Stary Testament - opracowanie (autorzy, języki, treść)

Pochodzenie nazwy

Biblia jest księgą, w której wyróżniamy dwie główne części: Stary Testament i Nowy Testament. Etymologię tych określeń czytelnie wyjaśnia Wilfrid J. Harrington, pisząc że:

Słowo „testament” jest przybliżonym tłumaczeniem greckiego „diatheke”; wskazuje ono zasadniczą cechę objawienia: jest to przymierze czy układ, który Bóg zawarł z wybranym przez siebie ludem.

Można więc powiedzieć, że „Stary Testament” znaczy tyle, co stare przymierze, zawarte pomiędzy Stwórcą a narodem Izraela.

Autorstwo

Jeżeli rozpatruje się Stary Testament jako księgę napisaną pod natchnieniem Ducha Świętego, należy uznać, że posiada ona jednego autora, którym jest Bóg. Perspektywa metafizyczna nie może przesłonić jednak ludzkiego udziału w powstawaniu tekstów biblijnych.

W tym sensie Stary Testament posiada wielu autorów, którzy żyli w określonym kontekście kulturowym, społecznym i geograficznym. Co więcej, trzeba pamiętać, że niektóre księgi mają autorstwo umowne, na przykład Psałterz przypisuje się Dawidowi, a księgi mądrościowe Salomonowi, ale duża część tekstów była bardzo długo przechowywana w tradycji ustnej, dlatego nie sposób dokładnie ustalić twórców. Wśród najważniejszych natchnionych autorów należy wymienić przede wszystkim patriarchów: Mojżesza, jako twórcę „Pięcioksięgu”, Jozuego, Samuela, Dawida.

Okoliczności powstania

Jak zaznacza Harrington, Stary Testament powstawał przez bardzo długi okres, a okoliczności procesu formowania się ostatecznego kształtu Biblii są bardzo skomplikowane. Pierwsze źródła pisane pojawiły się w czasach Mojżesza, około XIII w. przed narodzeniem Chrystusa. Chodzi o zalążki „Pentateuchu”, w skład którego wchodzą: Księga Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb i Powtórzonego Prawa.

Jednak tradycje ustnego przekazu sięgają aż do XIX w. p. n. e., czyli epoki Abrahama. Należy także pamiętać, że tekst  był wielokrotnie przekształcany, a za początek właściwego Starego Testamentu uznaje się  panowanie Salomona, czyli X w. p. n. e. Z kolei ostatnia księga starego przymierza – Księga Mądrości – powstała pięćdziesiąt lat przed narodzeniem Chrystusa. Metodami utrwalenia przekazu były papirus, kamienne i gliniane tablice, a także zwoje skóry.

Okoliczności powstania Starego Testamentu mają przede wszystkim charakter historyczny – Biblia opowiada o trudnych dziejach narodu wybranego, między innymi o niewoli egipskiej, a potem babilońskiej, o budowie świątyni jerozolimskiej, jej zniszczeniu i odrestaurowaniu. Z drugiej strony jest to tekst, którego przedmiotem jest historia święta, dlatego równie ważną przesłanką dla jego ukształtowania było pokazanie, w jaki sposób Żydzi realizowali przymierze z Jahwe. Jest to więc opowieść o zmiennych kolejach wierności ludu Izraela i Judy wobec Boga i konsekwencjach sprzeniewierzenia się woli stwórcy.

Języki i tłumaczenia

Stary Testament został napisany głównie w języku hebrajskim i aramejskim, ale zawiera również fragmenty w języku greckim. Ten ostatni był używany przez Żydów żyjących w diasporach. Pierwsze tłumaczenie Biblii powstało w III i II w. p. n. e., z języka hebrajskiego na grecki, jako tak zwana „Septuaginta” (72 tłumaczy przełożyło dzieło w ciągu 70 dni). Z kolei tłumaczenia na język łaciński dokonał święty Hieronim w IV w. n. e. Przekład ten nazywa się „Wulgatą” od łacińskiego słowa vulgatus, czyli pospolity.

Jeżeli chodzi o polskie tłumaczenia, pierwsze miało miejsce w XV w.„Biblia królowej Zofii”. Najsłynniejsze polskie przekłady to dzieło Jakuba Wujka (z 1599 r.), „Biblia Brzeska” z XVI w., „Biblia Gdańska” z XVII w., zaś najważniejszym wydaniem dwudziestowiecznym jest „Biblia Tysiąclecia” (1965 r.)

Zakres tematyczny

W tradycji zachodniego chrześcijaństwa, czyli katolicyzmie, utrwalił się podział tematyczny Starego Testamentu na trzy grupy. Po pierwsze wyróżnia się księgi historyczne, które skupiają się wokół dziejów narodu żydowskiego, ale również obejmują one zagadnienie prawa. To ostatnie w tradycji judaistycznej określa się jako „Torę” (chodzi o Pięcioksiąg Mojżesza).

Drugą grupę stanowią księgi dydaktyczne i poetyckie. Zawierają one teksty pouczające, w jaki sposób należy postępować, a także utwory liryczne, a więc należą tu: księga Hioba, Psalmów, Przysłów, Koheleta, Pieśń na pieśniami, Mądrości i Syracha. Z kolei ostatnim typem poruszanej tematyki są proroctwa, zgromadzone w księgach profetycznych. Czterej najważniejsi prorocy żydowscy to: Izajasz, Jeremiasz, Ezechiel i Daniel.

Polecamy również:

  • Pierwotny stan szczęścia – streszczenie i opracowanie

    Tekst zaczyna się opisem ogrodu, zasadzonego przez samego Boga, a który nazwał go Edenem. Powiedziane zostaje, że ogród powstał na wschodzie, a Bóg umieścił w nim człowieka. Więcej »

  • Sąd Salomona – streszczenie i opracowanie

    Biblijna opowieść przedstawia króla Salomona, który słynął ze swojej niezwykłej mądrości (został władcą już w wieku kilkunastu lat). Więcej »

  • Księga Hioba - streszczenie

    Człowiek imieniem Hiob, żyjący na ziemi Us (albo Hus), mąż bardzo sprawiedliwy, bogobojny i unikający zła wiedzie szczęśliwe i dostatnie życie. Nie spodziewa się, że niebawem cały dostatek runie, jego rodzina umrze, on sam poważnie zachoruje, straci dom i liczny majątek. Hiob się nie spodziewa niczego złego, bo... Więcej »

  • Księga Koheleta - streszczenie

    TYTUŁ KSIĘGIAutor Księgi podaje, iż jest koheletem, a zarazem królem Jerozolimy i synem Dawida.MARNOŚĆ, TRWANIE I PRZEMIJANIEKohelet rozpoczyna Księgę od słów: „Marność, marność – wszystko marność!”Człowiek zabiega w swoim życiu o dobra materialne, ale tak naprawdę nic one nie znaczą... Więcej »

  • Księga Psalmów - opracowanie

    „Księga Psalmów”, zwana Psałterzem, jest zbiorem 150 tekstów poetyckich o charakterze melicznym, które powstawały na przestrzeni kilku wieków. Uważa się, że większość z tych utworów zostało zapisanych w złotym okresie kultury żydowskiej, czyli na przełomie VI i V w. p.... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 1 =
Ostatnio komentowane
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54