Plan Barbarossa - pojęcie, założenia, historia

Od samego początku istnienia III Rzeszy, tj. od roku 1933, najważniejszym, niejako „ideologicznym” wrogiem miał być ZSRR,  jako kolebka znienawidzonego komunizmu. Zaskakujący sojusz pomiędzy Hitlerem i Stalinem w roku 1939 i zwrócenie uwagi Niemiec na Zachód były w rozumieniu tej idei jedynie fazą niezbędnych przygotowań do walki z głównym przeciwnikiem. Istotnie, już w roku 1940 rozpoczęło się planowanie skrytego ataku na ZSRR i szybkie wyeliminowanie go z wojny. Operacja ta miała nosić kryptonim „Barbarossa”, po średniowiecznym niemieckim cesarzu.

Siły niemieckie zostały zgrupowane w trzy grupy armii, z których każda miała zająć inny strategiczny cel. Były to odpowiednio Leningrad, Moskwa i Ukraina. Wojska III Rzeszy były mniej liczne od Sowietów, liczono jednak na przewagę dowodzenia i sprzętu. Po osiągnięciu linii Uralu i wyparcia za nią Sowietów zakładano, że „Niemcy osiągnęli maksymalne zdobycze terytorialne” i planowano jedynie obronę zajętych terenów przed, jak uznawano, jedynie resztkami sowieckiej armii. Następnie miano przejść do realizacji "Generalnego Planu Wschód" i przekształcenia tych terenów w niemieckie, przy eksterminacji ludności słowiańskiej.

Istotnie, pierwsze fazy „Barbarossy” (rozpoczętej 21 czerwca 1941 roku) sugerowały spełnianie się owych założeń. Wojska sowieckie walczyły bardzo źle, żołnierze masowo poddawali się, a przewaga ilościowa i jakościowa sprzętu nie była wykorzystywana. Niemcom udało się bardzo szybko przystąpić do blokady Leningradu, a główne siły parły na Moskwę. Do pierwszych zgrzytów doszło jednak na południu, gdzie siły sowieckie na Ukrainy jesienią 1941 zorganizowały o wiele silniejszy opór, niż się spodziewano i zastopowały ofensywę. Hitler zdecydował o zatrzymaniu ataku na Moskwę i wysłaniu dodatkowych sił na południe. Decyzja ta do dzisiaj jest kontrowersyjna, ale historycy na ogół zgadzają się, że południowe zgrupowanie Armii Czerwonej było realnym zagrożeniem dla niemieckich sił w centrum.

Ostatecznie ofensywa niemiecka została powstrzymana podczas gigantycznej bitwy pod Moskwą (grudzień 1941 roku), kiedy to Wehrmacht został odrzucony o około 100 kilometrów do tyłu. Cały czas jednak Barbarossa dała Niemcom kontrolę nad gigantycznymi obszarami ZSRR, zwłaszcza strategicznie ważnymi Ukrainą i Białorusią. Wydawało się, że upadek ZSRR jest tylko kwestią czasu.

Polecamy również:

  • Blokada Leningradu - informacje, historia, skutki

    Leningrad, jak po rewolucji bolszewickiej nazwano Piotrogród, był jednym z głównych miast ZSRR, uważany za symboliczną „kolebkę” rewolucji. Stanowił on główny obok Moskwy ośrodek administracyjny, ważny port przeładunkowy  i ośrodek przemysłowy. Z tego też powodu, mimo że... Więcej »

  • Bitwa pod Moskwą - II wojna światowa, przyczyny i skutki

    Rozpoczęty 21 czerwca 1941 roku atak Niemiec na Związek Radziecki był całkowitym zaskoczeniem dla Józefa Stalina i jego dowódców. Pierwsze miesiące wojny to pasmo klęsk Armii Czerwonej, zmuszonej do wycofywania się w głąb terytorium radzieckiego. Do jesieni 1941 roku w rękach niemieckich... Więcej »

  • Bitwa pod Stalingradem - przyczyny, przebieg, znaczenie (skutki)

    Rok 1941 zakończył się ostatecznie niemieckim niepowodzeniem przy próbie zdobycia Moskwy. Wpływ wielu czynników, wśród których należy podkreślić ostrą rosyjską zimę, przerzut nowych sił radzieckich z Syberii i rozciągnięcie niemieckich linii zaopatrzeniowych zmusiły wojska Osi do odwrotu... Więcej »

  • Bitwa na Łuku Kurskim - przyczyny, przebieg, znaczenie (skutki)

    Przełom roku 1942 i 1943 na froncie wschodnim nie układał się do końca po myśli Niemców. Mimo sukcesów w czasie letniej ofensywy niespodziewane radzieckie uderzenie w grudniu 1942 roku najpierw okrążyło, później zaś zniszczyło grupę wojsk niemieckich walczących o miasto Stalingrad. Porażka była... Więcej »

  • Atak Niemiec na ZSRR - skutki, znaczenie

    Rok 1941 był przełomowym momentem II wojny światowej, ze względu na ciąg wydarzeń, które całkowicie zmieniły układ sił na świecie. Było to związane przede wszystkim z atakiem III Rzeszy na ZSRR i wlączeniem się tego kraju do wojny po stronie Aliantów. Historycy są zgodni co do tego, że był to punkt... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 1 =
Ostatnio komentowane
I cóż miał rację Marek Aureliusz który chciał podbić Germanię uderzeniem przez Mor...
• 2024-07-06 19:45:33
O tym, że zmienne w czasie pole elektryczne jest źródłem pola magnetycznego, napisał ...
• 2024-06-27 07:25:33
ok
• 2024-06-05 13:52:17
nadal nie umiem tego napisać
• 2024-06-04 10:48:42
Mógłby być jeszcze do tego cały utwór napisany.
• 2024-06-03 19:41:43