Demokracja ateńska - wady i zalety

Demokracja praktykowana w Starożytnych Atenach w V i IV w. p.n.e., jest uznawana przez niektórych do dziś za najdoskonalszą formę demokracji w historii świata. Największe zasługi w formowaniu się ustroju, przypisuje się Klejstenesowi i jego reformom – zmienił oligarchie (rządy kilku) w demokracje (rządy ludu).

Demokracja Ateńska – Pojęcie Obywatela

W celu zrozumienia poszczególnych wad oraz zalet demokracji Ateńskiej należy wiedzieć co dla ateńczyków oznaczało słowo – obywatel. Pełnoprawnymi obywatelami Aten byli mężczyźni (ukończone 20 lat), których ojciec i matka byli obywatelami Aten. Tylko oni posiadali prawa wyborcze i mogli uczestniczyć w życiu politycznym polis. Ludzie zamieszkujący ateńskie miasto – państwo nawet przez kilkanaście lat, nie mogli zostać obywatelami.

Demokracja Ateńska – Zalety

Jako największą zaletę demokracji ateńskiej, zazwyczaj wymienia się prawo wszystkich obywateli do brania czynnego udziału w sprawach związanych z funkcjonowaniem ich polis. Zgromadzenie wszystkich obywateli ateńskich nazywa się Eklezją. Stanowiła ona forum wszystkich obywateli, na którym zapadały decyzje dotyczące zmian w ateńskim polis. W okresie reform Klejstenesa powstaje ponadto kolejna fundamentalna procedura, zaliczana jako wielka zaleta demokracji ateńskiej – prawo każdego obywatela do przemawiania podczas zgromadzeń. Podczas głosowań zgromadzenia obywateli, każdy posiadał jeden głos o takiej samej wartości jak wszyscy pozostali. Reformy Klejstenesa wprowadziły jeszcze jeden nowy organ władzy, który przemawia za demokratycznym ustrojem Aten – Radę Pięciuset. Jej członkowie wybierani byli spośród zgromadzenia, a kadencja każdego członka rady trwała rok czasu i nie zdarzały się raczej sytuacje, w którym któryś z obywateli sprawowałby urząd dwukrotnie. Dzięki takiemu rozkładowi sił duża cześć obywateli ateńskich miała szanse zasiadania w radzie.

Demokracja Ateńska – Wady

W kwestii wad ateńskiej demokracji, przede wszystkim wymienia się ograniczoną liczbę osób (obywateli), którzy mogli brać udział w formowaniu się miasta – państwa. Jeszcze w okresie panowania Peryklesa w roku 450 p.n.e., panujące restrykcje względem obywatelstwa były bardzo surowe np. obywatelem mógł zostać tylko człowiek, którego matka oraz ojciec byli rdzennymi ateńczykami. W czasach Klejstenesa (którego matka nie pochodziła z Aten) surowość selekcji obywateli pozostała praktycznie nienaruszona. Taka sytuacja miała miejsce głównie ze względu na duży napływ obcej ludności do Aten.

Ponadto, demokracja ateńska w żadnym stopniu nie wliczała w swoje funkcjonowanie kobiet. W zasadzie rola i pozycja kobiet w ateńskim polis należała do najniższych ze wszystkich greckich miast.

Oprócz kwestii związanej z kobietami ateńskimi, pojawia się jeszcze jeden obszar z którego zasłynęły Ateny – niewolnictwo. Wydaje się, że ateńskie polis dominowało w tej kwestii nad innymi obszarami greckimi. Tutaj pojawia się pytanie czy ateńska demokracja bazowała na niewolnictwie. W przypadku najbiedniejszych obywateli – bez dochodów płynących z posiadanych niewolników, udział w życiu politycznym byłby praktycznie niemożliwy.

Polecamy również:

  • Demokracja ateńska - definicja, na czym polegała, cechy, funkcjonowanie

    Demokracja Ateńska była formą ustroju państwowego, którego początki związane są z reformami władcy, za rządów którego Ateny osiągnęły jeden z najświetniejszych okresów swojej historii – Peryklesa (ok. 500 – 429 r. p.n.e.). Demokracja Ateńska osiągnęła swoją pełnię w V w.... Więcej »

  • Organy władzy i urzędy w Atenach

    W VIII wieku Ateny, jedno z potężniejszych greckich polis (miast – państw), przeżywały nie spotykany do tej pory rozkwit we wszystkich dziedzinach życia. Jedną z przyczyn była charakterystyczna struktura społeczna, gdzie podstawą jego funkcjonowania był ustrój polityczny oparty na władzy sprawowanej... Więcej »

  • Perykles - kim był? Biografia, dokonania, reformy Peryklesa

    Perykles (gr. Περικλῆς Perikles – otoczony chwałą), urodził w około roku 495 p.n.e., w starożytnych Atenach. Był synem Ksantipposa, ze strony matki Agaristy wywodził się z rodu Alkmeonidów.  Więcej »

  • Drakon - kim był, reformy. Drakońskie prawa - znaczenie, pochodzenie

    Drakon pochodził prawdopodobnie z jednego z najstarszych rodów szlacheckich. W roku 621 p.n.e., został wybrany na jednego z dziesięciu archontów – najwyżsi urzędnicy w starożytnych Atenach. W tym samym roku polecono mu spisanie prawa zwyczajowego oraz uregulowanie porządku prawnego polis. Więcej »

  • Pizystrat - kim był, reformy, tyrania

    Podczas formowania się demokracji ateńskiej, początkowo dominującą siłę w polis stanowiła arystokracja. Jej rządy doprowadziły część społeczeństwa do wielkich zadłużeń, za które następnie sprzedawano ich w niewole. Pierwszą osobą która wprowadzała reformy w Atenach, mające na celu zażegnie... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 4 =
Ostatnio komentowane
Ten wykres jest zły. Połączenie przemian 3 i 4 w taki sposób jest niedopuszczalne i my...
Mr G. • 2021-01-23 12:33:29
2
kk • 2021-01-22 14:02:14
czasownik Amerykę osoba liczba czas rodzaj ...
maja kaja • 2021-01-22 12:34:31
Frankowi- germański lud barbarzyński.
ANONIM • 2021-01-22 11:10:48
nieeeeee pomocneeeee
ja bo kto inny • 2021-01-22 09:16:29