Starożytne Ateny - kształtowanie się demokracji ateńskiej

Ustrój polityczny Aten ewoluował od monarchii – na czele z władcą królem, aż do pełnej formy demokracji w V w. p.n.e.

Z biegiem czasu władza królów osłabiana na rzecz arystokracji, a władcy pozostały w zasadzie tylko funkcje religijne. Rządy przejęła w pełni arystokracja w raz z najwyższymi urzędnikami greckiego polisarchontami.
Urzędnicy byli wybierani na zgromadzeniu ludowym wszystkich obywateli. Kryterium ich wyboru stanowiło urodzenie i posiadany majątek. Rola arystokracji w życiu społecznym i politycznym była praktycznie całkowita. Zgromadzenia ludowe, które miały dać możliwość zwykłym obywatelom prawo wpływu na sprawy polis, przybrały charakter czysto informacyjny. Wraz ze zmianami ustrojowymi, pogłębiały się również różnice pomiędzy poszczególnymi warstwami społecznymi.

Wraz ze zmianami ustrojowymi, pogłębiały się także różnice społeczne i wzrastało społeczne niezadowolenie. Duża część ubogiej ludności rolniczej zadłużyła się u wielkich właścicieli ziemskich. W przypadku niespłacenia zobowiązań obywatele ateńscy byli sprzedawani w niewole.

Niezadowolenie społeczne wynikające z zaistniałej sytuacji, było podstawowym impulsem do zmian w społeczeństwie ateńskim. W roku 621 p.n.e., jeden z archontów Ateńskich – Drakon, otrzymał polecenie spisania prawa zwyczajowego i uregulowania porządku prawnego polis. Powstały tzw. Drakońskie Prawa, które jednak oprócz swojego bardzo surowego charakteru, nie wpłynęło zasadniczo na poprawę życia ateńczyków.

Trwające niezmiennie niezadowolenie społeczne, zmusiło arystokrację do ustępstw i do przeprowadzenia kolejnych reform, których autorem został Solon (lata 594 - 591 r. p.n.e.). Pierwsze działania Solona skupiły się na anulowaniu długów oraz wykupieniu z niewoli ateńczyków, którzy zostali przez nie sprzedani. Następnie Solon wprowadził podział społeczeństwa ateńskiego na cztery klasy – według posiadanego majątku. W czasach reform Solona, powołano także nową instytucję – Radę Czterystu, która stała się najwyższym organem władzy państwowej.

Również reformy Solona nie rozwiązały wszystkich problemów społecznych i politycznych. Spowodowało to objęcie władzy przez Pizystrata i jego synów – początek okresu tyranów w starożytnych Atenach.

Po obaleniu tyranów doszło do kolejnych reform, przeprowadzonych przez Klejstenesa w latach 508 - 507 p.n.e. Zmiany, które wprowadził Klejstenes położyły podwaliny pod narodziny ateńskiej demokracji. Najważniejszym organem państwowym stało się na nowo Zgromadzenie Ludowe. Nastąpił podział administracyjny na dziesięć okręgów – fyli. Każdy z okręgów delegował po pięćdziesięciu obywateli, którzy następnie zasiadali w radzie pięciuset (rozbudowana instytucja rady czterystu z czasów Solona). Członków Rady wybierano corocznie poprzez losowanie.

Ustrój demokracji ateńskiej umocnił się w II połowie V w. p.n.e. za rządów Peryklesa, jednego z najwybitniejszych greckich demagogów. Za Peryklesa wprowadzono diety dla urzędników, co umożliwiło obejmowanie urzędów przez ludzi mniej zamożnych.

Polecamy również:

  • Demokracja ateńska - definicja, na czym polegała, cechy, funkcjonowanie

    Demokracja Ateńska była formą ustroju państwowego, którego początki związane są z reformami władcy, za rządów którego Ateny osiągnęły jeden z najświetniejszych okresów swojej historii – Peryklesa (ok. 500 – 429 r. p.n.e.). Demokracja Ateńska osiągnęła swoją pełnię w V w.... Więcej »

  • Organy władzy i urzędy w Atenach

    W VIII wieku Ateny, jedno z potężniejszych greckich polis (miast – państw), przeżywały nie spotykany do tej pory rozkwit we wszystkich dziedzinach życia. Jedną z przyczyn była charakterystyczna struktura społeczna, gdzie podstawą jego funkcjonowania był ustrój polityczny oparty na władzy sprawowanej... Więcej »

  • Perykles - kim był? Biografia, dokonania, reformy Peryklesa

    Perykles (gr. Περικλῆς Perikles – otoczony chwałą), urodził w około roku 495 p.n.e., w starożytnych Atenach. Był synem Ksantipposa, ze strony matki Agaristy wywodził się z rodu Alkmeonidów.  Więcej »

  • Drakon - kim był, reformy. Drakońskie prawa - znaczenie, pochodzenie

    Drakon pochodził prawdopodobnie z jednego z najstarszych rodów szlacheckich. W roku 621 p.n.e., został wybrany na jednego z dziesięciu archontów – najwyżsi urzędnicy w starożytnych Atenach. W tym samym roku polecono mu spisanie prawa zwyczajowego oraz uregulowanie porządku prawnego polis. Więcej »

  • Pizystrat - kim był, reformy, tyrania

    Podczas formowania się demokracji ateńskiej, początkowo dominującą siłę w polis stanowiła arystokracja. Jej rządy doprowadziły część społeczeństwa do wielkich zadłużeń, za które następnie sprzedawano ich w niewole. Pierwszą osobą która wprowadzała reformy w Atenach, mające na celu zażegnie... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 3 =
Ostatnio komentowane
Bardzo przydatne informacje. Przeczytałam z zainteresowaniem.
• 2022-08-13 18:28:30
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25