Opowiadania - opracowanie ogólne cyklu (geneza, czas i miejsce akcji, problematyka)

Tadeusz Borowski opowiadania - geneza

Na kartach swoich opowiadań Tadeusz Borowski kilkukrotnie wspomina o konieczności przedstawienia tym, którzy nie byli z nimi zapoznani, realiów życia w obozie koncentracyjnym (np. „U nas w Auschwitzu”), okrucieństwa towarzyszącego tym miejscom, stopniowej dehumanizacji osadzonych i przedmiotowego traktowania ich przez oprawców. W „Ludziach, którzy szli” wyraźnie zaznacza on, iż wymierzenie sprawiedliwości jest w tym wypadku niemożliwe (kaci musieliby przejść tę drogę, jaką przemierzyły ofiary), lecz wskazanie ich, nazwanie ich ofiar i odsłonięcie prawdy jest koniecznością.

Wszystko, co Borowski opisuje, oparte jest na doświadczeniach autora, należy jednak pamiętać, żeby nie utożsamiać go z postacią narratora. Liczne elementy autobiograficzne wplecione przezeń do opowiadań miały za zadanie dodawać tekstom autentyczności, podkreślać ich prawdziwość, nie opowiadać jednak osobistej historii Borowskiego.

Krajobraz wojenny i obozowy opisywał Borowski z pewnej perspektywy czasowej. W 1946 r. ukazała się relacja „Byliśmy w Oświęcimiu”, którą stworzył we współpracy z Olszewskim i Nel-Siedleckim. Rok później opublikowano tom opowiadań „Pożegnanie z Marią”. Z kolei w 1948 r. wydano „Kamienny świat” – zbiór nowel nawiązujących do czasu osadzenia w obozie koncentracyjnym i stanowiących uzasadnienie poglądów Borowskiego.

Tadeusz Borowski opowiadania - czas i miejsce akcji

Czas akcji opowiadań to przede wszystkim okres II wojny światowej. Tylko wydarzenia opisane w „Bitwie pod Grunwaldem” rozgrywają się już po jej zakończeniu, chociaż bohaterowie nadal osadzeni są w „obozie” będącym miejscem czasowego przetrzymywania dawnych więźniów. Przytaczane w tekstach wydarzenia z frontu pozwalają wysunąć wnioski, że relacje Borowskiego dotyczą różnych okresów, np.: „Matura na Targowej” to początek wojny, „Ludzie, którzy szli” przedstawiają ostatnie lato obozu Auschwitz, „Śmierć powstańca” to z kolei schyłkowy okres wojny – na krótko przed klęską III Rzeszy.

Akcja „Matury na Targowej”, „Pożegnania z Marią” oraz „Chłopca z Biblią” rozgrywa się w okupowanej Warszawie. Realia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu i Brzezince przybliżają następujące utwory: „U nas w Auschwitzu”, „Ludzie, którzy szli”, „Dzień na Harmenzach”, „Proszę państwa do gazu”. W Wittenberdze rozgrywają się wydarzenia opisane w „Śmierci powstańca”, a we Freimanie (okolice Monachium) te z „Bitwy pod Grunwaldem”.

Tadeusz Borowski opowiadania - interpretacja

Cykl opowiadań Tadeusza Borowskiego wstrząsającą i zajmującą próbę przedstawienia wpływu wojny na psychikę człowieka i świat jego wartości. Wkrótce po rozpoczęciu wojny autor zdawał maturę i rozpoczynał studia na tajnych kompletach polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Do tych wydarzeń nawiązują dwa teksty – „Matura na Targowej” oraz „Pożegnanie” z Marią”. Już w nich daje o sobie znać niesamowity zmysł obserwacyjny autora, który wielokrotnie podkreśla dysonans polegający na charakterystycznym dla człowieka pragnieniu prowadzenia normalnego życia a koniecznością radzenia sobie w wojennych realiach.

Autor z wielką dokładnością obrazuje wszechobecne zagrożenia czyhające na człowieka w okupowanym mieście. Okrutne działania Niemców mogą dotknąć każdego, również najbliższych (pojmanie Marii, konieczność ucieczki z tramwaju i los Julka w „Maturze na Targowej”).

Co dzieje się z wartościami w tym świecie? Opowiadanie ukazujące uczucie Tadka i studentki polonistyki daje wyraźną odpowiedź na to pytanie. Próba ich zachowania skazana jest na klęskę. Nawet świat wypełniony najwspanialszymi ideałami ulega dezintegracji w obliczu

Polecamy również:

  • Pożegnanie z Marią - streszczenie

    Jest noc. Maria i narrator (Tadeusz) siedzą w pokoju. Za oknem widać spalony dom znajdujący się po drugiej stronie ulicy. Nieopodal stoi latarnia uliczna oraz bezlistne drzewo, które mijają wagony zmierzające na front. W pomieszczeniu ma miejsce gra świateł. Maria zauważyła, że „nie ma granicy między... Więcej »

  • U nas w Auschwitzu - streszczenie

    Narrator Tadek wraz z kilkunastoma innymi więźniami został wybrany do uczestnictwa w kursach sanitarnych. Ich zadaniem będzie – dzięki medycznej wiedzy, którą zdobędą –  zmniejszanie śmiertelności i pomaganie kolegom (mężczyzn w Birkenau było ok. 20 000). W czasie wyprawy do Oświęcimia... Więcej »

  • Proszę państwa do gazu - streszczenie

    Cały obóz chodził nago, chociaż wszyscy otrzymali już z powrotem swoje ubrania, które poddano procesowi odwszenia. Panował nieznośny upał. Obóz był szczelnie zamknięty, a komanda przestały pracować. Ludzie leżakowali wszędzie, gdzie tylko się dało, szczególnie uważnie poszukując każdego... Więcej »

  • Dzień na Harmenzach - streszczenie

    Tadek, siedząc w cieniu kasztanowców, dokręcał złączenia wąskotorowej kolejki. Obok niego stali Grecy, ale unikali cienia. Słońce padało na ich wychudzone ciała. Pojawiła się pani Haneczka, która serdecznie przywitała się z Tadkiem. Chciała przynieść mu coś do jedzenia, ale ten odrzekł, że... Więcej »

  • Ludzie, którzy szli - streszczenie

    Narrator wraz z innymi więźniami budowali boisko do piłki nożnej. Znajdowało się ono nieopodal baraku cygańskiego, za którym były tory, a jeszcze dalej mieścił się obóz kobiecy (FKL). Była wiosna, więc sadzono także kwiaty i warzywa (słoneczniki, sałatę i szpinak). Codziennie transportowano wodę z... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 1 =
Ostatnio komentowane
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54