Sikhizm - religia

Sikhizm (sanskr. siszja – uczniowie) to najmłodsza religia monoteistyczna, powstała na przełomie XV i XVI w. w Indiach w prowincji Pendżab. Stanowi połączenie wątków islamu i hinduizmu. Jej założycielem był Nanak Czand (1469-1538) znany jako Guru Nanak. Obecnie dzień jego urodzin jest świętem narodowym w Indiach.

W 1708 r. Gobid Singh, dziesiąty z kolei guru sikhów, postanowił nie przekazywać żadnemu uczniowi władzy religijnej. Po jego śmierci funkcję nauczyciela przejęła Święta Księga (Granth Sahib – Pani Księga) zawierająca m.in. wypowiedzi wcześniejszych guru. Została ona spisana w  alfabecie gurumukhi. Jej oryginał jest przechowywany w Złotej Świątyni w Amritsarze (Pendżab), centrum życia religijnego i politycznego. Na stronach Świętej Księgi sikhowie szukają wskazówek do rozwiązywania swoich problemów. Traktują ją z najwyższym szacunkiem i uwielbieniem.

Sikhowie wierzą w jednego Boga, określonego jako Ninkar (Nie mający kształtu). Nie przypisują mu żadnych przymiotów, gdyż znajduje się on poza sferą ludzkiego rozumowania. W swoich działań Bóg posługuje się Guru. Objawia się także w człowieku jako rozsądek i sumienie. Sikhowie nie tworzą żadnych Jego wizerunków.

Z hinduizmu sikhowie przejęli zasadę karmana i wiarę w sansarę. Do wyzwolenia z kręgu wcieleń potrzebna jest łaska Boża, ale nie da się jej zdobyć w jakiś konkretny sposób – Bóg udziela jej komu chce i kiedy chce. Czasem zdarza się, że wyzwolonego już człowieka zsyła na ziemię ponownie jako swego sługę – dla dobra innych ludzi. Tak miało być w przypadku Guru Nanaka.

Sikhowie odrzucają praktyki ascetyczne. Nie uznają kast, podział na warny, dyskryminacji kobiet (u sikhów kobiet i mężczyźni mają takie sama prawa w życiu społecznym i religijnym). Przestrzegają czterech podstawowych zakazów: zakazu ścinania włosów, zakazu jedzenia mięsa z rzeźni muzułmańskich (gdyż praktykowany tam rytualny ubój polega na wykrwawieniu się zwierząt), zakazu cudzołóstwa oraz zakazu palenia tytoniu.

Do symboli sikhizmu należą:  khanda (obosieczny miecz) połączony z kołem oraz Ik Oankar (Bóg jest jeden) – znak Mantry Podstawowej.

Khalsa (Bractwo Czystych) to istniejąca od 1699 r. organizacja sikhów. Aby do niej wstąpić, trzeba najpierw przejść inicjację. Jej członkowie określani są słowem amritdhari. Wyróżnia ich 5 atrybutów (tzw. 5 K): nieobcinane włosy (kesz), metalowa bransoleta (kara), sztylet (kirpan), krótkie spodnie (kacz) i grzebień (kangha). Wtajemniczeni mężczyźni dodają do swojego nazwiska człon Singh, a kobiety Kaur. Członkowie Khalsy są sobie równi bez względu na przynależność kastową.

Sikhizm cechuje niechęć do rytuałów. Ważną rolę w kulcie pełnią śpiewy hymnów, medytacja Boskiego Imienia oraz czytanie Świętej Księgi. W religii tej nie ma warstwy kapłańskiej.

Świątynie sikhów nazywają się gurdwarami. Po nabożeństwach wszyscy uczestnicy dostają karah parszad – słodką potrawę przyrządzoną z mąki, cukru i masła. Przy świątyniach znajdują się bezpłatne kuchnie dla wiernych – są to tzw. langary.

Sikhowie obchodzą święta hinduistyczne: Baisakhi, Diwali, Holi oraz święta związane z poszczególnymi guru.

Sikhizm jest otwarty na inne religie i toleruje ich wyznawców. Guru Nanakowi przypisuje się słowa: „Nie ma hindusów i muzułmanów. Ścieżka, którą pójdę jest ścieżką Boga”. Głosił on, że istnieje jeden bezosobowy Bóg o wielu imionach, wobec którego wszyscy są równi.

Obecnie najwięcej sikhów jest w Pendżabie (10 mln) jednak spora część wyemigrowała także na Zachód (6 mln), gdzie religia ta przeżywa swoje odrodzenie. Z tego względu niektórzy zaliczają ją do grona religii uniwersalistycznych (światowych).

Polecamy również:

  • Judaizm - religia, historia

    Judaizm jest najstarszą monoteistyczną religią na świecie i równocześnie narodową religią Żydów. Powstał na terenach dzisiejszej Palestyny. Za jego założyciela uważa się proroka Mojżesza (hebr. Mosze). To od jego imienia judaizm bywa nazywany również religią mojżeszową lub mozaizmem. Więcej »

  • Islam - powstanie i początki religii. Prorok Mahomet - biografia i działalność

    Islam jest monoteistyczną religią o zasięgu ogólnoświatowym. Jej nazwa pochodzi od arabskiego rdzenia aslam i oznacza „pogodzenie się z wolą Bożą; poddanie się Bogu”. Niektórzy sądzą, że wywodzi się od innego arabskiego słowa – salam, czyli pokój.... Więcej »

  • Hinduizm - religia, historia, odłamy

    Hinduizm to jedna z najważniejszych, obok buddyzmu i dżinizmu, religii subkontynentu indyjskiego. Liczbę jej wyznawców szacuje się obecnie na 1 miliard osób, co stanowi 15% populacji świata. Obejmuje ona –  oprócz Indii – część Pakistanu, Sri Lankę (Cejlon), Nepal, Sikkim,... Więcej »

  • Buddyzm - co to jest, historia - Religia

    Buddyzm jest uważany jednocześnie za religię oraz za system filozoficzny. Zawiera całą gamę różnorodnych tradycji, wierzeń i praktyk. Ma zasięg ogólnoświatowy. Powstał w VI w. p.n.e. w Indiach. Więcej »

  • Konfucjanizm - zasady, filozofia, religia, liczba wyznawców

    Konfucjanizmem (chiń. rujia lub rujiao) nazywa się system filozoficzno-społeczno-etyczny, który został zapoczątkowany przez chińskiego myśliciela Kung-fu-cy (Konfucjusza), żyjącego w latach 557 – 479 p.n.e. Kontynuatorami myśli konfucjańskiej byli m.in. Mencjusz (odłam idealistyczny) i Xunzi... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
git
• 2023-02-08 21:11:48
latwe
• 2023-02-08 17:29:35
Dzk
• 2023-02-08 14:34:22
Ok
• 2023-02-05 19:16:03
Dziękuje
• 2023-02-05 10:06:49