Sarmatyzm - definicja, cechy, geneza

Stanisław Antoni Szczuka w reprezentacyjnym czerwonym kontuszu
Stanisław Antoni Szczuka w reprezentacyjnym czerwonym
kontuszu – tradycyjnym sarmackim stroju

Pojęcie sarmatyzmu wymyka się zwyczajowym systematyzacjom z powodu trudności określenia jego natury – nie był w żadnym wypadku prądem filozoficznym ani kierunkiem w sztuce, trudno też określić go jako teorię społeczną, z drugiej jednak strony w znaczący sposób ukształtował pewien styl życia w XVII wiecznej Polsce. Termin został z resztą ukuty dopiero w okresie oświecenia, w środowisku intelektualnym skupionym wokół dworu Stanisława Augusta Poniatowskiego, które podjęło walkę z negatywnym stereotypem sarmackiego szlachcica jako niewykształconego, rubasznego krzykacza dewocyjnie oddanego religijnym obrzędom.

Samo pojęcie stanowi odwołanie do „Kronik” Jana Długosza, który w swoich etnograficznych badaniach dotarł do mitu o pochodzeniu Polaków od walecznego plemienia Sarmatów. Owa teoria doskonale wpisywała się w potrzeby polityczne okresu, uzasadniając związek Korony z Wielkim Księstwem Litewskim i wschodni kierunek dyplomacji Jagiellonów, dzięki czemu mit został niejako usankcjonowany przez najwyższych państwowych dostojników. Jego umocnienie przyniosły również czasy kontrreformacji, która co prawda w Rzeczypospolitej przebiegała bardzo łagodnie, ale wykształciła postać walecznego rycerza

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 3 =
Ostatnio komentowane
Stary siedzi na wersalce i...
Stary • 2020-10-29 19:18:40
good!
g00dguy • 2020-10-29 18:59:42
xd
luka • 2020-10-29 09:49:59
fajny
lily • 2020-10-29 09:21:27
p
sm • 2020-10-29 08:05:04