Społeczeństwo industrialne, inaczej zwane przemysłowym, wykształciło się wraz z rewolucją przemysłową w XIX wieku. Przeobrażenia gospodarcze miały bezpośredni wpływ nie tylko na sferę ekonomiczną, ale także na strukturę społeczną poszczególnych państw.
Skutki rozwoju przemysłowego
Rozwój przemysłowy, skorelowany z wynalezieniem nowych technik wytwarzania oraz przetwarzania surowców i materiałów (m.in. wynalezieniem elektryczności oraz maszyny parowej), sprawił, że będące do tej pory najważniejszą gałęzią gospodarki światowej rolnictwo powoli traciło na znaczeniu.
Kliknij mnie:
Pojawiły się nowe zawody pozarolnicze, które szybko rozpowszechniły się, tym samym redukując rolę rolnictwa oraz doprowadzając do znacznego rozwoju miast i związanych z nimi nowych grup społecznych.
Wpływ uprzemysłowienia na społeczeństwo
Uprzemysłowienie wywołało ogromne zmiany struktury społecznej – na znaczeniu zaczęły tracić ziemiaństwo i arystokracja (by w I połowie XX wieku zupełnie odejść do lamusa). Proces industrializacji charakteryzował się przede wszystkim wprowadzeniem nowych technologii, tworzeniem wielkich centrów przemysłowych (co wiązało się z kolei z koncentracją produkcji), znaczną dominacją przemysłu nad innymi sektorami gospodarki.
Pojawienie się nowego typu społeczeństwa, jako bezpośredniego skutku industrializacji, wywołało szereg zmian na poziomie struktury społecznej.
Społeczeństwo industrialne - charakterystyka
Społeczeństwo industrialne charakteryzowało się przede wszystkim:
- bardzo dużym odsetkiem ludzi zatrudnionych w branży przemysłowej,
- pojawieniem się klasy robotniczej (proletariatu), przy jednoczesnym spadku liczby obywateli pracujących w rolnictwie,
- dużym wzrostem mobilności społeczeństwa (ludzie częściej przenosili się ze wsi do miast bądź przechodzili z jednej warstwy społecznej do drugiej),
- urbanizacją,
- znacznym zróżnicowaniem społeczeństwa (heterogeniczność).
Sekularyzacja społeczeństwa
Następstwem tych podstawowych cech były natomiast: sekularyzacja społeczeństwa związana między innymi z kultem racjonalności oraz pojawieniem się kultury masowej, zmniejszenie się roli instytucji rodziny, poprawa warunków życia oraz pojawienie się nowych ruchów społecznych.
Burżuazja, proletariat i klasa średnia
Główny podział społeczny przebiegał między poszczególnymi warstwami i klasami społecznymi. Dwoma najważniejszymi klasami były burżuazja i proletariat, dodatkowo wykształciła się również klasa średnia, do której należeli głównie ludzie wolnych zawodów, drobni przedsiębiorcy oraz urzędnicy.
Społeczeństwo postindustrialne
Zgodnie z opinią części badaczy (Daniel Bell, Zygmunt Bauman, Anthony Giddens), zwykło się uważać, iż społeczeństwo industrialne (przemysłowe) w II połowie XX wieku przekształciło się w nową formę – społeczeństwo postindustrialne i zmieniło swój pierwotny charakter.