Apoptoza i jej znaczenie dla organizmu

Apoptoza jest procesem zaprogramowanej śmierci komórki w organiźmie wielokomórkowym. Nazwa pochodzi z języka greckiego i w dosłownym tłumaczeniu oznacza opadanie liści.
Apoptoza jest jednym z rodzajów śmierci komórki, a dokładniej- jest to śmierć samobójcza. Proces ten jest naturalny i kluczowy w regulacji homeostazy tkankowej. Polega na usuwaniu zużytych oraz uszkodzonych komórek z organizmu, chroniąc go w ten sposób przed szkodliwymi konsekwencjami obecności tych komórek. Podczas embriogenezy działanie apoptozy jest kluczowe aby uniknąć wad wrodzonych.
Przykładem komórek powstających na drodze apoptozy są komórki soczewki oka. Wadą wrodzoną spowodowaną niezajściem apoptozy podczas procesu embriogeney jest sydnaktylia.
Chorzy posiadają cztery palce zamiast pięciu, ponieważ dwa z nich nie uległy rozłączeniu. Pomimo tego, że apoptoza jest procesem naturalnym, niektóre patogeny takie jak wirusy lub bakterie mogą indukować ten proces w komórkach. Takie zjawisko wykorzystuje się w walce z chorobami nowotworowymi. Leki konstruowane są w taki sposób aby indukowały proces apoptozy w komórkach chorych, bez zniszczeniach tych zdrowych.

Zmiany w strukturze komórki

W zmianach morfologicznych komórki, podczas apoptozy można wyróżnić:

  • odwodnienie oraz zmiane kształtu komórki;
  • kondensacje chromatyny;
  • tworzenie się pęcherzyków, które otaczają błoną fragmentującą się cytoplazmę;
  • tworzenie ciałek apoptotycznych.

Do głownych zmian biochemicznych zachodzących w procesie apoptozy należy aktywacja kaskady kaspaz.

Sposoby rozpoczęcia apoptozy

Przekazanie sygnału do rozpoczęcia apoptozy odbywa się za pomocą drogi zewnątrzpochodnej lub wewnątrzpochodnej.

Sygnał zewnątrzpochodny pochodzi z zewnątrz komórki i dociera do receptorów śmierci zlokalizowanych na błonie komórkowej.
Do uruchomienia sygnału wewnątrzpochodnego (zależnego od mitochondriów) dochodzi między innymi podczs uszkodzenia DNA, w błonie mitochondrialnej utworzone zostają wówczas kanały, przez które uwalniane są czynniki apoptyczne.

Schemat procesu apoptozy
Schemat procesu apoptozy

Polecamy również:

  • Budowa błony komórkowej

    Każda komórka jest otoczona błoną komórkową (plazmolemmą), która oddziela ją od środowiska zewnętrznego i zapewnia z nim kontakt. Poszczególne składniki komórki są oddzielone od cytoplazmy jedną (siateczka wewnątrzplazmatyczna, aparat Golgiego, wakuola, lizosomy, peroksysomy,... Więcej »

  • Siateczka śródplazmatyczna szorstka i gładka

    Siateczka śródplazmatyczna (retikulum endoplazmatyczne) to struktura błoniasta występująca we wszystkich rodzajach komórek jądrzastych (komórkach protistów, grzybów, roślin i zwierząt). Tworzy ją złożony trójwymiarowy system kanalików, rozgałęzionych rurek... Więcej »

  • Rybosomy

    Rybosomy to niewielkie organelle (16-24 nm) pozbawione błony,  zbudowane z białka i rybosomalnego RNA (rRNA). Składają się z dwóch dopasowanych podjednostek: mniejszej i większej. Obie podjednostki powstają w jąderku jądra komórkowego i oddzielnie... Więcej »

  • Aparat Golgiego

    Aparat Golgiego (struktury Golgiego) to organellum, które zwykle występuje w pobliżu jądra komórkowego, nie posiada połączenia z siateczką wewnątrzplazmatyczną i nigdy nie ma przyczepionych rybosomów.  Więcej »

  • Lizosomy, peroksysomy, glioksysomy

    Lizosomy to niewielkie kuliste pęcherzyki otoczone pojedynczą błoną. Występują tylko w komórkach zwierzęcych, powstają w ten sam sposób jak pęcherzyki Aparatu Golgiego. Wypełnione są enzymami hydrolitycznymi, które rozkładają różne związki organiczne (białka, lipidy,... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 1 =
Ostatnio komentowane
.
H • 2021-11-26 16:53:22
Spoko
Kowal • 2021-11-24 18:52:36
Dzięki za to
Niewiadomym:) • 2021-11-24 17:45:42
dzk
mnie • 2021-11-23 20:42:14
Przydatna informacja, pozdrawiam
janek • 2021-11-23 13:00:25