bóg wystawił wtedy Abrahama na próbę i kazał mu złożyć Izaaka w ofierze. Abraham, zawsze posłuszny Bogu, zabrał syna na górę, by złożyć go w ofierze. Kiedy wszystko było już przygotowane i... Więcej »

  • Wygnanie z raju - streszczenie

    Wygnanie z Raju zostało opisane w Księdze Rodzaju. Bóg zakazał Adamowi i Ewie spożywać owoców z drzewa, które znajdowało się pośrodku Edenu – „drzewa wiadomości dobrego i złego”. Jednak wąż skusił kobietę, aby skosztowała jabłka, mówiąc, że kiedy to zrobi, ona i jej mąż... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 3 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
I cóż miał rację Marek Aureliusz który chciał podbić Germanię uderzeniem przez Mor...
• 2024-07-06 19:45:33
"Treść wiersza bezpośrednio nawiązuje też do istniejących wówczas, tajnych układó...
• 2024-07-02 05:43:44
O tym, że zmienne w czasie pole elektryczne jest źródłem pola magnetycznego, napisał ...
• 2024-06-27 07:25:33
ok
• 2024-06-05 13:52:17
nadal nie umiem tego napisać
• 2024-06-04 10:48:42