Modernizm katolicki - poglądy, definicja

Modernizmem katolickim nazywa się nurt w teologii katolickiej powstały na przełomie XIX/XX w. w Anglii, Francji, w Włoszech i w Niemczech. Jego zwolennicy popierali nowoczesną krytykę biblijną (opartą wyłącznie na tekście Pisma św.), przyjmowali historyczny rozwój chrześcijaństwa (uznając, że dogmaty katolickie mają historyczny i ewolucyjny charakter) i byli sympatykami postępu w nauce oraz w filozofii. Nie tworzyli jednak jednolitego ruchu ani stronnictwa. Szczególne znaczenie dla modernistycznego sposobu myślenia miały poglądy H. Bergsona, ale również K. Marksa, F. Nietzschego, K. Darwina oraz Z. Freuda.

Kościół zarzucał modernistom m.in. przecenianie wartości przeżycia religijnego (tj. postrzeganie religii jako domeny emocji wiernych) oraz obniżanie wagi prawd wiary poprzez próby wyjaśniania ich wyłącznie za pomocą ludzkiego intelektu. Potępiał również ich pogląd, że doktryna powinna odpowiadać swojej epoce. Sprzeciw Kościoła budziło też przekonanie modernistów, , że można pozostawać w Kościele mimo zaprzeczania dogmatom ogłoszonym w dawnych wiekach.

Modernizm został zdefiniowany przez  Piusa X jako „heretycki system teologiczny w łonie katolicyzmu” i potępiony w 1907 r. dekretem Lamentabili i encykliką Pascendi dominici gregis. Rozpoczęto kampanię przeciwko tym, których podejrzewano o poglądy modernistyczne. Od tej pory wszyscy biskupi, księża i nauczyciele religii byli obowiązani do składania przysięgi antymodernistycznej, która została zniesiona dopiero przez papieża Pawła VI w 1967 roku. 

W walce z modernizmem ustanowiono także sekretną organizację Sodalitium Pianum (pol. Sodalicja Piusowa; zwana potocznie Sapinierą), której zadaniem było wyszukiwanie i demaskowanie modernistów, głównie w seminariach duchownych. Działała zwłaszcza w Italii, Francji, Austrii i Belgii. Teolog i filozof K.H. Deschner określił Solidację jako „Gestapo w Kurii Rzymskiej”.

Głównymi przedstawicielami modernizmu katolickiego byli Alfred Loisy (francuski egzegeta i fenomenolog) i George Tyrrel (teolog irlandzki), który przeciwstawił modernizm „średniowieczności” Kurii rzymskiej. 

Polecamy również:

  • Reformacja - najważniejsze informacje

    Za oficjalny początek reformacji przyjmuje się wystąpienie Marcina Lutra, w którym przedstawił 95 tez przeciwko nadużyciom w Kościele katolickim. Jednak chęci i dążenia do odnowienia chrześcijaństwa pojawiały się już wcześniej. Podobne cele stawiał sobie Jan Hus w XV wieku. Więcej »

  • Sobór trydencki - przyczyny, postanowienia, reformy

    Sobór Trydencki był odpowiedzią na potrzebę reformy Kościoła w związku z rozwijającą się od 1517 r. reformacją. Został zwołany do północnowłoskiego miasta Trydent przez papieża Pawła III. Odbywał się łącznie w 3 sesjach w latach: 1545-47, 1551-52 i 1562-63. Kościół katolicki uważa go za... Więcej »

  • Kontrreformacja - definicja, przyczyny i przebieg

    W 1545 roku w Trydencie w północnych Włoszech, na mocy edyktu papieża Leona X, rozpoczął się sobór powszechny, którego zadaniem było przywrócenie jedności chrześcijan, odnowienie dyscypliny kościelnej, jak i walka z herezją rozumianą jako wystąpienia przeciwko ogólnie przyjętym... Więcej »

  • Gallikanizm we Francji - historia

    Gallikanizmem (łac. Gallus – Gal, Francuz) nazywa się nurt polityczny-religijny obecny w katolicyzmie francuskim od XIII w. do XIX w., którego zwolennicy dążyli do ograniczenia uprawnień papieży na rzecz zwiększenia prerogatyw króla i uformowania autonomicznego Kościoła... Więcej »

  • Febronianizm i józefinizm

    Febronianizmem nazywa się prąd obecny w niemieckim Kościele katolickim w XVII - XVIII wieku, którego zwolennicy postulowali wzmocnienie władzy lokalnych biskupów kosztem władzy papieża i bronili instytucji Kościoła narodowego.  Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 1 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48