Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Regulaminie.
ZAMKNIJ X
Autor:
Drukuj
Drukuj
Rozmiar
AAA

Geneza samorządu terytorialnego w Polsce

Idea samorządu terytorialnego, jako pewnego podziału kraju ułatwiającego zarządzanie nim jest bardzo stara, ponieważ była stosowana już w czasach starożytnych. Należy jednak podkreślić, iż obecny samorząd nie stanowi jej zwykłej kontynuacji, ponieważ doszło do rozszerzenia idei, a także włączenia w jej wykonywanie wszystkich mieszkańców danej jednostki samorządowej (wcześniej wpływ na władzę miała jedynie ograniczona grupa osób).

Kształtowanie się samorządu terytorialnego we współczesnym ujęciu tego słowa można powiązać z przełomem XVII i XIX stulecia i doświadczeniami rewolucyjnej Francji oraz reformami przeprowadzonymi w Prusach. Należy tutaj podkreślić znaczenie prawa naturalnego, zgodnie z którym przyznano pewne naturalne, niezbywalne prawa dla gmin – w tym prawo do samorządności, do podmiotowości gminy w relacji z państwem. W tym rozumieniu gmina jest wskazywana na formę organizacji społeczeństwa starszą od państwa.

Możliwość rozwoju idei samorządności z początku XIX wieku była powiązana z upadkiem feudalizmu i społeczeństwa stanowego – wtedy obywatele zostali uznani za równych wobec prawa, a przez to mogli uczestniczyć we władzy poprzez jednostki samorządowe.

Pierwsze przejawy nowoczesnej samorządności w Polsce są zawarte w ordynacji miejskiej z 1791 r., która następnie została włączona do polskiej Konstytucji 3 Maja. Ordynacja ta umożliwiała miastom królewskim wybór magistratów, burmistrzów i wójtów. Następnie jednak wprowadzono zmiany (reformy Napoleona z 1800 r.), poprzez które gminy stały się jednostkami rządowymi, brak więc było elementów samorządności. W czasach zaborów samorząd w Polsce funkcjonował wyłącznie w zakresie, na jaki pozwoliły państwa zaborcze.

 

Zobacz również

  • Samorząd terytorialny w Polsce - historia

    Samorząd w Polsce funkcjonował już od średniowiecza, jednak w zasadniczy sposób różnił się od samorządności w nowoczesnym ujęciu. Najbardziej podstawową różnicą jest fakt, że władza samorządowa należała do bardzo wąskiej grupy osób – szlachty, która sprawowała władzę lokalną poprzez np...

    Więcej
  • Cechy samorządu terytorialnego

    Samorząd terytorialny posiada kilka istotnych cech, m.in.  jest wyodrębniony i powołany do wykonywania zadań administracji państwowej w granicach i zakresie określonym przez prawo – posiada osobowość prawną.

    Więcej
  • Zasady funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce

    Do najważniejszych zasad funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce należy zasada pomocniczości oraz decentralizacji.

    Więcej
  • Zadania samorządu terytorialnego w Polsce

    Zgodnie z Konstytucją RP samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne, które nie zostały zastrzeżone przez Konstytucję lub inne akty prawne dla organów innych władz publicznych (art. 163).

    Więcej
  • Rola samorządu terytorialnego w Polsce

    Podstawową funkcją samorządu terytorialnego jest decentralizacja władzy – przesunięcie jej bliżej obywateli dla jej sprawności z jednej strony, a z drugiej – dla lepszego odpowiadania na potrzeby ludzi. Bardzo istotną funkcją samorządu terytorialnego jest także zapewnianie właściwej alokacji finansowej – skuteczny roz...

    Więcej

Losowe zadania

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 1 =
Ostatnio komentowane
Bardzo słabe opracowanie jak na tak istotną książkę.
Andy • 2020-04-01 08:39:26
:)
ivany • 2020-04-01 08:22:17
prosze
Nina • 2020-04-01 07:36:38
fajne podpowiedzi XDDDDDDDDDDDD
Czak • 2020-04-01 07:25:51
kiepskie to. postarajcie sie bardziej. nie piszcie w numerach czyli np. 1.bleblelble tylk...
co cie to • 2020-03-31 18:48:14