Joga - co to jest, co daje, filozofia

Joga (sanskr. yoga „zaprzęganie, ujarzmienie, kontrola”) jest jednym z sześciu indyjskich ortodoksyjnych systemów filozoficznych. Została opracowana i skodyfikowana przez Patańdźalego w II w. p.n.e. W traktacie Jogasutra opisał on jogiczne techniki ascezy i medytacji, a także metafizyczne i filozoficzne aspekty jogi.

Joga według Patańdźalego polega na „powściągnięciu zjawisk świadomości”. Składa się z ośmiu aspektów (aszta-anga) rozwoju duchowego:

1. Yama (nakaz, etyka) – opanowanie pięciu zasad moralnych, do których należą:

a) niekrzywdzenie, niestosowanie przemocy (ahinsa);

b) niekłamanie, prawdomówność;

c) niekradzenie, powstrzymywanie się od pragnienia przywłaszczenia cudzych rzeczy;

d) wstrzemięźliwość seksualna;

e) nieposiadanie, ubóstwo, rezygnacja z dóbr materialnych.

2. Niyama – opanowanie pięciu zasad ascetycznych, do których należą:

a) oczyszczenie ciała i umysłu;

b) santosza – zadowolenie, radość z tego, czego aktualnie doświadczamy;

c) tapas – asceza, nakładanie na siebie rygorów, kontrola ciała i umysłu;

d) studiowanie świętych tekstów;

e) Iśwara-pranidhana – skupianie się na Iśwarze, kontemplacja dowolnego bóstwa (trening koncentracji).

3. Anga (pozycje ciała) – przyjmowanie właściwych postaw ciała (asana), prowadzących do wytworzenia balansu, relaksacji, świadomości ciała.

4. Pranayama – właściwa kontrola oddechu (podczas medytacji) służąca – w zależności od celu – rozgrzewce ciała, rytmizacji oddechu bądź opóźnieniu procesów biologicznych.

5. Pratyahara – wycofanie zmysłów do własnego wnętrza; powstrzymanie naturalnej aktywności zmysłów.

6. Dharana – koncentracja na jednym przedmiocie (np. na mantrze lub na świętym wizerunku).

7. Dhjana – kompletne wyciszenie umysłu, jednokierunkowy, jednostajny kierunek myśli.

8. Samadhi – jest końcowym etapem, stanem najwyższej koncentracji. Jogin doświadcza wówczas wglądu, poznania przedmiotów w ich naturze. Etap ten ma także charakter soteriologiczny – prowadzi do kewala, czyli stanu poza kondycją człowieka. Po tym doświadczeniu jogin nie jest związany ze światem. Jedyną możliwością, aby zatrzymać życie, jest tylko momentalny wgląd i szybki powrót, aby przywrócić funkcje życiowe. Jest to konfrontacja ze śmiercią biologiczną.

Powyższa joga określana jest jako tzw. Radźajoga, joga „królewska” i jest formą klasyczną. Poza nią wykształciło się również wiele innych odmian. Jedna z Upaniszad – Jogatattwa (XIV/XV w.) – wymienia obok Radźajogi:

1) Mantra jogę (opiera się na powtarzaniu mantr);

2) Laja jogę (opartą na rozwijaniu tzw. ćakr, czyli ośrodków energetycznych w ciele człowieka, oraz budzeniu energii kundalini);

3) Hatha jogę, bazująca głównie na pozycjach ciała – asana, procesach oczyszczających oraz na kontroli oddechu (pranajama). Mniejszą rolę przywiązuje do długiej medytacji i praktyk ascetycznych. Jest jedną z najbardziej znanych na Zachodzie tradycji indyjskich. Najważniejszym tekstem jest Hathajogapradipika, traktat jogiczny z XIV w. autorstwa Swatmaramy. Wykazuje on powiązania hatha jogi z indyjską alchemią oraz tantryzmem.

Do czasów współczesnych odmian jogi istnieje jednak o wiele więcej, tym bardziej, że techniki jogiczne poza hinduizmem zostały zaadoptowane przez buddyzm i dżinizm. Wszystkie ścieżki mają jednak w założeniu prowadzić do jednego – do rozpoznania natury rzeczywistości, stanu bezwarunkowego istnienia, absolutnej wolności i wyzwolenia z cyklu wcieleń.

Polecamy również:

  • Cechy hinduizmu - Karma, reinkarnacja - co to jest?

    Karma, reinkarnacja, dharma, kult w hinduizmie, bhakti - nurt mistyczny Więcej »

  • Hinduizm - bogowie

    Brahma, Wisznu, Śiwa, Sarasvati, Lakszmi, Pravati, Ganeśa, Surja, Agni, Indra. Więcej »

  • Święte księgi hinduizmu - Wedy

    Księgi objawione w hinduizmie tworzą kategorie śruti „to, co usłyszane”. Są one podstawą dla wszystkich ortodoksyjnych nurtów tej religii. Wyznawcy hinduizmu wierzą, że ich autorem nie był żaden człowiek Więcej »

  • Hinduizm - symbole

    Głównym symbolem hinduizmu jest „OM”, czyli najświętsza sylaba, będąca – według Wed – najczystszym i najwspanialszym dźwiękiem, który poprzedzał stworzenie wszechświata. Z niej zrodzili się bogowie.  Więcej »

  • Hinduizm - święta

    Kalendarz wyznawcy hinduizmu jest wypełniony świętami. Wiele z nich ma jednak charakter lokalny i regionalny, część z kolei związana jest z konkretną tradycją religijną i określonym bóstwem. Do najważniejszych świąt (obchodzonych przez większość) należą: Diwali, Holi, Durgapudźa, Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 5 =
Ostatnio komentowane
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54